Tuvalu’nun mücadelesi iklim adaletinin aciliyetini gösteriyor

Antalya’da süren COP31’de liderler zirvesinin ikinci gününün teması, “Dirençli Kentler ve Yapılı Çevre.” Kentlerin iklim krizine uyumu ve finansmanı gündemde. Ancak Pasifik’teki ada ülkeleri için mesele yalnızca altyapıyı güçlendirmek değil, yaşadıkları toprakları ve yaşam biçimlerini koruyabilmek. İklim krizine en az katkıda bulunan toplumlar, yükselen deniz seviyesinin en ağır sonuçlarıyla karşı karşıya. Dünya Meteoroloji Örgütü’nün verileri de bu tabloyu doğruluyor. Son 50 yılda Güneybatı Pasifik, 1493 doğal afet yaşadı. Bu olaylar 66 bin 951 kişinin yaşamını yitirmesine, 185.8 milyar dolarlık ekonomik kayba neden oldu. Tropikal siklonlar, felaketlerin başlıca sorumlusu oldu.

Dokuz mercan adasından oluşan Tuvalu, dünyanın en alçak rakımlı ülkelerinden. Deniz seviyesinin yükselmesi, taşkınlar ve tuzlu suyun tatlı su kaynaklarına karışması yaşamı tehdit ediyor. NASA’nın değerlendirmeleri, 2050’ye kadar ülkenin kara alanlarının büyük bölümünün ortalama yüksek gelgit seviyesinin altında kalabileceğine işaret ediyor.

SLOGAN DEĞİL, YAŞAM SORUNU 

Tuvalu ile Avustralya arasında 2023’te imzalanan Falepili Birliği, her yıl en fazla 280 Tuvalu vatandaşına Avustralya’da kalıcı oturum yolu açıyor. Anlaşma, deniz seviyesi yükselse bile Tuvalu’nun devlet statüsünün ve egemenliğinin süreceğini de tanıyor.

COP31’de Palau Cumhurbaşkanı ve Pasifik Adaları Forumu Başkanı Surangel Whipps, adalarının yeni bir on yıllık vaatler dönemini kaldıramayacağını söyledi. Gecikmenin bedelinin kıyılarda, resiflerde ve evlerde hissedildiğini vurguladı. Whipps’e göre Pasifik ada ülkelerinin oluşturduğu Dayanıklılık Fonu’nun ilk finansman hedefinde 300 milyon doları aşan açık var. Fiji Çevre ve İklim Değişikliği Daimi Sekreteri Dr. Sivendra Michael ise ısınmayı 1.5 dereceyle sınırlamanın Pasifik için bir slogan değil, yaşam sorunu olduğunu belirtti. Bu hedefin toprakların yanı sıra dilleri ve kültürleri korumak anlamına geldiğini hatırlattı.

COP31 Müzakereler Başkanı ve Avustralya İklim Bakanı Chris Bowen ise küçük ada devletlerine küresel iklim uyum finansmanının yalnızca yüzde 0.2’sinin ulaştığını açıkladı. Tuvalu’da yükselen deniz seviyesinin etkilerine tanıklık ettiğini belirten Bowen, 1.5 derece hedefinin Pasifik halkları için bir yaşamda kalma meselesi olduğunu vurguladı. İklim finansmanına erişimin daha hızlı, kolay ve adil hale getirilmesi çağrısında bulundu.

Pasifik ada ülkeleri, emisyonların hızla azaltılmasını, fosil yakıtlardan uzaklaşılmasını ve iklim finansmanına adil erişim sağlanmasını talep ediyor. COP31’de kentlerin dayanıklılığı tartışılırken önemli bir gerçek öne çıkıyor: İklim uyumu yalnızca altyapıyı güçlendirmek değil, insanların yaşam alanlarını, kültürlerini ve geleceklerini korumak anlamına geliyor. 

GEZEGEN ÖLMÜYOR, ÖLDÜRÜLÜYOR

İsveçli iklim aktivisti Greta Thunberg, iklim krizinin artık yaşam ve ölüm meselesi haline geldiğini belirterek “Gezegen ölmüyor, öldürülüyor ve kimin tarafından olduğunu biliyoruz. Kimse imdadımıza yetişmiyor” dedi. BM Uluslararası Göç Örgütü (IOM) ise yaptığı paylaşımda 2050’ye dek iklim değişikliği nedeniyle yaklaşık 216 milyon kişinin ülke içinde göç etmek zorunda kalabileceğine dikkat çekti.