Çekilen deniz yeni bir ada doğurdu

Dünyanın en büyük iç su kütlesi olan Hazar Denizi'nde su seviyesindeki düşüş devam ediyor. Kazakistan'ın kuzey ve kuzeydoğu kıyılarında gerçekleştirilen hava keşiflerinde yeni adalar tespit edilirken, bilim insanları iklim değişikliği ve insan faaliyetlerinin denizdeki su kaybını artırdığına dikkat çekiyor.

DENİZİN ORTASINDA YENİ ADALAR ORTAYA ÇIKTI

Kazakistan'ın Kulaly Adası yakınlarında gerçekleştirilen hava keşfi sırasında daha önce su altında bulunan yeni bir kara parçası tespit edildi. Keşif çalışmalarına katılan çevre aktivisti Daniyar Akimzhanov, son 4-5 yılda Hazar Denizi'nin aynı bölümünde birden fazla yeni adanın ortaya çıktığını belirtti. Bazı adaların uzunluğunun yaklaşık 1 kilometreye, genişliğinin ise 200-300 metreye ulaştığı bildirildi.

YENİ ADALAR NASIL OLUŞTU?

Hazar Denizi'nin kuzey kesimlerinde su derinliği genellikle 3 ila 6 metre arasında değişiyor. Deniz tabanının oldukça düz olduğu bölgede su seviyesinin düşmesi, daha önce suyla kaplı alanların yüzeye çıkmasına neden oluyor. Hazar Denizi Kazak Araştırma Enstitüsü, ortaya çıkan kara parçalarının tamamının kalıcı ada haline gelmeyebileceğini, bunun deniz seviyesindeki değişimlere, dalgalara ve deniz tabanının yapısına bağlı olduğunu açıkladı.

25 YILDA 16 BİN KİLOMETREKAREDEN FAZLA ALAN AÇIĞA ÇIKTI

Hazar Denizi Kazak Araştırma Enstitüsü'nün verilerine göre 2000 ile 2025 yılları arasında kuzeydoğu Hazar'ın incelenen bölümünde suyla kaplı alan yaklaşık 16 bin 384 kilometrekare azaldı. Uydu görüntülerinde özellikle Kulaly Adası ve Tyuleniy Takımadaları çevresinde kıyı çizgisinin değiştiği görüldü. 2021-2026 döneminde su seviyesinin düşmesiyle birlikte yeni deniz tabanı alanları da açığa çıktı.

DENİZ SEVİYESİ 30 YILDA 2,45 METRE DÜŞTÜ

Ölçümlere göre Hazar Denizi'nin Kazakistan kesimindeki seviyesi 1996 yılında eksi 26,82 metre olarak kaydedilirken 2025 yılında eksi 29,27 metreye geriledi. Böylece yaklaşık 30 yılda toplam 2,45 metrelik düşüş yaşandı. Kulaly Adası gözlem istasyonunda Temmuz 2026 itibarıyla eksi 29,42 metreye ulaşan su seviyesi, istasyonun çalışma dönemi boyunca kaydedilen en düşük değer oldu.

HAZAR DENİZİ NEDEN KÜÇÜLÜYOR?

Bilim insanları, Hazar Denizi'ndeki su kaybının nedenleri arasında artan sıcaklıkları, buharlaşmayı ve insan faaliyetlerini gösteriyor. Denize ulaşan suyun yüzde 80'inden fazlası Volga Nehri'nden gelirken nehirler üzerindeki barajlar, sulama faaliyetleri ve yoğun su kullanımı da su dengesini etkiliyor. Araştırmacılar, su seviyesindeki düşüşün devam etmesi halinde özellikle sığ kuzey bölgelerinde daha fazla kara parçasının ortaya çıkabileceğini belirtiyor.

www.sozcu.com.tr internet sitesinde yayınlanan yazı, haber ve fotoğrafların her türlü telif hakkı Mega Ajans ve Rek. Tic. A.Ş'ye aittir. İzin alınmadan, kaynak gösterilerek dahi iktibas edilemez.