Ewangelie niewiele o nich mówią. Ich święto przypada 28 października

1. 28 października 2026. Święto Świętych Apostołów Szymona i Judy Tadeusza

2. Dlaczego apostoł Szymon i Juda Tadeusz są wspominani tego samego dnia?

3. Kim był apostoł Szymon?

4. Co zrobił święty Szymon i czego jest patronem?

5. Kim był apostoł Juda Tadeusz?

6. Co zrobił i czego patronem jest święty Juda Tadeusz?

Tradycja łączy obu apostołów z misją na Wschodzie oraz męczeńską śmiercią w Persji, lecz nie wszystkie szczegóły tej opowieści można potwierdzić. Źródła różnią się nawet w opisie ostatnich lat życia Szymona.

28 października 2026. Święto Świętych Apostołów Szymona i Judy Tadeusza

W środę 28 października 2026 roku Kościół katolicki obchodzi święto Świętych Apostołów Szymona i Judy Tadeusza. Tego dnia podczas mszy odczytywana jest Ewangelia według św. Łukasza opisująca wybór Dwunastu. Wśród uczniów wybranych przez Jezusa po całonocnej modlitwie pojawiają się "Szymon zwany Gorliwym" oraz "Juda, syn Jakuba".

Kapłani używają czerwonych szat, ponieważ liturgia wspomina apostołów czczonych jako męczenników. Wyjątek stanowi diecezja siedlecka, której głównymi patronami są obaj święci. Tam 28 października ma rangę uroczystości, czyli najwyższą w liturgicznej hierarchii obchodów.

Data święta nabiera w 2026 roku dodatkowego znaczenia, ponieważ przypada dziesięć dni po setnym Światowym Dniu Misyjnym, ustanowionym w 1926 roku przez Piusa XI. Wspomnienie dwóch pierwszych misjonarzy chrześcijaństwa zamyka więc miesiąc, w którym Kościół szczególnie mocno mówi o głoszeniu Ewangelii oraz odpowiedzialności za wspólnoty działające w najuboższych częściach świata.

Dlaczego apostoł Szymon i Juda Tadeusz są wspominani tego samego dnia?

Wspólne święto wywodzi się z tradycji łączącej obu apostołów działalnością misyjną oraz śmiercią w Persji. Późniejsze przekazy prowadzą ich również przez Syrię, Mezopotamię, Armenię, Egipt i okolice Morza Czerwonego. Nie zachowały się jednak źródła pozwalające dokładnie odtworzyć trasę wypraw ani okoliczności męczeństwa.

Mało znany ślad kultu Szymona i Judy Tadeusza można znaleźć w Bazylice św. Piotra. Relikwie przypisywane apostołom spoczywają w starożytnym sarkofagu pod ołtarzem św. Józefa w lewym transepcie świątyni. Dawniej ołtarz nosił wezwanie obu świętych, lecz w 1963 roku Jan XXIII poświęcił go św. Józefowi.

Kim był apostoł Szymon?

Święty Szymon, nazywany Gorliwym lub Zelotą, należał do grona Dwunastu. Mateusz i Marek określają go mianem Kananejczyka, natomiast Łukasz używa przydomka Zelota. Oba określenia prawdopodobnie wywodzą się od hebrajskiego czasownika qanà', oznaczającego żarliwość i mocne zaangażowanie w służbę Bogu. Sam przydomek nie przesądza, że apostoł należał do politycznego ruchu zelotów, który sprzeciwiał się rzymskiemu panowaniu. Benedykt XVI wskazywał raczej na jego silne przywiązanie do żydowskiej wiary, narodu i Prawa Mojżeszowego.

Przez stulecia słowo "Kananejczyk" błędnie łączono z Kaną Galilejską. Część dawnych autorów widziała w Szymonie nawet pana młodego z wesela, podczas którego Jezus przemienił wodę w wino. Nowy Testament nie potwierdza jednak ani jego pochodzenia z Kany, ani udziału w tym wydarzeniu.

Bardziej wymowny jest kontrast między Szymonem a Mateuszem. Gorliwy obrońca żydowskiej tożsamości znalazł się w jednym gronie z dawnym celnikiem, który pobierał podatki dla administracji rzymskiej. Benedykt XVI przywołał ich historię jako przykład wspólnoty zdolnej połączyć ludzi z przeciwnych środowisk społecznych i religijnych.

Co zrobił święty Szymon i czego jest patronem?

O działalności Szymona po zesłaniu Ducha Świętego mówią głównie późniejsze przekazy. Według różnych tradycji głosił Ewangelię w Egipcie, Mezopotamii, Babilonii lub Persji, część tej misji miał zaś odbyć razem ze św. Judą Tadeuszem.

