Prezydent podpisał ustawę. Szkoły mają nowy obowiązek, a nauczyciele pytania o finansowanie

Obowiązek organizowania przez szkoły wycieczek i wyjść do miejsc związanych z historią i polskimi tradycjami przewiduje ustawa o wychowaniu patriotycznym podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego w ubiegłym tygodniu. Choć przedstawiciele nauczycielskich związków zawodowych popierają ideę ustawy, to mają wątpliwości co do finansowania szkolnych wyjazdów.
Zdjęcie ilustracyjne (fot. Pawel Wodzynski) /East News
Co mówi ustawa o obowiązkowych wycieczkach?
Ustawa o wychowaniu patriotycznym wprowadza zmiany w ustawie Prawo oświatowe. Rozszerza cele systemu oświaty m.in. o takie zadania, jak: upowszechnianie wiedzy o bezpieczeństwie i podstawowych umiejętnościach obronnych i zachowania się w sytuacjach kryzysowych oraz inspirowanie uczniów do upowszechniania tradycji narodowej i państwowej, szczególnie polskich tradycji wolnościowych, demokratycznych i modernizacyjnych, a także do troski o materialne i niematerialne dziedzictwo narodowe.
Wprowadza też obowiązek organizowania przez szkoły podstawowe i ponadpodstawowe, przynajmniej raz w cyklu kształcenia, wyjścia lub wycieczki, których celem byłoby odwiedzenie lokalnego miejsca pamięci, miejsca związanego z polskimi tradycjami wolnościowymi lub materialnym i niematerialnym dziedzictwem narodowym oraz jednostki wojskowej lub przedsiębiorstwa. Co ważne, ustawa o wychowaniu patriotycznym wejdzie w życie 1 marca 2027 roku.
Uwagi prezydenta
Prezydent o podpisaniu ustawy poinformował w piątek w nagraniu opublikowanym na portalu X. Jednocześnie zaznaczył, że podpis pod ustawą „nie zamyka sprawy”.
Ta ustawa i to zadanie wychowania w duchu miłości do ojczyzny wymagają dalszych inicjatyw. Potrzebujemy stabilnego finansowania szkół, dobrych programów nauczania i równych szans dla dzieci z wielkich miast i małych miejscowości – powiedział.
Dodał, że wierzy, że przy realizacji tej ustawy zostanie uwzględnione doświadczenie naukowców, badaczy, edukatorów i archiwistów z Instytutu Pamięci Narodowej.
Prezydent zaznaczył, że podpisał ustawę, choć jego wątpliwości budzi także termin jej wejścia w życie. Wskazał, że powinna zacząć obowiązywać od nowego roku szkolnego, a nie od początku marca, tak by placówki mogły odpowiednio się przygotować.
Nie zamierzając blokować potencjalnie korzystnych rozwiązań, na przykład tych dotyczących szkolnych wycieczek, jednocześnie zapowiadam, że sam będę chciał zaproponować rozwiązania, które pozwolą uzupełnić te przepisy – powiedział Nawrocki.
Kto zapłaci za wycieczki?
Nauczycielskie związki zawodowe popierają ideę wzmacniania wychowania patriotycznego, ale mają wątpliwości dotyczące finansowania wyjazdów i rozliczania czasu pracy nauczycieli. Jeszcze przed podpisaniem ustawy o jej zawetowanie do prezydenta apelowała oświatowa „Solidarność”.
„Popieramy ideę poznawania przez uczniów miejsc pamięci, tradycji wolnościowych, jednostek wojskowych i przedsiębiorstw. Nie można jednak nakładać na szkoły ustawowych obowiązków bez zagwarantowania im stabilnego i wystarczającego finansowania. Ostateczny tekst ustawy przewiduje wprawdzie program rządowy dotyczący dofinansowania, nie gwarantuje jednak pokrycia pełnych kosztów organizacji wyjazdów, transportu, zapewnienia bezpieczeństwa ani dostępności tej formy edukacji dla wszystkich uczniów” – pisali do prezydenta związkowcy i dodawali, że istnieje realne ryzyko, że część kosztów realizacji nowych obowiązków zostanie przerzucona na szkoły, samorządy lub rodziców.
Prezes ZNP Sławomir Broniarz w rozmowie z „Gazetą Wyborczą” pytał, jaka będzie pula pieniędzy i według jakich zasad szkoły będą mogły z niej korzystać. Mam nadzieję, że nie będzie się to odbywało kosztem indywidualnego czasu pracy i budżetu nauczyciela – mówił.
Zwracał też uwagę na orzeczenie Sądu Najwyższego, zgodnie z którym czas nauczyciela spędzony na wycieczce jest czasem pracy, a godziny ponad normę powinny być traktowane jako nadgodziny i odpowiednio opłacane
Co jeszcze znalazło się w przepisach?
Zgodnie z ustawą ustanowiony zostanie także Program Kościuszkowski, którego celem ma być wspieranie inicjatyw kulturalnych, w tym z dziedziny edukacji kulturalnej, które prezentują polskie dziedzictwo historyczne jako element łączący wspólnotę państwową. Będzie finansowany z budżetu państwa.
W ramach programu dofinansowaniu podlegać mają w szczególności przedsięwzięcia obejmujące: działania edukacji kulturalnej, wystawy, wydarzenia rocznicowe, działania wydawnicze, digitalizację oraz projekty upowszechniające wiedzę o dziedzictwie historycznym Polski. O dofinansowanie będą mogły ubiegać się organizacje pozarządowe, samorządowe instytucje kultury oraz jednostki samorządu terytorialnego. Wykonawcą programu ma być Instytut im. Wincentego Witosa.
KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.