Hem eşimin hem de babamın aylığını alabilir miyim?

Soru: 2004 yılında Bağ-Kur’lu iken ölen babamdan dolayı anneme ve bana aylık bağlandı. 2007 yılında evlendiğimden aylığım kesildi. Eşim SSK emeklisi iken 2026/Eylül ayında vefat etti ve tarafıma dul aylığı bağlandı. Hiç çalışmadım. Babamın maaşını da alabilir miyim? Saadet K. 

5510 sayılı kanunun 34. maddesinde ölen ana/babalarından dolayı kız çocuklarına ölüm aylığı bağlanması; yaş koşulu aranmaksızın, kız çocuğunun evli olmaması, evli olmakla beraber sonradan boşanması veya dul kalması, 5510 sayılı kanun veya yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında çalışmaması veya kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık almaması şartlarına bağlanmıştır.

Ölen sigortalının dul eşine ölüm aylığı bağlanması için aranan tek koşul ise ölen sigortalı ile ölüm tarihinde resmi nikâh akdinin bulunmasıdır. Dolayısıyla, hak sahiplerine bağlanan ölüm aylıkları, hak sahiplerinin kendi sigortalılıkları nedeniyle bağlanan aylıklar olmadığından, ölen eşinden aylık bağlananların aldıkları ölüm aylığı, ana/ babadan hak sahibi olmalarına engel oluşturmamaktadır.

Kız çocukları ölen eş ve ana/ babalardan dolayı ölüm aylığına hak kazanabilmektedir. Öte yandan, 5510 sayılı kanunun geçici 1. maddesinin ikinci fıkrasında, mülga kanunlara göre bağlanan gelir ve aylıkların durum değişikliği nedeniyle artırılması, azaltılması, kesilmesi veya yeniden bağlanmasında, 5510 sayılı kanunla yürürlükten kaldırılan ilgili kanun hükümlerinin uygulanacağı,

5510 sayılı kanunun 54. maddesinde ise hem eşinden hem de ana ve / veya babasından ölüm aylığına hak kazananlara tercihine göre eşinden yada ana/babasından aylık bağlanacağı,

Öngörülmüştür.

Kanunun yürürlük tarihinden önce bir dosyadan gelir veya aylık almakta iken kanunun yürürlük tarihinden sonra 5510 sayılı kanuna göre yeni bir dosyadan gelir veya aylığa hak kazanan sigortalı ve hak sahiplerine;

-Eski ve yeni sigortalılık halinin aynı olması durumunda kanunun 54’üncü maddesi,

- Farklı olması halinde ise önceki mevzuat (mülga kanun) hükümleri uygulanmaktadır.

Buna göre, babanızdan 2008/Ekim öncesi belirli bir süre hak sahibi olarak ölüm aylığı almanız nedeniyle 5510 sayılı kanunun geçici 1. maddesi kapsamına girdiğinizden baba dosyasındaki hak sahipliğiniz 5510 sayılı kanun kapsamında değerlendirilmemektedir. Bu durumda, eşiniz ve baba dosyanızın karşılaştırılmasında;

- Babanız Bağ-Kur’lu, eşiniz SSK’li olduğundan statüleri farklı,

- Babanızın ölüm tarihi 2008/Ekim öncesi, eşinizin ölüm tarihi 2008/Ekim sonrası

Olduğundan, hakkınızda 54. Madde uygulanmaz ve tarafınıza hem eşinizden hem de babanızdan ölüm aylığı bağlanır.

ÖLÜM AYLIĞI HİSSEM DOĞRU MU? 

Soru: Babamın 2926 sayılı Kanun kapsamındaki Bağ-Kur dosyasından yüzde 25 hisse ile malul çocuk olarak ölüm aylığı almaktayım. Annem 2016/ Mayıs ayında vefat etti. Benden başka aylık alan kimse bulunmuyor. 5510 sayılı kanunun 34. maddesi gereğince aylık hissem yüzde 25’ten yüzde 50’ye yükseltilir mi? Veli K.

Bütün maddeleri 2008/Ekim ayında yürürlüğe giren 5510 sayılı kanunla mülga edilen 2926 sayılı kanunun “Eş ve çocuklara, ana ve babaya tahsis yapılması” başlıklı 27. maddesi 24/7/2003 tarihli ve 4956 sayılı kanunla mülga edilmiş ve bu madde de dahil olmak üzere kanunun bir çok maddesindeki uygulama, 1479 sayılı kanun hükümlerine bağlanmıştır. Dolayısıyla, 2008/Ekim öncesi vefat eden 2926 sayılı kanun kapsamındaki sigortalıların hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanması ve aylığın paylaştırılması hususları 2/8/2003 tarihinden önce ölen sigortalılar için 2926, bu tarihten sonra ölenlerin ise 1479 sayılı kanunun 45. maddesi kapsamında yapılmaktadır. Ölüm aylığının hak sahiplerine paylaştırılması hususu hem 2926 hem de 1479 sayılı kanunda aynıdır. Babanızın ölüm tarihi 2008/ Ekim öncesi olduğundan tarafınıza bağlanan ölüm aylığı hissenizin 2926- 1479 sayılı kanunlara göre belirlenmesi gerekmektedir. Anılan kanunlara göre ölen sigortalının aylığının;

Dul eşe yüzde 50’si, aylık alan çocuğu bulunmayan dul eşine yüzde 75’i,

-Çocukların her birine yüzde 25’i, eş ve çocuklara ödenmesi gereken aylık toplamının sigortalıya ödenen aylıktan az olması halinde, ana ve babasına yüzde 25’i, oranında paylaştırılmaktadır.

Dul eş haricinde, hak sahiplerinin tek olması halinde ise hisse yüzde 25’tir.

Hak sahibi eş ve çocuklara yapılacak aylıkların toplamı, sigortalıya ait aylık tutarını geçemez. Bu sınırın aşılmaması için, gerekirse, hak sahibi kimselerin aylık miktarlarından orantılı olarak indirimler yapılmaktadır.

Diğer taraftan, 5510 sayılı kanunun 34. maddesindeki ölüm aylığının hisselendirmesine ilişkin hüküm, ölüm tarihi 2008/Ekim sonrası olan sigortalıların hak sahipleri hakkında uygulanmaktadır. Bu nedenle aylığınızda hata bulunmamaktadır.

SORULARINIZ İÇİN

nergis.simsek@cumhuriyet.com.tr adresine e-posta yollayabilirsiniz.