Van militaire dwerg tot Europese grootmacht: hoe Duitsland zijn leger opnieuw opbouwt

• Duitsland heeft een fonds van 100 miljard euro opgezet om zijn verouderde leger te moderniseren.
• De permanente troepeninzet in Litouwen duidt op een historische verschuiving in de defensiestrategie.
• Binnenlandse politieke wrijving vanuit de AfD vormt een bedreiging voor deze verbintenis met de NAVO.

De Russische invasie van Oekraïne in februari 2022 leidde tot een historische ommezwaai in het Duitse buitenlands en defensiebeleid.

Zeitenwende

Bondskanselier Olaf Scholz noemde deze overgang de ‘Zeitenwende’ en kondigde daarmee het einde aan van decennia van militaire stagnatie. Jarenlang had Berlijn de defensie-uitgavendoelstellingen van de NAVO als suggesties in plaats van verplichtingen beschouwd, waarbij de uitgaven sinds 1996 niet boven de 1,5 procent van het bbp uitkwamen.

Tijdens dit tijdperk van stabiliteit gaf de Duitse regering voorrang aan sociale voorzieningen, pensioenen en onderwijs boven militaire paraatheid. Dat was een weerspiegeling was van een diepgeworteld pacifistisch sentiment binnen de natie.

Modernisering van de Bundeswehr

Om deze achteruitgang te keren, heeft de regering een enorm eenmalig fonds van 100 miljard euro ingesteld om de Bundeswehr te moderniseren. Deze financiële impuls is bedoeld om de bureaucratische inertie te doorbreken die de strijdkrachten in een staat van verval had achtergelaten. Het belangrijkste resultaat van deze koerswijziging is de inzet van een brigade van 4.800 soldaten in Litouwen.

Dit is de eerste keer sinds de Tweede Wereldoorlog dat Duitse troepen permanent op buitenlands grondgebied zijn gestationeerd. Deze troepenmacht is strategisch gepositioneerd nabij Wit-Rusland en Kaliningrad. Ze heeft tot taak de Suwałki-corridor te beschermen, een smalle maar essentiële verbinding tussen de Baltische staten en hun NAVO-bondgenoten.

Opkomst van de AfD

Dit herbewapeningstraject stuit echter op binnenlandse politieke uitdagingen. De extreemrechtse partij Alternatief voor Duitsland (AfD) heeft een enorme stijging in populariteit doorgemaakt en behaalde met name in Saksen-Anhalt bijna 44 procent van de stemmen. De AfD trekt openlijk het nut van de NAVO in twijfel, streeft naar een vriendschappelijkere relatie met het Kremlin en verwerpt het traditionele Duitse verhaal over historische schuld met betrekking tot het nazitijdperk.

Hoewel hun invloed momenteel geconcentreerd is in het oosten en zij geen brede nationale steun genieten, zou elke toekomstige toename van hun macht het huidige engagement van Duitsland voor militaire uitbreiding en zijn vijandige houding ten opzichte van Moskou in gevaar kunnen brengen.

Europese veiligheid

Ondanks deze interne politieke spanningen en een kwakkelende economie lijkt het momentum in de richting van een sterker leger stabiel te blijven. Minister van Defensie Boris Pistorius heeft benadrukt dat Duitsland van plan is een centrale pijler van de Europese veiligheid te worden.

In gesprekken met Amerikaanse functionarissen stelde Pistorius dat Europa meer verantwoordelijkheid moet nemen voor zijn eigen conventionele afschrikking om de strategische last voor de Verenigde Staten te verlichten. (fc)

Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!