Voetbal steeds minder populair in Italië: 'Blijven hangen in jaren tachtig'

Voor het eerst in de geschiedenis heeft in Italië de voetbalbond minder leden dan de tennis- en padelbond. De recente successen van meervoudig grandslamwinnaar Jannik Sinner zijn daar een goede reden voor. De matige prestaties van het Italiaans voetbalelftal, dat al drie opeenvolgende WK's miste, zijn een andere.

In het noorden van Italië zijn talentvolle jeugdvoetballers vaak genoodzaakt om te trainen op matige velden en moeten die vaak delen met andere lokale sportverenigingen. Dat vertelt Marco Pasotti, een jeugdcoach die momenteel Union Brescia onder 14 traint.

"Alleen clubs als Juventus, AC Milan en bijvoorbeeld Fiorentina hebben hun eigen grote trainingscomplexen met goede faciliteiten. Zij hebben de middelen om te investeren in infrastructuur op een relatief hoog niveau."

Pasotti: "En kijk je naar andere sporten, dan zie je dat er de laatste tijd bijvoorbeeld meer goede tennisbanen worden gebouwd."

'Ligt niet alleen aan infrastructuur'

De tanende populariteit van voetbal past in het beeld dat ook Filippo Galli schetst. Volgens de voormalige prof die bij AC Milan nog samenspeelde met Marco van Basten, Ruud Gullit en Frank Rijkaard, is het voetbal van Italië "blijven hangen in de jaren negentig en misschien zelfs wel tachtig".

Maar Galli, die jarenlang hoofd van de jeugdopleiding van Milan was, geeft niet alleen de infrastructuur de schuld. "De Serie A was de beste competitie ter wereld, nu is het een tussenstation op weg naar de Premier League. Er spelen hier nog steeds heel veel Nederlandse spelers, maar niet meer de beste."

De oplossing is voor Galli duidelijk: "Verbeter de jeugdopleiding." Maar juist dat is zo moeilijk.

Pasotti ziet al wel verbeteringen. "Het trainingscomplex van Fiorentina bijvoorbeeld is schitterend. Daar is veel geld tegenaan gegooid. Maar dat geldt niet voor alle clubs. Ik zie Italiaanse jongetjes nog wel beginnen met voetbal", zegt Pasotti. "Maar gedurende hun jeugd stappen ze over naar een andere sport."

Sportbonden met de meeste leden in Italië (2024)

1. Tennis en padel (FITP)	1.162.477
2. Voetbal (FIGC)	1.123.054
3. Volleybal (FIPAV)	359.797
4. Basketbal (FIP)	320.769

Er is een verschil met vroeger. "De huidige generatie heeft niet meer alles over voor een profcarrière", stelt Pasotti. "De intrinsieke motivatie is anders. Ouders hebben vaak hoge verwachtingen en leggen druk bij de kinderen, die dat dan moeilijk waar kunnen maken. Tegelijkertijd worden andere sporten professioneler en hebben kinderen meer om uit te kiezen."

Geen topspelers

Italië is viervoudig wereldkampioen voetbal, maar miste de afgelopen drie WK's en telt in de huidige selectie geen enkele speler uit de absolute Europese top. Talenten als Pio Esposito en Michael Kayode hebben nog veel te bewijzen.

Toch is de toekomst ook weer niet aardedonker.

Het gat tussen Italië en landen als Frankrijk en Spanje is misschien kleiner dan het lijkt.

Afgelopen donderdag won Italië van Frankrijk. Zondagavond is het duel met België in de Nations League. "Met Roberto Mancini hebben we een bondscoach die talenten in elk geval kansen geeft", stelt Galli.

Op zijn eigen blog schreef Galli onlangs over de methodologie van jeugdvoetbal. Het was een antwoord op zijn voormalige ploeggenoot en voetballegende Paolo Maldini, die stelt dat de jeugdopleiding van Milan, waar hijzelf en zijn zoon Daniel uit voortkomen, te veel geobsedeerd is door tactiek en dat individueel talent als een probleem wordt gezien.

Galli weerspreekt de woorden van Maldini en zegt dat tactiek en techniek niet los van elkaar kunnen worden gezien. "Dat er minder technische voetballers in Italië lijken door te breken, komt vooral door het feit dat Italiaanse jongetjes nauwelijks meer op straat voetballen."

Spanje en Frankrijk

Jeugdtrainer Pasotti is niet alleen maar negatief. "Het gat tussen Italië en landen als Frankrijk en Spanje is misschien kleiner dan het lijkt. Het jeugdvoetbal in Spanje is erg gericht op individuele ontwikkeling. Dat staat haaks op wat in Italië altijd het belangrijkst is: het resultaat. Ook in de jeugd."

"Als je het individuele proces van een speler centraal gaat stellen, zal het langer duren voor je resultaat krijgt. Maar uiteindelijk leidt die ontwikkeling tot betere resultaten."

Volgens Pasotti is het Italiaanse voetbal in transitie. "Ik denk dat het traditionele Italiaanse voetbal dat we zo goed kennen niet meer bestaat. Dat is niet zo slecht trouwens. Voetbal evolueert, ook in Italië. Het is een groot land, ik denk dat er verschillende voetbalfilosofieën naast elkaar kunnen bestaan. En dat helpt ook weer om succesvol te worden."