Scheur van negen meter in muur: Wiertzmuseum nog minstens twee jaar dicht

Het Wiertzmuseum in Elsene moest normaal dit jaar heropenen na een renovatie van ruim twee jaar. Graafwerken op de aanpalende bouwwerf veroorzaakten echter een verzakking van de museummuur en een scheur van negen meter in de tentoonstellingszaal. Het museum blijft nog minstens twee jaar dicht.

Het Wiertzmuseum toont de kolossale schilderijen met taferelen uit de mythologie en oudheid van de negentiende-eeuwse schilder Antoine Wiertz en is gevestigd in diens reusachtige voormalige atelier in de Vautierstraat.

In oktober 2024 ging het museum, dat deel is van de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België (KMSKB), dicht omdat de Regie der Gebouwen de inkom en de conciërgewoning op de eerste verdieping wilde renoveren. In de tentoonstellingsruimte zelf waren geen werken gepland.

Grenzend aan het atelier-museum ligt de vroegere woning van Wiertz. Die werd lange tijd ook beheerd door de Regie der Gebouwen, maar is in 2019 voor één symbolische euro samen met de tuin in erfpacht gegeven aan het naburige Europees Parlement.

Het parlement zegde toe om in ruil voor een erfpacht van 50 jaar het vervallen pand helemaal te renoveren en om te vormen tot ‘Het huis van de burgers’, een centrum voor socio-culturele activiteiten met een publieke bar en wintertuin.

De werken aan het museum zelf zijn intussen zo goed als afgerond. De oplevering is volgens de Regie gepland voor deze maand.

Maar het Wiertzmuseum kan voorlopig niet heropenen, omdat er in de lange zijmuur van de grote tentoonstellingsruimte een flinke scheur is ontstaan. “De scheur loopt van de voet van de muur tot aan de dakconstructie en is ongeveer negen meter lang. Op sommige plaatsen is ze 1,5 centimeter breed en loopt ze door het metselwerk heen”, zegt woordvoerder Steven Hus van de Regie der Gebouwen.

Aannemer verantwoordelijk

De scheur werd veroorzaakt door graafwerken langs de fundering van de buitenmuur. Die werden uitgevoerd door de aannemer van het Europees Parlement die de Wiertzwoning renoveert. Zijn verzekeraar zal volgens de Regie der Gebouwen de kosten van herstel van de verzakte muur moeten betalen.

Om de scheur te repareren moet het metselwerk versterkt worden met roestvrijstalen pinnen en moet de scheur opgevuld worden met een speciale mortel, aldus de Regie. “Aan de buitenkant is intussen een tijdelijke bescherming aangebracht.”

"Alvorens de scheur te kunnen herstellen, moeten er twee monumentale schilderijen verplaatst worden. Hiervoor moeten we een overheidsopdracht lanceren, want dat is secuur werk"

Woordvoerder Regie der Gebouwen

De reparatie zal flink wat tijd vergen. Alvorens de scheur in de muur te kunnen herstellen, moeten er namelijk eerst twee monumentale schilderijen verplaatst worden, meldt de woordvoerder van de Regie.

“Hiervoor moeten we een overheidsopdracht lanceren, omdat het om een specifiek secuur werk gaat dat door een gespecialiseerde firma moet worden uitgevoerd. De opdracht is voorzien in 2027.”

Voorts moet er een opdracht uitgeschreven worden voor de reparatie van de scheur. Het gunnen van die opdracht is volgens de Regie gepland voor 2027, met uitvoering van de werken en terugplaatsen van de schilderijen in 2028. “Daarna kan de tentoonstellingsruimte terug geopend worden voor het publiek.”

Het atelier en de woning van de eigenzinnige, romantische schilder en beeldhouwer Antoine Wiertz werden midden negentiende eeuw gebouwd op kosten van de Belgische staat. Na zijn dood kreeg de Belgische overheid alle werken die er hingen en werd het atelier een museum.