Tot 90 procent van Brusselse gebouwen bevat asbest, Gewest herziet aanpak

De kwestie kwam deze week aan bod in de commissie Leefmilieu van het Brussels parlement. Onder andere parlementslid Mathias Vanden Borre (N-VA) vroeg bevoegd staatssecretaris Ans Persoons (Vooruit) om een stand van zaken.

Persoons deed uit de doeken dat het Brussels Gewest de asbestwerven sinds het einde van de jaren ‘90 opvolgt via milieuvergunningen. Nadien werden tussen 2017 en 2018 meerdere studies gelanceerd naar de meest geschikte aanpak van de asbestproblematiek.

Die onderzoeken toonden aan dat het Gewest het best inzette op beheer in plaats van verwijdering. Zo hoeft materiaal dat asbest vasthoudt maar zich in goede staat bevindt en geen vezels kan vrijgeven, niet onmiddellijk te worden verwijderd.

Wanneer het materiaal beschadigd is of wanneer er werken gepland zijn, gelden daarentegen strikte voorschriften. Leefmilieu Brussel ziet daarbij toe op de verwijdering door het toekennen van de nodige vergunningen.

Broos asbest

De Brusselse aanpak verschilt met de Vlaamse. Daar wordt vooral ingezet op verwijdering, met de doelstelling om tegen 2040 asbestveilig te zijn. Die methode is volgens Persoons echter niet mogelijk in de hoofdstad.

Daarvoor verwijst ze naar de samenstelling van aanwezige asbest in Brussel. De studies uit 2017 raamden dat 80 tot 90 procent van het gebouwenbestand, zowel particulier als openbaar, de schadelijke stof bevat. Daarbij betreft 27 procent broos asbest, het gevaarlijkste type aangezien de vezels niet of weinig gebonden zijn en dus makkelijk kunnen vrijkomen.

Een contrast met Vlaanderen, want hoewel er in absolute termen meer asbest wordt aangetroffen, bedraagt de losse variant er slechts 3 procent van het totaal.

“Gezien de aanzienlijk hogere kosten die gepaard gaan met de verwijdering van broos asbest, zou de totale kost van de asbestverwijdering in Brussel ongeveer 40 procent hoger liggen dan in Vlaanderen, ondanks een kleinere totale hoeveelheid”, zegt Persoons.

Valse plafonds

Tussen 2020 en 2025 leverde Leefmilieu Brussel 2.854 vergunningen voor het verwijderen van asbest af. Actuele percentages over de totale hoeveelheid in Brussel zijn er echter niet. Mede om die reden, en door de sterke aanwezigheid van asbest in het gewest, wil de staatssecretaris de aanpak herzien.

“Je kan vandaag een appartement kopen in een gebouw dat in de jaren ’90 gebouwd of gerenoveerd werd en waar nog asbesthoudende materialen zijn”, zegt Persoons. “Soms zonder dat je het goed en wel beseft, want het kan in verf, isolatiemateriaal of valse plafonds zitten. We moeten enorm waakzaam zijn en de gezondheid van de Brusselaars beschermen. In dit geval is voorkomen zeker beter dan genezen.”

Een eerste stap is de ontwikkeling van een gewestelijk digitaal platform, waarop de inventarissen over asbest geregistreerd, opgeslagen en beheerd kunnen worden. Op die manier poogt het Gewest meer betrouwbare informatie te verzamelen over de aanwezigheid ervan in gebouwen en opvolging te faciliteren. De inventarissen moeten ook actuele statistieken rond de hoeveelheden en types asbest mogelijk maken. De ingebruikname van het platform is voorzien in 2027.

Verder werkt Leefmilieu Brussel aan de herziening van het overkoepelende asbestbesluit. Het kabinet-Persoons verwacht een eerste voorstel te doen begin 2027.