Avrupa karıştı: Cumhurbaşkanı anayasa mahkemesine testereyle girdi
Polonya'da Anayasa Mahkemesi'nin resmi internet sitesinde 30 Ekim 2026 tarihinde yerel saatle 18.00 sularında yayımlanan kısa bir duyuruda, Mahkeme Başkanı Bogdan Swieczkowski ile Başkan Yardımcısı Bartlomiej Sochanski'nin görevden uzaklaştırıldığı bildirildi.
Açıklamanın hemen ardından internet sitesine erişim kesilirken, uzaklaştırma kararını duyuran Yargıç Anna Korwin-Piotrowska adımın hukukun üstünlüğünü yeniden tesis etmek için gerekli olduğunu belirtti. Korwin-Piotrowska, en kıdemli yargıç sıfatıyla mahkemenin yönetimini devraldığını açıkladı.
Başbakan Donald Tusk'ı emriyle yapılan bu hamle özellikle Avrupa Birliği karşıtı kesimde büyük tepkiye sebep oldu. Anayasa mahkemesi, Avrupa Birliği'nin talep ettiği yasaları ve reformları daha önce de bloke etmişti. Protestocular hızla binanın etrafında toplandı.
Gelişmelerin ardından mahkeme binası polis barikatlarıyla çevrilirken sokaklarda protestolar başladı. Bu esnada Senagal'a resmi ziyaret için başkanlık uçağıyla yol alan Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, seyahatini yarıda keserek ülkeye geri döndü. Nawrocki'nin dönüşü, yaşanacak arbedenin fitilini ateşledi.
1 / 8
Nowracki'nin binaya girişinden önce de dikkat çeken olaylar yaşandı. Anayasa mahkemesini basan yargıçlardan biri, seçilen Başyargıç Bogdan Święczkowski’yi görevinden uzaklaştırdığını açıkladı.
Hükümet, Święczkowsk yerine Geçici Başyargıç Anna Korwin-Piotrowska'nın atandığını duyurdu. Geçici Başyargıç, polisin ablukaya aldığı binaya alındı.
Bu durumu duyan Święczkowski, Tusk gelmeden önce protestocularla binaya geldi ve polis barikatıyla karşılaştı. Polis, ana girişi zincirle kapadı. ancak bu durum onu durdurmadı.
Święczkowski’nin destekçileri, elektrikli disk testere ile zinciri keserek içeri daldı. Polis, Święczkowski’nin binaya girmesini engellediği görüldü.
Święczkowski ve muhalefet, yasadışı bir “darbe” girişiminin yaşandığını vurguladı. Bu olaylar yaşandıktan saatler sonra uçaktan inen Nawrocki, binaya polisleri iterek girdi.
2 / 8
Nawrocki, kararına ilişkin X hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, "Böyle bir anda Cumhurbaşkanı Polonya'da olmalıdır. Senegal uçuşumu yarıda kesiyorum. Geri dönüyorum." ifadelerini kullandı.
Nawrocki, saatler içinde Polonya'ya dönerek Anayasa Mahkemesi binasının önüne gelerek çoğu sağ PiS parti destekçisi olan binlerce protestocuya katıldı. Cumhurbaşkanı, burada polisin oluşturduğu barikatla karşılaştı.
Mahkemenin yönetimini geçici olarak devralan Anna Korwin-Piotrowska, binanın girişinde Cumhurbaşkanı Nawrocki'yi durdurmaya çalıştı.
İkili arasında yaşanan tartışma kısa süreli itişmeye dönüştü. Kameralara yansıyan görüntülerde Nawrocki'nin kendisini engelleyen hakime, "Lütfen çekilin" dediği görüldü.
Korwin-Piotrowska ise Cumhurbaşkanını fiziki olarak durdurmaya çalışarak, "Beyefendi içeri giremezsiniz" karşılığını verdi. Cumhurbaşkanı ve yargıç arasındaki arbede sonrası Cumhurbaşkanı içeri girdi.
3 / 8
Cumartesi günü erken saatlerde Cumhurbaşkanlığı Kabine Şefi Pawel Szefernaker, Nawrocki'nin durumuyla ilgili olarak X'te, "Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, Yüksek Mahkeme Birinci Başkanı Zbigniew Kapinski eşliğinde Anayasa Mahkemesi binasına girdi." açıklamasında bulundu.
Binaya girdikten sonra Nawrocki, Geçici Anayasa Mahkemesi Başkanı Anna Korwin-Piotrowska’nın yetkisini doğrudan reddetti, mahkeme yargıçlarından biri olmadığını söyledi.
Nawrocki'nin içeri girmesiyle, Polonya Cumhurbaşkanı Ofisi temsilcileri Anayasa Mahkemesi binasının anahtarlarını ele geçirdi. Polisin önündeki eylemcilerin protestosu ise şiddetlendi.
