Saoedische olie-export in de knel na aanval op pijpleiding en opmars Houthi's

De belangrijke Oost-Westpijpleiding in Saoedi-Arabië blijft mogelijk nog weken gesloten, waarschuwen lokale autoriteiten. Via de oliepijpleiding kon het land de Straat van Hormuz omzeilen. Nu de reparatie langer gaat duren, wordt het aanbod op de oliemarkt opnieuw verstoord en zullen brandstofprijzen verder oplopen.

De 1.200 kilometer lange Oost-Westpijpleiding, die olie van de Perzische Golf naar de Rode Zee vervoert, werd donderdag getroffen door drones. Onderzoek heeft uitgewezen dat de projectielen zijn gelanceerd vanuit Irak, vermoedelijk door een aan Iran gelieerde lokale militie. De schade zie je op het satellietbeeld bij dit artikel.

Saoedische bronnen zeiden maandag tegen persbureau AP dat de reparatie van de pijpleiding een aantal weken in beslag zal nemen. Een bron van persbureau Reuters houdt het op zes. Het is volgens een tweede bron ook mogelijk dat de Oost-Westpijpleiding eerder opengaat, maar dan met een verminderde capaciteit.

Voorafgaand aan de aanval gingen er gemiddeld tussen de 2,6 en 4 miljoen vaten olie per dag door de pijpleiding van west naar oost, blijk uit een analyse van Rystad Energy.

Dat betekent niet dat de Saoedische olie-export nu direct met dezelfde hoeveelheid is afgenomen. In de Rode Zeehaven van Yanbu zit volgens bronnen nog olie in opslagtanks om de export tot en met vrijdag enigszins op niveau te houden.

Prijzen aan Nederlandse pomp stijgen door duurdere olie

Aangezien de reparatie van de Oost-Westpijpleiding waarschijnlijk langer dan een week gaat duren, sorteren handelaren voor op een verdere verstoring van het aanbod. Als de export vanuit Yanbu stokt, verdwijnt in één klap tot wel 4 procent van het wereldwijde aanbod.

De olieprijzen gingen dinsdagochtend daardoor verder omhoog. De prijs van een vat Brentolie is ruim 107 dollar (bijna 93 euro) en Amerikaanse olie kost meer dan 103 dollar per vat. Dat zijn de hoogste niveaus sinds mei.

De brandstofprijzen aan de Nederlandse pomp zijn dinsdagochtend met 4 cent gestegen door de verder oplopende olieprijzen. De adviesprijs voor Euro95 is volgens consumentenvoordeelplatform UnitedConsumers nu 2,722 euro per liter. Dat was maandag 2,682 euro. Daarmee staat benzine weer bijna op het record van 2,724 euro van begin vorige week.

Problemen niet voorbij na reparatie van pijpleiding

Het stilvallen van de Oost-Westpijpleiding is ook een hard gelag voor Saoedi-Arabië zelf. Het land was vorig jaar met ruim acht miljoen vaten per dag de grootste olie-exporteur ter wereld. Inmiddels is Saoedi-Arabië voorbijgestreefd door de Verenigde Staten en Rusland.

Ook de Saoedische olieproductie heeft een tik gekregen. Vorig jaar september kwamen er nog bijna tien miljoen vaten per dag uit de grond. Vorig maand lag de productie op zo'n zes miljoen vaten per dag.

Bovendien zijn de beperkingen voor Saoedi-Arabië niet ineens voorbij zodra de Oost-Westpijpleiding is gerepareerd. Meer dan de helft van alle Saoedische olie gaat doorgaans naar Azië. Dat betekent dat olietankers door de zeestraat Bab el Mandeb moeten varen, het belangrijke toegangspunt tot de Rode Zee.

De door Iran gesteunde Houthi-rebellen in Jemen hebben vorige week op het smalste punt van de waterweg het eilandje Mayun ingenomen. Ook de iets noordelijker gelegen kustplaats Mokha en de Hanisheilanden zijn in handen gevallen van de gewapende militanten. De Houthi's kunnen hierdoor het scheepvaartverkeer bedreigen.

Om Bab el Mandeb te omzeilen, moeten tankers via het Suezkanaal naar respectievelijk de Middellandse Zee en de Atlantische Oceaan varen, om vervolgens om het Afrikaanse continent heen te varen. Dat is een zeer lange en daarmee kostbare omweg.

Saoedi-Arabië klem tussen twee kwaden

Door de aanhoudende problemen voor het scheepvaartverkeer in de Straat van Hormuz, waar maandag een olietanker in aanraking kwam met zeemijnen en een andere tanker werd aangevallen, was de zeestraat Bab el Mandeb juist belangrijker geworden voor de commerciële scheepvaart.

Eind vorig jaar gingen er volgens het Amerikaanse energieagentschap EIA zo'n 5,4 miljoen vaten door de zeestraat. In het tweede kwartaal van dit jaar was dat volume al opgelopen tot ruim 8 miljoen vaten per dag.

Als Bab el Mandeb net als de Straat van Hormuz te risicovol wordt voor olietankers, moet Saoedi-Arabië mogelijk de aangelegde voorraden in Japan, Egypte en Nederland aanspreken voor de export. Het is niet bekend hoeveel olie staatsbedrijf Saudi Aramco per locatie heeft opgeslagen, maar het inzetten van voorraden voor de export is hoe dan ook een tijdelijke oplossing.

Als er niets verandert, zal Saoedi-Arabië zijn olieproductie mogelijk verder moeten verlagen. Als dat scenario uitkomt, raakt het aanbod op de oliemarkt nog verder verstoord en zullen brandstofprijzen nog verder oplopen.

Om een vraag te kunnen stellen dien je in te loggen. Log in of maak binnen 1 minuut jouw gratis account aan.