EU-plannen van Le Pen zouden conflict tussen Parijs en Brussel kunnen ontketenen

• Een overwinning van Marine Le Pen zou een ernstige confrontatie tussen Frankrijk en de Europese Unie kunnen ontketenen.
• Het stopzetten van financiële steun aan Oekraïne vormt een bedreiging voor de gehele Europese steunstructuur voor Kiev.
• Nationalistisch begrotingsbeleid brengt de cohesie binnen de EU en de strategische invloed van Frankrijk in gevaar.

Een mogelijke overwinning van uiterst rechtse Marine Le Pen bij de presidentsverkiezingen zou de positie van Frankrijk binnen de Europese Unie fundamenteel kunnen veranderen en mogelijk een confrontatie tussen Parijs en Brussel kunnen ontketenen. De leidster van het Rassemblement National voert campagne met een programma dat gericht is op minder EU-integratie. Daarbij richt ze zich specifiek op de begroting en de financiële toezeggingen van de Unie.

Hulp aan Oekraïne

Een van de belangrijkste pijlers van Le Pens agenda is het stopzetten van de financiële steun aan Oekraïne. Onder verwijzing naar de wankele overheidsfinanciën van Frankrijk heeft zij beweerd dat de steun nog maar zes maanden kan voortduren, waarbij zij benadrukt dat transparantie over deze aanstaande stopzetting noodzakelijk is. Dit standpunt heeft kritiek gekregen van de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Hij voerde aan dat de kosten van de hulp verwaarloosbaar zijn in vergelijking met het verlies aan mensenlevens en suggereerde dat Le Pen geen diepgaand inzicht heeft in de geopolitieke belangen. Hoewel ze openstaat voor voortzetting van militaire training en levering van uitrusting, brengt haar pleidooi voor het opheffen van sancties tegen Rusland haar dichter bij Donald Trump dan bij andere rechtse Europese leiders, zoals de Italiaanse Giorgia Meloni, die volhoudt dat de verdediging van Oekraïne essentieel is voor de Europese veiligheid.

Risico’s voor Europese diplomatieke kaders

De gevolgen van een dergelijke verschuiving reiken verder dan bilaterale hulp. Deskundigen wijzen erop dat Frankrijk een sterk diplomatieke rol vervult en helpt bij het aansturen van grootschalige EU-mechanismen zoals de steunlening voor Oekraïne. Mocht Frankrijk deze collectieve EU-kaders actief dwarsbomen in plaats van alleen zijn eigen directe bijdragen te verminderen, dan zou de gehele Europese steunstructuur voor Kiev in gevaar kunnen komen. Sinds 2022 heeft Frankrijk in totaal ongeveer 27 miljard euro aan steun verstrekt, waarvan een aanzienlijk deel via EU-kanalen is verstrekt.

Begrotingsspanningen

Op binnenlands vlak streeft Le Pen ernaar de jaarlijkse nettobijdrage van Frankrijk aan de EU-begroting terug te brengen van ongeveer 8 miljard euro naar 5 miljard euro. Dit zou een scherpe ommezwaai betekenen ten opzichte van het beleid van de regering-Macron, die voorstander is van een robuuste EU-begroting. Analisten wijzen echter op een tegenstrijdigheid in dit plan. Frankrijk is een belangrijke begunstigde van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Als Frankrijk zijn bijdragen eenzijdig drastisch zou verlagen, zouden andere lidstaten gedwongen worden het tekort te dekken, terwijl Frankrijk landbouwsubsidies zou blijven ontvangen, wat waarschijnlijk tot een hevig diplomatiek conflict zou leiden.

Strategische autonomie

Afgezien van de financiën zou een presidentschap van Le Pen het einde kunnen betekenen van de rol van Frankrijk als strategische visionair voor de EU. Onder Macron drong Parijs aan op “strategische autonomie“ en meer Europese soevereiniteit. Een verschuiving naar de nationalistische aanpak van Le Pen zou deze ambities waarschijnlijk tenietdoen en de resterende economische en politieke invloed van Frankrijk in Brussel uithollen.

Green Deal

Le Pen heeft ook haar pijlen gericht op het regelgevingsklimaat en de klimaatdoelstellingen van de EU. Ze bestempelt EU-regelgeving als te restrictief en heeft beloofd de Europese Green Deal af te schaffen, met het argument dat doelstellingen voor klimaatneutraliteit economische groei in de weg staan. Bovendien heeft ze het tijdschema voor de begroting 2028-2034 als ondemocratisch bekritiseerd en gesuggereerd dat de Europese Centrale Bank economische groei voorrang zou moeten geven boven haar huidige primaire focus op prijsstabiliteit. Critici waarschuwen dat als een dergelijke deregulerende en nationalistische aanpak zou worden gevolgd, dit de rechtsstaat en de functionele samenhang van de gehele Unie zou kunnen ondermijnen. (ev)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!