Jest jednym z symboli Krakowa. Jak zaczęła się historia Kopca Kościuszki?

Kopiec Kościuszki (fot. Łukasz Gągulski) /PAP

Ziemia z pola bitwy i zagraniczni goście. Tak zaczęła się budowa Kopca Kościuszki

Kopiec Kościuszki jest wysoki na ok. 35 metrów. Usypano go dla uczczenia przywódcy Insurekcji.

Tadeusz Kościuszko zmarł w szwajcarskiej Solurze 15 października 1817 r. Dzień po trzeciej rocznicy jego odejścia uroczyście rozpoczęto usypywanie upamiętniającego go kopca. Teren na budowę pomnika dla bohatera przekazały siostry norbertanki.

Uroczystość miała religijno-patriotyczny charakter. Uczestniczyły w niej władze Rzeczypospolitej Krakowskiej, przedstawiciele Kapituły wawelskiej i Senatu uniwersyteckiego, przedstawiciele wszystkich stanów społecznych z Krakowa i z innych ziem Polski, teraz pod zaborami. Chłopi przywieźli ziemię z pola bitwy pod Racławicami - czytamy na stronie internetowej Komitetu Kopca Kościuszki w Krakowie. 

Wśród gości zagranicznych byli włoska śpiewaczka Angelika Catalani, która dochód ze swojego koncertu przeznaczyła na sypanie mogiły, i Bertel Thorvaldsen, ceniony rzeźbiarz z Danii, autor m.in. pomnika księcia Poniatowskiego w Warszawie. Do Stanów Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii i Francji posłano pisma w języku francuskim informujące o symbolicznym pomniku dla Kościuszki. 

W programie uroczystości była też msza, odczytanie aktu erekcyjnego i umieszczenie go u podstaw kopca, a także złożenie pamiątek z insurekcji, np. kul z bitwy pod Racławicami.

Hitlerowcy chcieli zniszczyć Kopiec Kościuszki

Budowa Kopca Kościuszki została zakończona 25 października 1823 roku. W latach pięćdziesiątych XIX w. Austriacy wznieśli fortyfikację wokół wzgórza (fort 2 Kościuszko). W czasie I wojny światowej urządzili punkt obserwacyjny na szczycie. 

W czasie II wojny światowej hitlerowcy planowali zniszczyć kopiec jako symbol historii i kultury. Decyzja gubernatora Hansa Franka nie została zrealizowana.

Przez lata Kopiec Kościuszki był narażony na działanie pogody, co skutkowało uszkodzeniami i koniecznością napraw. Były one prowadzone m.in. po ulewnych deszczach, które spadły latem 1997 roku.

Na znacznych połaciach skarp pojawiły się spękania, obrywy i osuwiska mas ziemi. Bruk ścieżek spękał a w znacznej mierze ścieżki zostały całkowicie zdewastowane. Platforma widokowa na szczycie Kopca wyraźnie przechyliła się w kierunku północno-zachodnim, grożąc zesunięciem się kilkutonowego głazu ze szczytu wprost na kaplicę bł. Bronisławy - relacjonuje Komitet Kopca Kościuszki w Krakowie. 

W jakim stanie jest dziś Kopiec Kościuszki?

Od 2017 r. Kopiec Kościuszki wraz z fortem i kaplicą św. Bronisławy ma status Pomnika Historii. Jest on przyznawany przez prezydenta RP obiektom o szczególnej wartości dla dziedzictwa.

Kopiec Kościuszki utrzymywany jest dziś niemal wyłącznie dzięki wpływom ze sprzedaży biletów.

„Koszty bieżące systemu monitorowania geologicznego oraz innych niezbędnych prac wykonywanych przy budowli oscylują w granicach 200 tys. złotych rocznie” - wylicza opiekujący się zabytkiem komitet. Zwraca też uwagę na pojawiające się zagrożenia. 

Czujniki monitorujące wykazują, że Kopiec przechyla się i zapada. W przypadku ponownego wystąpienia ekstremalnych warunków pogodowych może w krótkim czasie dojść do zniszczenia efektów wszystkich dotychczasowych, kosztownych prac rekonstrukcyjnych i zabezpieczających strukturę Kopca. Aby uniknąć kolejnej katastrofy budowalnej, konieczne jest przeprowadzenie działań naprawczych. Komitet Kopca Kościuszki podejmuje działania mające na celu pozyskanie dofinansowania na remont zabezpieczający budowlę. Aby jednak otrzymać dofinansowanie zewnętrzne niezbędne jest posiadanie środków finansowych, które zagwarantują ciągłość prac naprawczych Kopca - wyjaśniono na stronie internetowej. 

Kopiec Kościuszki i jego związki z historią Radia RMF FM

U podnóża Kopca Kościuszki funkcjonuje od lat główna siedziba Radia RMF FM. Odwiedzający zabytek turyści zwracają uwagę na zaparkowane w pobliżu samochody w radiowych kolorach, nadajniki czy inne symbole tego, że właśnie stąd nadaje najpopularniejsza komercyjna rozgłośnia w Polsce. 

Zwiedzanie Kopca Kościuszki - informacje praktyczne

Bilety wstępu na Kopiec Kościuszki wprowadzono już w dwudziestoleciu międzywojennym. Są sprzedawane wyłącznie na miejscu. 

Kopiec Kościuszki jest otwarty od godziny 9.00 do 17.30. Obecnie normalny bilet wstępu kosztuje 34 złote, a ulgowy - 26 złotych. Dostępny jest też bilet rodzinny w dwóch wariantach oraz wejściówki grupowe. 

Na Kopiec Kościuszki nie można wchodzić ze zwierzętami. 

Kilka razy w roku Kopiec Kościuszki można zwiedzać bezpłatnie. Jest to możliwe 4 lutego (dzień urodzin Tadeusza Kościuszki), 24 marca (dzień przysięgi Tadeusza Kościuszki na Rynku Krakowskim i wybuchu Insurekcji Kościuszkowskiej), 15 października (dzień śmierci Tadeusza Kościuszki).

Ze szczytu Kopca Kościuszki podziwiać można panoramę Krakowa. Zabytek prezentuje się świetnie także na zdjęciach z lotu ptaka, wykonywanych z użyciem dronów.