Nie ma również jednej wiarygodnie udokumentowanej wersji jego śmierci. Średniowieczne żywoty opisują przecięcie apostoła piłą, stąd właśnie ten przedmiot stał się jego najsłynniejszym atrybutem w sztuce. Inne źródła wspominają ukrzyżowanie, a tradycja przypisywana św. Bazylemu Wielkiemu mówi o spokojnej śmierci w górnej Mezopotamii.

Święty Szymon jest patronem diecezji siedleckiej, a także kilku grup zawodowych. Polskie opracowania kościelne wymieniają wśród nich farbiarzy, garncarzy, grabarzy i spawaczy. W tradycji zachodniej pod jego opiekę oddają się również drwale, pilarze, garbarze oraz rzemieślnicy obrabiający drewno i skóry. Zawodowe patronaty wiążą się głównie z legendami o męczeństwie apostoła.

Kim był apostoł Juda Tadeusz?

Święty Juda Tadeusz był jednym z dwunastu apostołów Jezusa. Mateusz i Marek nazywają go Tadeuszem, natomiast Łukasz wymienia "Judę Jakubowego", najczęściej rozumianego jako syna Jakuba. Przydomek "Tadeusz" ma niepewne pochodzenie. Benedykt XVI wskazywał, że mógł wywodzić się z aramejskiego słowa taddà', związanego z piersią lub sercem, a przez to z odwagą i wielkodusznością.

Ewangelie zapisały tylko jedną wypowiedź Judy Tadeusza. Podczas Ostatniej Wieczerzy zapytał Jezusa, czemu objawi się swoim uczniom, a nie całemu światu. Pytanie dotyczyło sposobu, w jaki ludzie rozpoznają Mesjasza. Jezus odpowiedział, że objawienie dokona się poprzez miłość, wierność Jego nauce i duchową obecność Boga w człowieku.

Benedykt XVI uznał tę krótką rozmowę za aktualną również współcześnie: Juda oczekiwał publicznego ukazania zwycięstwa Chrystusa, tymczasem usłyszał o przemianie rozpoczynającej się w ludzkim sercu. Po wniebowstąpieniu apostoł przebywał z pozostałymi uczniami w Jerozolimie.

Co zrobił i czego patronem jest święty Juda Tadeusz?

Tradycja przypisuje Judzie autorstwo najkrótszego pisma Nowego Testamentu - Listu św. Judy, złożonego z jednego rozdziału i 25 wersetów. Autor przedstawia się jako sługa Jezusa Chrystusa i brat Jakuba, ostrzega wspólnoty przed fałszywymi nauczycielami oraz wzywa do obrony przekazanej wiary. Badacze nadal dyskutują, czy twórcą listu był apostoł Juda Tadeusz, czy późniejszy chrześcijański autor. Sam tekst kryje nieoczywisty szczegół: odwołuje się do żydowskich pism spoza kanonu biblijnego, między innymi do Księgi Henocha.

Jeszcze ciekawszy przekaz zanotował w II wieku Hegezyp, a później przytoczył Euzebiusz z Cezarei. Według niego wnukowie Judy, krewnego Jezusa, zostali przesłuchani przez cesarza Domicjana, który obawiał się potomków rodu Dawida. Pokazali władcy spracowane dłonie i wyjaśnili, że utrzymują się z niewielkiego gospodarstwa. Cesarz uznał, że nie zagrażają jego rządom, i pozwolił im odejść. Historycy nie mają jednak pewności, czy Juda z tej opowieści był tą samą osobą, którą Ewangelie zaliczają do Dwunastu.

Święty Juda Tadeusz jest patronem trudnych, beznadziejnych i przegranych spraw. Wierni proszą go o wstawiennictwo podczas choroby, rodzinnego kryzysu, problemów finansowych czy długiego oczekiwania na rozwiązanie ważnej sprawy. Ten patronat wyrósł z pobożności ludowej, a nie z jednego oficjalnego aktu kościelnego.

Popularne wyjaśnienie prowadzi do podobieństwa jego imienia do imienia Judasza Iskarioty. Wierni mieli rzadziej zwracać się do Judy Tadeusza, obawiając się pomyłki. Z czasem zaczęły go wzywać osoby, które czuły, że wyczerpały wszelkie inne możliwości. Patron "zapomniany" został więc opiekunem ludzi przekonanych, że sami także zostali zapomniani.

Wizerunek Judy Tadeusza często przedstawia medalion lub obraz Chrystusa trzymany blisko piersi. Nad głową apostoła bywa widoczny płomień, odnoszący się do zesłania Ducha Świętego. Maczuga, włócznia albo topór przypominają natomiast o tradycji męczeństwa.