Bazı eylemciler "Tusk hain" sloganları atarken, mahkemenin resmi X hesabından bir "darbe" yaşandığı yönünde paylaşım yapıldı. Polis ve protestocular arasındaki gerginlik sürüyor.
4 / 8
Gelişmelerin ardından Polonya'nın Çin Büyükelçisi Jakub Kumoch görevinden ayrıldığını duyurdu.
Kumoch, X platformunda yayımladığı mesajda, "Ülkedeki gelişmeler ışığında, Polonya Cumhuriyeti Büyükelçisi olarak görevimi sürdürmemin artık mümkün olmadığı sonucuna vardım. Bugün itibarıyla istifamı ve geri çağrılma talebimi sunmuş bulunuyorum." dedi.
G20 Zirvesi için ABD'de bulunan Polonya Dışişleri Bakanı Radosław Sikorski ise bu mesaja cevaben X'te, "Görevinizin profesyonellikten uzak bir şekilde sonlanmasını kayda geçiriyorum. Artık Cumhuriyeti temsil etmiyorsunuz." ifadelerini paylaştı.
Bu esnada Nawrocki'nin ekibi, anayasa binasını tamamen ele geçirdi. Cumhurbaşkanlığı sözcüsü Rafał Leśkiewicz, mahkeme binasının içinden çekilmiş bu fotoğrafı paylaştı.
Fotoğrafta sağdan sola Zbigniew Kapiński, Yüksek Mahkeme Birinci Başkanı Karol Nawrocki, Cumhurbaşkanı Zbigniew Bogucki, Cumhurbaşkanlığı Ofisi Başkanı Sławomir Cenckiewicz, Ulusal Güvenlik Bürosu Başkanı Bartłomiej Sochański, Anayasa Mahkemesi Başkan Yardımcısı görüldü.
5 / 8
Anayasa Mahkemesi dahil olmak üzere ülkenin yüksek yargı organları, mevcut hükümet ile 2015-2023 yılları arasında iktidarda kalan ulusal muhafazakar Hukuk ve Adalet (PiS) partisi arasında uzun süredir anlaşmazlık konusu olmayı sürdürüyor.
Polonya içindeki muhalif çevreler ve Avrupa Birliği, PiS'i kilit yargı organları üzerinde siyasi denetim kurmakla itham etmiş, söz konusu düzenlemeler AB'nin Polonya'ya para cezaları uygulamasına yol açmıştı.
Mahkemenin çoğu zaman AB hukuku yerine Polonya yasaları lehine kararlar alması da AB tarafından kurumun dönemin milliyetçi iktidarına fazla yakın olduğu gerekçesiyle eleştirilmişti.
2023 yılında yargı bağımsızlığını geri getirme taahhüdüyle göreve gelen Başbakan Donald Tusk liderliğindeki Avrupa yanlısı hükümetin girişimleri, aralarında Nawrocki'nin de bulunduğu PiS çizgisine yakın iki cumhurbaşkanının vetolarıyla karşılaştı.
6 / 8
Tusk hükümeti, PiS döneminde atanan yargıçları haftalardır görevden uzaklaştırmaya çalışırken, PiS iktidarında göreve gelen Mahkeme Başkanı Swieczkowski'yi parlamento çoğunluğunun seçtiği yargıçların göreve başlamasını engellemekle itham ediyor.
Başbakan Tusk, Cuma akşamı X'te yaptığı açıklamada, "Hukukun üstünlüğünü yeniden tesis etmek yükümlülüğümüzdür.
PiS dönemindeki yıllar süren hukuksuzluğun ardından bu; zorlu, bazen acı verici bir süreçtir ve kararlı adımlar gerektirir. Başka bir yol yok." ifadelerine yer verdi.
7 / 8
Tusk, Ağustos ayındaki Campus Polska etkinliğinde de yöntemlerinin herkesi memnun etmeyebileceğini belirterek mahkemeyi hukuka uygun olarak atanmış yargıçlarla yeniden yapılandırma planları olduğunu dile getirmişti.
En büyük muhalefet gücü konumundaki PiS mensupları ise uzaklaştırma kararına tepki gösterdi. Eski Adalet Bakanı Zbigniew Ziobro, Cuma akşamı X hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, "Bu, anayasal düzene yönelik bariz, yasa dışı bir saldırıdır. Bu nedenle ses getirecek, kararlı, dayanışma içinde ve korkusuz bir direniş çağrısında bulunuyorum." değerlendirmesinde bulundu.
8 / 8
www.sozcu.com.tr internet sitesinde yayınlanan yazı, haber ve fotoğrafların her türlü telif hakkı Mega Ajans ve Rek. Tic. A.Ş'ye aittir. İzin alınmadan, kaynak gösterilerek dahi iktibas edilemez.
KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.