AYM’den ilamsız icra takipleri hakkında dikkat çeken karar: 'Yasadaki uygulama katı ve ölçüsüz'

Anayasa Mahkemesi (AYM), eksik ödenen memur aylıklarının geri alınması amacıyla başlatılan icra takiplerinin yasa değişikliğiyle düşürülmesinin ardından açılan davaları süre aşımından geri çevren mahkemelerin “mahkemeye erişim hakkını” çiğnediğine karar verdi. 

TAKİP YAPILIRKEN YASA DEĞİŞTİ

AYM’nin dün gerekçesiyle yayımlanan kararına göre; tüzel kişiliği kaldırılarak kapatılan Ankara’daki Çalış Belediye Başkanlığı’nda görev yapmış olan memurlar, geçmiş yıllardaki eksik aylıkları için ilamsız icra takibi başlattı. İcra süreci işlerken çıkarılan yasa değişikliğiyle idari yargının görev alanına giren konularda ilamsız icra takibi yapılamayacağı kuralı getirildi ve süren takiplerin icra müdürlüğünce düşürülmesine yol açıldı.

Düzenlemede, düşme yönündeki yargının kesinleşmesinden sonraki otuz gün içinde idare mahkemelerinde dava açılabileceği belirtildi. Bunun üzerine yasal süresi içinde idare mahkemelerine başvuran memurların davaları, eksik ödemelerin süreklilik göstermediği ve her aylığın alındığı dönemde davanın açılması gerektiği ileri sürülerek süre aşımı yönünden kısmen ya da bütünüyle reddedildi.

‘ENGELLEME KATI VE ÖLÇÜSÜZ’

Başvuruyu inceleyen yüksek mahkeme, idare mahkemelerinin dava açma süresinin başlangıcını öngörülemez bir biçimde yorumladığına dikkat çekti. Mahkeme, yasayla getirilen otuz günlük özel başvuru süresini kullanan memurların hak arama yollarının katı bir yorumla kapatılmasının ağır bir yük oluşturduğunu ve “mahkemeye erişim hakkına” yönelik bu engellemenin ölçüsüz olduğunu açıkladı. Bu gerekçeyle AYM, Anayasa’nın 36. maddesinde güvenceye bağlanan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının çiğnendiği sonucuna varıldı.

YENİDEN YARGILAMA İÇİN İDARE MAHKEMELERİNE GÖNDERİLDİ

Yüksek mahkeme, çiğnenmenin sonuçlarının ortadan kaldırılması ve yeniden yargılama yapılması amacıyla gerekçeli karar örneğini Ankara’daki ilgili idare mahkemelerine gönderdi. Yeniden yargılama yapılmasının yeterli bir giderim sağlayacağı belirtilerek başvurucuların tazminat istemleri geri çevrildi. Toplam 41 bin 950 TL tutarındaki yargılama giderlerinin başvuruculara ortaklaşa ödenmesine oybirliğiyle karar verildi.