Literacka Nagroda Nobla przyznana. Ogłoszono laureatkę

Kanadyjska poetka Anne Carson została nagrodzona przez Komitet Noblowski "za jej odważną i nowatorską twórczość, która w swobodnym dialogu z tradycją klasyczną stworzyła nowe formy dla literatury współczesnej".

W Polsce ukazało się kilka dzieł jej autorstwa: "Piękno męża", eseje "Słodko-gorzki eros", tom poezji "Wiersze, eseje, opera" oraz mikropowieść "Autobiografia czerwonego".

BREAKING NEWS The 2026 #NobelPrize in Literature is awarded to the Canadian author Anne Carson, “for her bold and inventive oeuvre that, in playful dialogue with the classical tradition, has created new forms for contemporary literature.” https://t.co/YRvlRghlGG

— The Nobel Prize (@NobelPrize) October 8, 2026

W 2025 r. zwycięzcą w tej dziedzinie został węgierski pisarz László Krasznahorkai za "przekonującą i wizjonerską twórczość, która w obliczu apokaliptycznego lęku potwierdza moc sztuki".

Literacka Nagroda Nobla 2027. Rekordowa nagroda dla zwycięzców

W tym roku z okazji 125-letnia istnienia Nagrody jej wartość podwyższono do rekordowej kwoty. W każdej z sześciu dziedzin, w których przyznawane są wyróżnienia, wypłaconych zostanie po 12 mln koron (ponad 1 mln euro), o 1 mln koron więcej niż w 2025 r. Do noblistów tradycyjnie trafi również złoty medal z wizerunkiem Alfreda Nobla oraz kaligrafowany dyplom. 

- To wydarzenie ma dla mnie szczególne znaczenie - mówiła nowa sekretarz Akademii Szwedzkiej Ingrid Carlberg w wywiadzie dla gazety "Dagens Nyheter". Przypomniała, że niewiele jest okazji w roku, kiedy literatura znajduje się w centrum uwagi świata, tak jak w momencie ogłoszenia laureata Nobla. Zdradziła, że od swoich poprzedników otrzymała kilka rad, przede wszystkim - aby zachować spokój. 

ZOBACZ: Nagroda Nobla z fizyki przyznana

Niemal wszystkie najważniejsze media liczyły na to, że również w tym roku utrzymana zostanie obowiązująca od niemal dekady nieformalna zasada, że literacki Nobel trafia na przemian do kobiety lub mężczyzny. Po wyróżnieniu w ubiegłym roku węgierskiego pisarza László Krasznahorkaiego zdaniem mediów w tym roku powinna być kolej na autorkę.  

Literacka Nagroda Nobla jest przyznawana przez Akademię Szwedzką od 1901 r. Akademia składa się z 18 członków, wśród których znajdują się szwedzcy pisarze, poeci, filolodzy i historycy. Nad wyborem laureata pracuje Komitet Noblowski, w tym roku składający się z sześciu osób, pod przewodnictwem Andersa Olssona.

ZOBACZ: Komitet Noblowski podjął decyzję. Ogłoszono laureatów w dziedzinie chemii

Każdego roku nazwiska kandydatów do nagrody mogą być zgłaszane nie tylko przez członków Akademii Szwedzkiej, ale także członków innych podobnych instytucji, profesorów literatury i filologii, laureatów Literackiej Nagrody Nobla oraz przewodniczących stowarzyszeń literackich. Nominacje są tajne i zostają ujawnione dopiero po upływie 50 lat od przyznania nagrody.

Polscy laureaci Literackiej Nagrody Nobla

Wśród polskich laureatów Literackiej Nagrody Nobla znalazło się pięciu twórców. Jako pierwszy otrzymał go w 1905 r. Henryk Sienkiewicz. Niemal 20 lat później literacką Nagrodę Nobla zdobył w 1924 r. Władysław Reymont. Kolejnego otrzymał w 1980 r. przebywający wówczas na emigracji w USA poeta Czesław Miłosz.

W 1996 r. Literacką Nagrodę Nobla odebrała Wisława Szymborska "za poezję, która z ironiczną precyzją pozwala historycznemu i biologicznemu kontekstowi ukazać się we fragmentach ludzkiej rzeczywistości". 10 października 2019 r. ogłoszono, że laureatką została Olga Tokarczuk.