İçerik kopyalanınca yok olmuyor

Anthropic, 2 Ağustos itibarıyla Claude’un oluşturduğu metinlere doğrudan model seviyesinde görünmez bir işaret veya diğer adıyla filigran yerleştirmeye başladı. Yani sonradan metnin üzerine eklenen klasik bir damgadan söz etmiyoruz. Filigran metnin bir parçası oluyor ve içerik başka bir uygulamaya ya da siteye kopyalandığında onunla birlikte yolculuğuna devam ediyor.

Claude’un Görünmez Filigranı Nasıl Çalışıyor?

Anthropic bu sistemi normal okuma sırasında fark edilemeyen, lakin özel yazılımlarla tespit edilebilen bir sinyal olarak tanımlıyor. Kullanıcı açısından bakıldığında Claude’un yazdığı metinde görünür bir değişiklik yok. Şirket yöntemin okunabilirliği ve metin kalitesini etkilemediğini belirtiyor.

İş görsellere geldiğinde ise farklı bir yöntem var. Anthropic, Adobe, Microsoft ve Google’da da kullanılan C2PA standardından yararlanıyor. Bu sistem görsellerin kim tarafından, ne zaman ve hangi araçla oluşturulduğu gibi bilgileri kriptografik olarak korunan kaynak verileriyle doğrulanabilir hâle getiriyor.

Görünmez filigran Claude uygulamasına da özel değil. Claude Platform API, Claude Code, Claude Cowork ve Claude Tag dahil olmak üzere şirketin farklı hizmetlerinde kullanılıyor. Amazon Web Services, Google Cloud ve Microsoft Foundry üzerinden sunulan Claude modelleri de sistemin kapsamında. Bu özellik yeni modellerde açık şekilde gelirken, eski modellere de aşamalı olarak dâhil ediliyor.

AB Yapay Zeka Yasası Anthropic’i Harekete Geçirdi

Değişikliğin sebebi ise Avrupa Birliği Yapay Zeka Yasası’nın 50. maddesi. 2 Ağustos’ta tarihinde yürürlüğe giren şeffaflık kuralları, yapay zekanın ürettiği veya önemli ölçüde değiştirilen metin, görsel, video ve ses içeriklerinin makinelerin anlayabileceği biçimde işaretlenmesini istiyor.

Anthropic ise uygulamayı Avrupa ile sınırlandırmak yerine dünya çapında devreye aldı. Euronews’un aktardığına göre işaretleme, kullanıcının bulunduğu bölge fark etmeksizin tüm hizmetlerde geçerli. Avrupa dışındaki bölgelerde böyle bir zorunluluk bulunmasa da, şirket açısından tek sistem kullanmak, ülkelere göre farklı teknik altyapılar hazırlamak zorunda kalmamak anlamına geliyor.

Üstelik Anthropic bu konuda yalnız değil. Google, Meta, Microsoft ve OpenAI da yapay zeka içeriklerini işaretlemeye yönelik çözümler duyurdu veya kullanmaya başladı. Suno ve Substack gibi platformlardan da benzer açıklamalar geldi. Kısacası Avrupa’daki düzenleme, sınırlarını aşarak teknoloji sektöründe yeni bir standart oluşmasına zemin hazırladı.

Filigran Ortadan Kaldırılabilir mi?

Kullanıcı metni ciddi biçimde düzenleyince ne oluyor? Başka bir dile çevirmek, cümleleri yeniden yazmak veya büyük bölümleri değiştirmek işareti silebilir mi?

Anthropic henüz bu sorulara bir yanıt vermedi. Bu durum özellikle haber kuruluşları, platformlar ve eğitim kurumları için önemli. Bir öğrenci Claude’un hazırladığı metni biraz değiştirirse sistem bunu hâlen yapay zeka içeriği olarak görebilecek mi? Bir gazeteci yapay zeka taslağını baştan sona düzenlediğinde ortaya çıkan yazı nasıl değerlendirilecek? Anthropic, üçüncü tarafların kendi doğrulama araçlarını geliştirebilmesi için filigran tespit yönteminin teknik ayrıntılarını yayınlayacağını söylüyor, ancak bunun için henüz bir tarih vermiş değil.

Bazı Kullanıcılar Filigran İşine Tepki Gösterdi

Görünmez filigran kararı belirli bir kullanıcı kitlesi tarafından da eleştirildi. Bazı kullanıcılar bu sistemi yapay zeka içeriklerinin şeffaf biçimde işaretlenmesi olarak görmüyor. Hatta kapalı AI modellerinde son dönemde görülen kullanım sınırlamaları ve içerik kısıtlamalarıyla birlikte filigranların kullanıcı üzerindeki kontrolü daha da artırabileceğini savunuyorlar. Bu nedenle açık kaynak alternatiflere destek verilmesi gerektiğini söylüyorlar.