Kosten F-35-gevechtsvliegtuigen blijven stijgen: 80 miljoen euro voor goedkoopste model

• De eenheidsprijzen van de F-35 zijn voor alle drie de militaire varianten gestegen.
• Inflatie en hardware-upgrades zijn de oorzaak van deze hogere kosten.
• De totale uitgaven voor het programma bedragen nu meer dan 536 miljard dollar (465 miljard euro).

Het ministerie van Defensie heeft bijgewerkte prijzen bekendgemaakt voor de meest recente productiebatches van de F-35-gevechtsvliegtuigen. Dit is de eerste keer dat deze cijfers in actuele valutawaarden worden weergegeven. Volgens het F-35 Joint Program Office zijn de gemiddelde ‘flyaway’-kosten – die betrekking hebben op het voltooide vliegtuig, inclusief radar en motor – voor alle drie de modellen gestegen.

De F-35A van de luchtmacht kost nu 92 miljoen dollar (79,8 miljoen euro), de F-35C van de marine 110,8 miljoen dollar (96,1 miljoen euro) en de F-35B van het Korps Mariniers 121,4 miljoen dollar (105,3 miljoen euro). Het A-model is de versie die België heeft aangeschaft.

Prijsstijgingen

Deze cijfers vloeien voort uit een overeenkomst ter waarde van 24,29 miljard dollar (21,1 miljard euro) met Lockheed Martin voor 296 vliegtuigen, aangeduid als Lots 18 en 19, waarvan de levering gepland staat tussen 2026 en 2027. Dat specifieke contract had echter alleen betrekking op de vliegtuigrompen. De Pratt & Whitney F135-motoren zijn aangeschaft via afzonderlijke overeenkomsten die in 2026 zijn afgerond.

Wanneer de kosten voor het vliegtuigcasco en de motoren worden samengevoegd, vertoonde de F-35A een prijsstijging van 11,5 procent ten opzichte van de voorgaande drie partijen, terwijl de F-35B en F-35C respectievelijk met 11,4 procent en 8,5 procent stegen.

Oorzaken van stijgende kosten

De stijging van de eenheidsprijzen wordt toegeschreven aan verschillende economische en technische factoren. De inflatie na de pandemie heeft de kosten van grondstoffen en arbeid opgedreven en tegelijkertijd de wereldwijde toeleveringsketens bemoeilijkt.

Bovendien zijn deze nieuwere vliegtuigen uitgerust met Technology Refresh 3-hardware, een noodzakelijke upgrade voor het moderniseringsprogramma Block 4. Deze update introduceert superieure middelen voor elektronische oorlogsvoering, geavanceerde bewapening en verbeterde computersystemen.

Drie modellen

Het prijsverschil tussen de drie modellen weerspiegelt hun gespecialiseerde ontwerpen. De F-35A is het meest betaalbaar omdat het een standaard vliegtuig voor start- en landingsbanen is. De F-35B is aanzienlijk duurder vanwege zijn complexe verticale landings- en korte startcapaciteiten, waarvoor een liftventilator en een verstelbare uitlaat nodig zijn.

De F-35C, speciaal ontworpen voor vliegdekschepen, is voorzien van een versterkt landingsgestel en inklapbare vleugels om katapultstarts en krappe hangarruimtes aan te kunnen.

Financiële gevolgen op lange termijn

Deze trend wijst op een bredere stijging van de totale financiële last van het programma. Recente prognoses van het Pentagon schatten dat de aanschaf van de vliegtuigen en hun motoren 536,2 miljard dollar zal kosten, een stijging van meer dan 10 procent ten opzichte van eerdere voorspellingen.

Deze cijfers hebben alleen betrekking op de initiële aankoop. De langetermijnkosten voor onderhoud, exploitatie en toekomstige upgrades zullen de totale levenscycluskosten nog verder opdrijven. (fc)

Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!