"Nie tykaj mnie, zostaw mnie w spokoju". Ekspert o symbolice flagi Gadsdena

• W pokoju Michała Oksińskiego, podejrzanego o atak na Rynku Głównym w Krakowie, śledczy zabezpieczyli żółtą flagę z grzechotnikiem, znaną jako flaga Gadsdena.

• Rzecznik Prokuratury Krajowej Przemysław Nowak przekazał, że flaga wisiała w centralnym miejscu pomieszczenia, mimo braku innych symboli skrajnych nurtów politycznych.

• Ekspert prof. Bohdan Szklarski podkreślił, że flaga Gadsdena w USA oznacza sprzeciw wobec władzy, lecz przenoszenie tego znaczenia na grunt polski jest niejednoznaczne.

Rzecznik Prokuratury Krajowej Przemysław Nowak poinformował w poniedziałek, że w pokoju Michała Oksińskiego w Ostrowcu Świętokrzyskim na ścianie wisiała żółta flaga z wężem grzechotnikiem, tzw. flaga Gadsdena.

Flaga Gadsdena w pokoju Michała Oksińskiego. Co oznacza?

Wyjaśnił, że jest to flaga historyczna z XVIII wieku ze Stanów Zjednoczonych.

- Flaga ta czy ta symbolika ma różne znaczenia wolnościowe, np. buntu przeciwko władzy. Natomiast nie było w mieszkaniu na przykład oczywistej symboliki, którą powszechnie kojarzymy z jakimś nurtem czy skrajnie prawicowym, czy skrajnie lewicowym - powiedział prok. Nowak.

Zwrócił też uwagę, że flaga jest używana do różnych celów, występujący na niej wąż znajduje się na jednej z płyt zespołu Metallica (chodzi o tzw. czarny album z 1991 roku - red.). - Widziałem zdjęcie, ona była w centralnym punkcie pokoju, więc jakąś wagę do niej (zamachowiec - red.) przywiązywał - dodał Nowak.

Flaga Gadsdena to historyczna flaga amerykańska, przedstawiająca ukazanego na żółtym tle, gotowego do ataku, zwiniętego w kłębek grzechotnika pospolitego. Pod wężem umieszczony jest napis "Don't tread on me" ("Nie nadepnij mnie").

Flaga została zaprojektowana przez amerykańskiego generała i polityka Christophera Gadsdena. Była używana w czasie wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych, używały jej też środowiska libertariańskie.

W Polsce używana jest m.in. przez sprzeciwiających się ingerencji rządu w życie obywateli.

Flaga Gadsdena używana była podczas szturmu na Kapitol

Amerykanista i politolog z Ośrodka Studiów Amerykańskich UW i Collegium Civitas. prof. Bohdan Szklarski przyznał, że w Stanach Zjednoczonych wykorzystywanie tej flagi ma bogate tradycje. - Używana jest przez tych, którzy chcą podkreślić lokalność polityki, przeciwników władzy federalnej. Jest też używana przez zwolenników powszechnego dostępu do broni - powiedział.

Flaga była również w XIX wieku używana przez zwolenników handlu niewolnikami i generalnie przez ludzi wyznających poglądy zbliżone do Południa w wojnie secesyjnej. - Wojna secesyjna ugruntowała współczesne znaczenie tejże flagi, bliskie libertarianizmu. A odświeżona została przez Tea Party (konserwatywno-libertariański ruch polityczny w USA - red). Również szturmujący Kapitol w styczniu 2021 roku mieli wiele tych flag w różnych wersjach - przypomniał prof. Szklarski.

- Zawsze jednak na tych flagach jest grzechotnik, który jest niegroźny, dopóki się go nie zaatakuje. Na fladze jest bowiem przesłanie "Don't tread on me", w znaczeniu "nie tykaj mnie, zostaw mnie w spokoju" - dodał.

Amerykanista zwrócił zarazem uwagę, że w Polsce ludzie czasem nie do końca świadomie używają amerykańskich symboli. - Chodzą np. z flagami Konfederacji z wojny secesyjnej, nie zdając sobie sprawy z faszystowskiego podtekstu - zaznaczył. - Być może w komputerze tego zamachowca jest odpowiedź na pytanie, jaka sprawa wyostrzyła w jego przypadku pogląd, że rząd nadużywa swoich praw - dodał.

Zdaniem prof. Szklarskiego nie można wprost przenosić na polski grunt amerykańskich znaczeń flagi Gadsdena. - Skoro w USA flaga ta używana jest przez przeciwników władzy federalnej, to ten człowiek musiałby być np. zwolennikiem suwerenności województwa świętokrzyskiego (napastnik pochodził z Ostrowca Świętokrzyskiego - red.). Jednak w Polsce nie ma takich decentralizacyjnych tradycji, u nas atakuje się rząd nie dlatego, że jest rządem, tylko dlatego, że jest rządem w czyichś rękach - powiedział amerykanista.