Ürün bol ancak para etmiyor, hayvancılıkta ise hedefler tutmuyor: Tarımda alarm zilleri çalıyor

Tarım ve Orman Bakanlığı 2027 Bütçe Teklifi’ndeki veriler dikkat çekti. Teklife göre, buzağı sayısındaki artış oranı beklentisi yüzde 1. Geçen yılki oran yüzde 2.24’tü. Büyükbaş havyan sayısındaki artış oranı geçen yıl yüzde 4.25’ti. Bu yıl için öngörülen oran yüzde 1. Küçükbaş hayvan sayısındaki artış oranı da geçen yıl yüzde 5.41’di. Bu yıl yüzde 1.7 olması bekleniyor. 

SÜTTE HEDEF TUTMADI

Bakanlığın bütçe teklifine göre, çiğ süt üretiminde hedeflenen miktar 22 milyon 900 bin tondu. Ancak bu yıl sonunda gerçekleşmenin 21 milyon 750 bin ton olması bekleniyor. İktidarın gelecek yılkı hedefi ise 23 milyon 50 bin ton. Teklifteki kanatlı hayvan eti üretimindeki artış oranı da dikkat çekti. Geçen yıl bu oranı yüzde 11.3’tü. Teklifteki verilere göre bu yıl beklenti yüzde 1.5’ti. Ancak yıl sonu için gerçekleşme tahmininin “eksi 3” olarak yer alması dikkat çekti. 

ETTE DE HEDEF TUTMADI

Kırmızı et üretim miktarında bu yılki hedef 2 milyon 387 bin tondu. Ancak yıl sonu itibariyle gerçekleşmenin 2 milyon 73 bin tonda kalması bekleniyor. Gelecek yıl için öngörülen hedef ise 2 milyon 97 bin ton. 

Teklife göre, yağlı tohumlu bitkilerin üretim miktarında beklenti 4.75 milyon tondu. Ancak gerçekleşmenin 3.66 milyon tonda kalması bekleniyor. 

ÜRETİCİ TEPKİLİ

Tarımda ise yurt genelinde üreticilerden ardı ardına tepki açıklamaları geliyor. Zeytin ve üzüm üreticilerinin ardından elma üreticileri de alım fiyatlarına tepkili. Niğde’de elma üreticisi elmayı satamamaktan şikayetçi. Geçen yıl elmayı don vurduğunu, ürün alamadıklarını, borçlu olduklarını belirten üretici, bu yıl da ürünü satamadığını belirtiyor.  

Bu yıl birçok üründe üretim artarken, muğduriyet de artıyor. Yakıt, ilaç, gübre, işçilik gibi tarımsal girdi fiyatları geçen yıla göre yükselirken, mercimek, zeytin, üzüm ve benzeri ürünlerde geçen yıla göre yüzde 50-60 oranlarında fiyat düşüşleri yaşanıyor.  Zeytinde, girdi maliyetleri kilogram başına yaklaşık 25-30 TL’yi buluyor. Buna karşın Manisa’da zeytin fiyatlarının ise 50 liraya kadar düştüğüne dikkat çekiliyor.  

Geçen yıl 45 liradan satılan yeşil mercimeğin fiyatının da bu yıl 20-25 liraya kadar düştüğüne işaret ediliyor. Geçen yıl kilosu yaklaşık 110-120 TL düzeyinde olan kuru üzümün serbest piyasada fiyatı bu yıl 50-70 TL seviyelerine kadar gerilemiş durumda. 

MALİYET YÜZDE 30 ARTTI

Üretici ürününü satamazken, tarımsal girdi fiyatları ağustosta bir önceki aya göre yüzde 3.41, geçen yılın aynı ayına göre ise yüzde 30.3 oranında artış kaydetti. Son bir yıllık sürede enerji masraflarında yüzde 43, gübrede yüzde 29, tarımsal ilaçlarda yüzde 23, yem fiyatlarında yüzde 30, tohum ve dikim materyali fiyatlarında ise yüzde 31oranında artışlar yaşandı.