"Financial Times": Nietrudno współczuć rządowi Tuska

• "Financial Times" ocenił, że Polska znalazła się w poważnym kryzysie instytucjonalnym.
• Dziennik ostrzegł, że omijanie procedur konstytucyjnych może stworzyć precedens dla przyszłych nieliberalnych przywódców.
• Gazeta wskazała możliwy kompromis między prezydentem Karolem Nawrockim a rządem Donalda Tuska.
• Zdaniem "Financial Times" Polska potrzebuje Trybunału Konstytucyjnego, któremu ufają obie strony sporu politycznego.

"Polska znalazła się w nadzwyczajnym instytucjonalnym impasie" - pisze "FT" w komentarzu redakcyjnym, który ukazał się na jego stronie internetowej w poniedziałek wieczorem.

Dziennik ocenia, że spór pokazuje "dylemat prodemokratycznego rządu premiera Tuska: jak przywrócić rządy prawa po ośmiu latach zawłaszczania państwa przez PiS bez konieczności, by samemu odwoływać się do metod pozaprawnych".

Spór o Trybunał Konstytucyjny i granice reform

Według autorów źródła konfliktu tkwią w działaniach PiS, które "obsadzało TK i inne organy sądownicze osobami lojalnymi wobec partii".

"Choć polityczni przeciwnicy od dawna zarzucają Tuskowi, że czerpie korzyści z konfrontacji, nietrudno współczuć jego reformatorskiemu rządowi, który jest skrępowany mechanizmami kontroli instytucjonalnej - mechanizmami, które poprzedni rząd naruszył"- ocenił dziennik.

Autorzy komentarza ostrzegają jednocześnie, że "obchodzenie procedur konstytucyjnych, na przykład poprzez wykorzystywanie uchwał parlamentarnych lub niepublikowanie orzeczeń sądowych w celu obejścia organu sądowniczego" wiąże się z ryzykiem: tworzeniem precedensów, które "w przyszłości mogą zostać nadużyte przez nieliberalnych przywódców".

Krytyka z zagranicy i możliwy kompromis

Według gazety wydarzenia w Warszawie "dostarczyły amunicji prawicowym populistom w innych krajach", takich jak Francja, gdzie Marine Le Pen opisywała je jako "najwyraźniej siłowe przejęcie organu konstytucyjnego" i oskarżyła Brukselę o podwójne standardy ws. rządów prawa.

"Polska, a także przedsiębiorcy i inwestorzy w szóstej co do wielkości gospodarce Unii Europejskiej, pilnie potrzebują trybunału, który będzie cieszył się zaufaniem po obu stronach głębokiego podziału politycznego w kraju" - pisze gazeta, dodając, że przyszłoroczne wybory parlamentarne sprawiają, że pole do kompromisu jest niewielkie.

Gazeta ocenia, że potencjalnym rozwiązaniem mogłoby być zaakceptowanie przez prezydenta Karola Nawrockiego konkluzji Komisji Weneckiej, że głowa państwa nie ma swobody co do przyjmowania ślubowania od prawidłowo wybranego przez Sejm sędziego. W zamian - postuluje dziennik - rząd premiera Donalda Tuska miałby zobowiązać się do przestrzegania przejrzystej i możliwej do obrony na gruncie prawa procedury rozstrzygania sporów dotyczących nominacji.

"Kluczowym testem dla koalicji Tuska nie jest jednak to, czy będzie w stanie rozmontować dziedzictwo PiS, ale czy zostawi Polsce mechanizmy kontroli i instytucje, którymi żaden przyszły przywódca nie będzie w stanie manipulować" - konkluduje dziennik.