Türkiye’de TDT Savunma Sanayii Koleji kurulması gündemde: TDT 13. Zirvesi sona erdi

Türk Devletleri Teşkilatı 13. Zirvesi dün, Devlet Başkanları Konseyi Toplantısı ile sona erdi. Cumhuriyet zirveyi yerinde takip etti.

MACARİSTAN ZİRVEYE KATILMADI

TDT gözlemci ülkesi Macaristan, 16 yıllık Viktor Orban yönetiminin ardından yeni yönetimde zirveye tek bir temsilci göndermedi. 

AZERBAYCAN'A TEBRİK

Devlet Başkanları Konseyi Toplantısı, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın açılış konuşmasıyla başladı.

Erdoğan, “Zirvemizin temasını merhum Gaspıralı İsmail Bey'den ilhamla ‘Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik’ olarak belirledik. Bize göre dilde birlik, ortak hazinemizi yaşatmak, geliştirmek ve birbirimizi aracısız anlayabilmektir. Fikirde birlik, ortak hedefler etrafında kenetlenmek ve müşterek bir strateji geliştirebilmektir. İşte birlik ise sözümüzü eyleme, irademizi esere, kararlarımızı neticeye dönüştürebilmektir. Bu anlayışla Türkiye olarak teşkilatımızın dönem başkanlığını bugün Azerbaycan'dan devralıyoruz. Azerbaycanlı kardeşlerimize dönem başkanlıkları boyunca gösterdikleri çabalar dolayısıyla teşkilatımız adına tebriklerimi iletiyorum” dedi.

Türkiye’nin dönem başkanlığında ortak dilin yaygınlaştırılması, spor başta olmak üzere kültürel etkinliklerin desteklenmesi ve ülkeler arasında seyahatlerin kolaylaştırılması gibi alanlarda ilerleme kaydetmek istediklerini ifade etti.

‘AYRI GAYRILIĞA YER YOK'

Cumhurbaşkanı, “Burada altını çizerek vurgulamak isterim. Türk dünyasının aile fotoğrafında ayrılığa, gayrılığa, ihtilafa yer yoktur. Hepimiz biriz, beraberiz, ezelden ebede kadar inşallah kardeşiz. Bu noktada aile meclisimizin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile temaslarını artıracağına inanıyorum. Bu vesileyle Türkmenistan'ın çalışmalarımıza sunduğu katkıları da takdirle karşıladığımızı vurgulamak istiyorum. Serdar kardeşimin dinamik liderliğinde Türkmenistan'ı en kısa zamanda tam üye olarak aile meclisimizde görmeyi temenni ediyoruz” sözlerini sarf etti.

Azerbaycan-Ermenistan barışına değinerek, “Barış ve istikrarın hakim olduğu bir Güney Kafkasya, bölge ülkeleriyle birlikte bütün Türk dünyasına önemli fırsatlar sunacaktır. Azerbaycanlı kardeşlerimizin Ermenistan'la yürüttüğü temasları destekliyor, kalıcı barış için elimizden gelen katkıyı sunmaya devam edeceğimizi ifade ediyorum” diye konuştu.

AZERBAYCAN, ERMENİSTAN'I GÜNDEME GETİRDİ

Ardından Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in yokluğunda, Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov söz aldı.

Bayramov, “Yaklaşık 30 yıldır Ermenistan tarafından işgal altında olan Azerbaycan, toprak bütünlüğünü ve egemenliğini tamamen geri kazandı. Böylece, Güney Kafkasya'da uzun yıllardır süregelen çatışma çözüldü. Azerbaycan, çatışmadan sonraki barış sürecinin de başlatıcısı oldu. Ülkemizin izlediği ilkeler temelinde hazırlanan barış anlaşması geçen yıl imzalandı. Bugün, Azerbaycan ve Ermenistan arasındaki ilişkilerin normalleştirilmesi süreci devam ediyor. Bölgede fiili bir barış durumu söz konusu. Ancak, Ermenistan'ın barış anlaşmasının imzalanması için gerekli siyasi ve hukuki adımları atmasını bekliyoruz. Bu, Azerbaycan'ın pozisyonuna uygundur. Güney Kafkasya'da uzun vadeli ve güvenilir bir barışı sağlamak ve bölgedeki çatışma dönemini işbirliği dönemiyle değiştirmek istiyoruz” sözlerini kullandı. 

Erdoğan, Bayramov’un konuşmasının ardından, “Ceyhun kardeşime çok çok teşekkür ediyorum” dedi. Erdoğan ile Bayramov’un samimi bir şekilde sohbet ettikleri de kameralara yansıdı.

KAZAKİSTAN'DAN RUSYA TEKLİFİ

Daha sonra üye ülke Kazakistan’ın cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev konuştu. Tokayev, “Teşkilatımızın prestijini artırabilmek için, Rusya'nın Türk Devletleri Teşkilatı'na gözlemci olarak katılmasını sağlamamız gerekiyor. Rusya büyük bir devlet olarak Türk dünyasıyla hep yakın temasta olmuş bir ülkedir. Rusya TDT'nin bir parçası haline gelirse teşkilatımız bundan fayda görecektir” cümlelerini kurdu.

