„Wojna elektroniczna” coraz większym zagrożeniem. ONZ ostrzega

Zakłócanie i fałszowanie sygnałów GPS oraz innych systemów łączności staje się poważnym zagrożeniem dla bezpieczeństwa transportu, służb ratunkowych i operacji humanitarnych - ostrzega ekspert ONZ Federico Mantellassi. Problem narasta wraz z uzależnieniem współczesnego świata od nawigacji satelitarnej i komunikacji bezprzewodowej. „Im bardziej polegamy na tych technologiach, tym bardziej jesteśmy narażeni na ingerencję, manipulację i zakłócenia” - podkreśla ekspert.
ONZ ostrzega przed „wojną elektroniczną”, fot. Marek BAZAK /East News
Jak oszukać nawigację? Dwa sposoby
Jak informuje portal UN News, powołując się na Federico Mantellassiego, eksperta Instytutu ONZ ds. Badań nad Rozbrojeniem (UNIDIR), rosnąca zależność od systemów nawigacji satelitarnej, łączności radiowej i transmisji danych sprawia, że społeczeństwa są coraz bardziej podatne na ingerencje i zakłócenia.
Ekspert wskazuje na dwa podstawowe rodzaje zagrożeń: jamming i spoofing. Pierwszy polega na zagłuszaniu sygnałów, co może doprowadzić do utraty dostępu do systemów nawigacyjnych lub komunikacyjnych. Drugi jest szczególnie podstępny – polega na wysyłaniu fałszywych sygnałów, które sprawiają, że urządzenie błędnie określa swoją pozycję lub kierunek przemieszczania.
Skala problemu jest coraz większa. Według szacunków UNIDIR liczba przypadków spoofingu GPS w lotnictwie cywilnym wzrosła między styczniem a sierpniem 2024 roku aż o 500 proc. Zjawisko dotknęło setek lotów.
Niebezpieczeństwo wykracza jednak daleko poza lotnictwo. Zakłócenia mogą wpływać na żeglugę, transport publiczny, telefonię komórkową, dostęp do internetu, a nawet funkcjonowanie systemów finansowych.
Bliski Wschód rekordowym obszarem zakłóceń
Szczególnie niepokojąca sytuacja panuje na Bliskim Wschodzie. Na początku 2026 roku odnotowano tam największą w historii koncentrację zakłóceń sygnałów wykorzystywanych w żegludze morskiej.
W czasie amerykańsko-izraelskich ataków na Iran media informowały o nasileniu zjawisk jammingu i spoofingu w rejonie Zatoki Adeńskiej oraz cieśniny Ormuz. Fałszowanie wskazań nawigacyjnych i zagłuszanie sygnałów zwiększały ryzyko kolizji statków, utrudniając jednostkom bezpieczne poruszanie się po strategicznych szlakach morskich.
Problem dotyczy spektrum elektromagnetycznego, czyli zakresu fal radiowych, mikrofal, światła i innych rodzajów promieniowania wykorzystywanych między innymi w komunikacji i nawigacji. Ma ono również ogromne znaczenie militarne. Wojsko wykorzystuje je do rozpoznania, przesyłania danych, naprowadzania uzbrojenia i utrzymywania łączności na polu walki.
Zdaniem Mantellassiego liczba urządzeń uzależnionych od niezakłóconego dostępu do tego spektrum gwałtownie rośnie.
Im bardziej polegamy na tych technologiach, tym bardziej jesteśmy narażeni na ingerencję, manipulację i zakłócenia – podkreślił ekspert.
Cierpią także służby ratunkowe i organizacje humanitarne
Konsekwencje zakłócania sygnałów nie ograniczają się do wojska i transportu. Poważne problemy mogą mieć również służby ratunkowe, misje pokojowe oraz organizacje humanitarne działające w regionach objętych konfliktami.
Utrata łączności lub błędne wskazania nawigacyjne mogą utrudniać dotarcie do potrzebujących, koordynację dostaw pomocy i bezpieczne przemieszczanie się zespołów ratunkowych.
Pomoc humanitarna naprawdę cierpi z powodu kaskadowych skutków rosnących zakłóceń – zaznaczył Mantellassi.
Oznacza to, że pojedyncza ingerencja w sygnał może wywołać znacznie szersze konsekwencje. Problemy z nawigacją i komunikacją mogą bowiem wpływać na kolejne elementy infrastruktury i utrudniać działanie całych systemów.
Sztuczna inteligencja coraz ważniejsza na polu walki
Ekspert UNIDIR zwraca również uwagę na wojskowy wymiar narastającego problemu. Zakłócanie sygnałów przez jedną ze stron konfliktu zmusza przeciwnika do rozwijania nowych metod ochrony i przeciwdziałania. W efekcie powstaje technologiczny wyścig, w którym coraz większą rolę odgrywa sztuczna inteligencja.
Jeżeli z powodu jammingu lub spoofingu nie można utrzymać łączności z dronem, rośnie znaczenie systemów zdolnych do samodzielnego działania.
Gdy nie można utrzymać łączności z dronem z powodu zakłóceń lub spoofingu, zaczyna się polegać na AI przy nawigacji, wyborze, a czasem także atakowaniu celów – wyjaśnił Mantellassi.
Rozwój takich rozwiązań może zwiększać odporność sprzętu wojskowego na zakłócenia, ale jednocześnie rodzi nowe pytania dotyczące bezpieczeństwa i kontroli nad autonomicznymi systemami uzbrojenia.
Rosnąca skala jammingu i spoofingu pokazuje, że walka o kontrolę nad sygnałami i komunikacją staje się jednym z istotnych wymiarów współczesnych konfliktów. Jej skutki odczuwają jednak nie tylko żołnierze, lecz także cywile, załogi statków i samolotów oraz organizacje niosące pomoc humanitarną.
KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.