BM uzmanları: ABD'nin İran'da savaş suçu işlediğine inanmak için makul gerekçeler var

İran Bağımsız Uluslararası Bilgi Toplama Misyonu tarafından hazırlanan yeni raporda, şubat ayında Minab’daki bir ilkokula ve Lamerd’deki bir spor kompleksine düzenlenen füze saldırılarının, sivil ölümlerine ve sivil altyapının zarar görmesine neden olan ayrım gözetmeyen saldırılar niteliğinde olduğu belirtildi.

ABD daha önce Lamerd’i vurmadığını savunmuş ve Minab’da yaşananları incelediğini duyurmuştu.

Bir Dışişleri Bakanlığı yetkilisi, ABD’nin rapordaki bulgulara itibar etmediğini bildirdi.

Uzmanlar ayrıca İran makamlarının ocak ayındaki hükümet karşıtı kitlesel protestoları bastırırken insanlığa karşı suç işlediğini tespit etti.

Güvenlik güçlerinin gerçekleştirdiği ölümlerin 31 vilayetin tamamında benzeri görülmemiş bir boyutta yaşandığı aktarıldı.

İran bulgular hakkında henüz bir açıklama yapmadı ancak geçmişte sistematik insan hakları ihlali iddialarını reddetmişti.

İran’daki sivillerin, kendi hükümetlerinin işlediği ağır insan hakları ihlalleri ile insanlığa karşı suçlar ve ülkenin ABD ile İsrail ile yaşadığı ölümcül çatışma arasında kaldığı vurgulandı.

Minab’daki okula saldırı

BM İnsan Hakları Konseyi’ne sunulan raporda, uzmanlar çatışma sırasındaki en ölümcül iki sivil saldırısını inceledi.

28 Şubat’ta Minab’daki Şecere-i Tayyibe İlkokulu’na düzenlenen Tomahawk füzesi saldırısında en az 156 kişi hayatını kaybetti. Ölenler arasında 120 çocuk yer aldı.

Okulun aynı gün hedef alınan Devrim Muhafızları Ordusu deniz kuvvetleri tesisinin hemen yanında bulunduğu, ancak okulun açıkça ayırt edilebilir olduğu ve askeri amaçlarla kullanıldığına dair hiçbir bilgi bulunmadığı kaydedildi.

İncelemelerde elde edilen deliller ve füzenin sadece ABD envanterinde bulunması sebebiyle saldırının ABD tarafından gerçekleştirildiğine inanmak için makul gerekçeler olduğu ifade edildi. Okulun doğrudan hedef alındığı ve hasarın sapma veya ikincil hasar sonucu oluşmadığı belirtildi.

Lamerd’deki spor kompleksine saldırı

Yine 28 Şubat’ta Lamerd kasabasındaki bir spor kompleksi ve yerleşim alanına düzenlenen saldırıda en az 21 sivil hayatını kaybetti.

Uzmanlar, Hassas Vuruş Füzeleri (PrSM) ile gerçekleştirilen bu saldırının da ABD tarafından düzenlendiğine inanmak için makul gerekçeler bulunduğunu, bu füze tipine yalnızca ABD’nin sahip olduğunu bildirdi.

ABD ordusu ise o gün Lamerd’e herhangi bir saldırı düzenlemediğini savundu ve kullanılan silaha ilişkin raporlara itiraz etti.

Her iki olayda da ABD’nin sivil kayıplarına yol açan ayrım gözetmeyen saldırılar düzenleyerek savaş suçu işlediğine dair makul gerekçeler bulunduğu aktarıldı.

İran’daki protestolara yönelik müdahale

Raporda, İran makamlarının Aralık 2025 ve Ocak 2026’da ülke genelinde düzenlenen kitlesel protestoları şiddetle bastırması da yer aldı.

Güvenlik güçlerinin çatılardan ve yüksek noktalardan kalabalıklara ateş açtığı, sağlık tesislerine saldırarak yaralı göstericileri ve sağlık çalışanlarını gözaltına aldığı belirtildi.

Gözaltına alınan on binlerce kişinin işkence, tecrit ve hukuki yardımdan yoksun bırakılmayla karşı karşıya kaldığı vurgulandı. Gösterilerle bağlantılı suçlamalarla hızlı yargılamaların ardından en az 29 kişinin idam edildiği bilgisi verildi.

BM uzmanları, İran makamlarının protestolar sırasında cinayet, hapis, işkence ve diğer insanlık dışı eylemleri içeren insanlığa karşı suçlar işlediği sonucuna vardı.