ERHÜRMAN KONUŞTU

Tokayev’i Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov, Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, gözlemci ülke liderleri Türkmenistan Cumhurbaşkanı Serdar Berdimuhammedov ve KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman izledi. Erhürman, “Birliğin asıl gücü, ortak geçmişten aldığımız ilhamı ortak geleceği inşa edecek somut adımlara dönüştürebildiğimiz ölçüde ortaya çıkacaktır. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti olarak, 2022 yılında Semerkant Zirvesi’nde gözlemci üye statüsüyle katıldığımız Türk Devletleri Teşkilatı’nın çalışmalarına bu anlayışla katkı koymayı ve kardeş ülkelerle ilişkilerimizi her alanda geliştirmeyi arzuluyoruz” sözlerini sarf etti.

Erhürman ayrıca Kıbrıs Türk halkının izolasyonunun devam etmesini gündeme getirdi ve buna karşı Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri’nin iki hafta önce kendisine gönderdiği mektuptan bahsetti.

ERDOĞAN YANLIŞ YERE İMZA ATTI

Konuşmaların sonunda liderler zirvede alınan kararları imzaladı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, kendisine verilen belgeye imza attıktan sonra görevliye, “Yanlış yere atmadık değil mi” diye sordu.

Görevli ise, “Efendim, o Kazakistan’ındı. Türkiye’ye atacaktık efendim” dedi. Erdoğan, “Hay Allah iyiliğini versin” diye konuştu. Görevli ise “Ben hemen düzelteyim efendim” derken mikrofonların sesi kapatıldı.

Daha sonra aynı görevlinin hızla elindeki belgenin temizini almaya gittiği görüldü. Görevli bir süre sonra Erdoğan’ın yanına dönüp yeni belgeyi uzattı. Erdoğan, "Nereye" diye sordu. Görevli, “Buraya efendim, bu alana” diyerek imzalanacak yeri gösterdi ve imza atıldı.

GENEL SEKRETER DEĞİŞTİ

Toplantı sonucu dört yıldır görevini sürdüren teşkilat genel sekreteri Kırgız Kubanıçbek Ömüraliyev’in yerine Özbekistan Dışişleri Bakan Yardımcısı Mirvohid Azimov’un getirilmesine karar verildi.

TÜRKİYE'DE TDT KOLEJİ

Alınan kararları barındıran Ankara Bildirisi öğleden sonra yayımlandı. 163 maddelik bildiride siyasi, ekonomik ve kültürel konularda işbirliğinin altı çizildi. “Bilgi ve deneyim paylaşımını teşvik etmek, nitelikli personel yetiştirmek, savunma sanayisi sektöründe teorik ve uygulamalı uzmanlığı geliştirmek ve teknolojik ilerlemelere ayak uydurmak amacıyla” Türkiye'nin ev sahipliğinde bir TDT Savunma Sanayii Koleji programının kurulması imkânının üye devletlerce değerlendirilmesine karar verildi.

Üye devletler arasında siber güvenlik ve suçla mücadele konseyi kurulması yönünde hazırlıkların artırılmasından bahsedildi. Üye devletlerin yurttaşı olan futbolcuların karşılıklı olarak “yabancı oyuncu statüsünde olmayan oyuncular” şeklinde değerlendirilmesi ve üye devletlerin milli takımları arasında çeşitli seviyelerde bir “Türk Kupası” turnuvası düzenlenmesine ilişkin daha çok çaba gösterilmesi gerektiği kaydedildi.

KIBRIS VURGUSU

Bildiride ayrıca “Kıbrıs meselesinin, Ada'daki mevcut gerçekler temelinde müzakere edilmiş, karşılıklı olarak kabul edilebilir ve uygulanabilir bir çözüme kavuşturulması gerektiğini vurgularlar. Türk Dünyasının ayrılmaz bir parçası olan Kıbrıs Türk halkının eşit ve özden gelen haklarını güvence altına alma yönündeki beklentileriyle dayanışma içinde olduklarını ifade ederler” maddesi yer aldı.

ERDOĞAN'DAN DÖRT AYRI GÖRÜŞME

Ayrıca Cumhurbaşkanı Erdoğan, TDT Zirvesi’ne katılan liderler ve temsilcilerle ikili görüşmeler yaptı. Erdoğan, Türkmenistan Cumhurbaşkanı Serdar Berdimuhammedov, Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov, KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ve Azerbaycan Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov ile bir araya geldi.

Bayramov, görüşmenin ardından sosyal medya hesabından, “Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan tarafından kabul edilmekten memnuniyet duydum. Azerbaycan-Türkiye ilişkileri, Türk Devletleri Örgütü çerçevesinde iş birliğinin güçlendirilmesi ve Türk dünyasının birlik ve dayanışmasının daha da güçlendirilmesi konularında görüş alışverişinde bulunduk. Sayın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a sıcak karşılaması için teşekkürlerimi sunmak isterim” paylaşımını yaptı.