۶۹۰ نفر؛ کلیدداران نظامی-امنیتی اینترنت ایران
۲۸ دی ۱۴۰۴، در روزهای قطع سراسری اینترنت، مدیرعامل ایرانسل برکنار شد. خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، علت را «تمرد» از دستور نهادهای تصمیم‌گیر در اجرای محدودیت اینترنت اعلام کرد.
نزدیک به ۱۰ ماه پس از کشتار دی‌ماه، شمار دقیق کشته‌شدگان هنوز روشن نیست؛ برآوردها از چند هزار تا بیش از ۵۰ هزار نفر متغیر است. آن کشتار علاوه بر نیروی سرکوب و گلوله به چیز دیگری نیاز داشت: «تاریکی»؛ عنصری که سبب شده تاکنون آمار و ابعاد آن کشتار دقیقا روشن نشود، مثل کشتار آبان خونین ۹۸.
دستور قطع -نظیر دی‌ماه- از نهاد امنیتی می‌آید، اما آن کلید را باید کارگزاری خاموش کند. برکناری مدیرعامل ایرانسل نشان میدهد آن کارگزار باید وفادار و فرمان‌بردار باشد.
این کارگزاران چه کسانی‌اند؟ شبکه‌ای از معتمدترین تشکیلات اقتصادی، نظیر «ستاد اجرایی فرمان امام» و بنیاد مستضعفان با نمایندگی معتمدترین مدیران نظامی-امنیتی، از بنیاد تعاون سپاه پاسداران تا وزارت اطلاعات.
هرچند در این میان، اشخاصی از بخش خصوصی، که کارنامه آنان از کارگزاری فیلترینگ آغاز شده نیز حضور دارند. اشخاصی با پیوندهای خاص، شبکه‌ای از مدیران که اکثرا متولد عراق هستند و با محصولات بهداشتی پنبه‌ریز ارتباط پیدا می‌کنند.
بررسی هزاران برگ سند، نمایی کلی از این شبکه را نشان میدهد که چکیده آن به ۶۹۰ شخص حقیقی و ۲۹۸ شخص حقوقی می‌رسد.
این چشم‌اندازی کلی از شبکه‌ای است که با آن اینترنت در ایران از سوی جمهوری اسلامی کنترل می‌شود. نهاد رهبری جمهوری اسلامی، از طریق ستاد اجرایی، سپاه پاسداران و بنیاد مستضعفان مالکیت را در دست دارد. پس از اعمال تحریم‌ها، شرکت‌های صوری جدید، نقش واسطه را در این مالکیت بازی کردند.
وزرای ارتباطات به شکلی تاریخی، سابقه حضور در سپاه پاسداران، ارتش جمهوری اسلامی یا وزارت اطلاعات داشتند.
این شبکه برای تامین تجهیزات مورد نیاز خود، پس از تشدید تحریم‌ها، شرکت‌های چینی به‌خصوص هواوی را جایگزین شرکت‌های اروپایی کرده است.
در بخش قانونگذاری نیز رهبری جمهوری اسلامی از طریق ایجاد شورای عالی فضای مجازی، نهادی فرا قوه‌ای ایجاد کرده است که اعضای حقیقی آن را خود منصوب می‌کند و نمایندگان نهادهای نظامی و امنیتی، نظیر سپاه پاسداران، وزارت اطلاعات، نیروی انتظامی و وزارت دفاع در آن به‌عنوان اعضای حقوقی حضور دارند.
کنترل سپاه پاسداران بر مخابرات ادامه دارد
شرکت مخابرات ایران، مهم‌ترین نهاد حقوقی در این شبکه، از سال ۱۳۸۸، از طریق کنسرسیوم توسعه اعتماد مبین، از سوی ستاد اجرایی و سپاه پاسداران تصاحب شد. پس از برجام، در سال ۱۳۹۷، سپاه در بیانیه‌ای اعلام کرد از سهامداری مخابرات کنار خواهد رفت.
اما یافته‌های ایران‌اینترنشنال نشان میدهد سپاه پاسداران هرگز کنار نرفته است.
آخرین اسناد عمومی نشان میدهد مخابرات ایران هنوز جزو شرکت‌های فرعی شرکت توسعه اعتماد مبین است. طبق بیانیه ثبت شرکت‌های تامین اعتماد زاگرس و گروه اعتماد مهر پارس، روی هم حدود ۵۲ درصد سهام توسعه اعتماد مبین را داشتند.
این دو شرکت از یک حلقه می‌آیند؛ حلقه‌ای از چهار شرکت (تامین اعتماد زاگرس، سیمای توسعه کار، طلیعه سروش پایدار و امین اعتماد پیشرو) که هیات مدیره یکدیگر را تشکیل داده‌اند. آدرس یکسان دارند، هر چهار شرکت در آدرس سعادت آباد، بلوار فرهنگ، خیابان هجدهم شرقی، پلاک ۴۷، طبقه سوم، واحد یک ثبت شده‌اند. این شرکت‌های پلاک ۴۷، در یک بانک گواهی سپرده ثبت کردند و سه شرکت، شماره گواهی سری (پشت سر هم) دارند.
حسین اکبری‌مهر، مدیرعامل مهر پارس، در بهمن ۱۴۰۴ در شرکتی دیگر رییس هیات‌مدیره به نمایندگی از موسسه بنیاد تعاون سپاه است. میلاد حیدری، مدیرعامل سیمای توسعه کار، سال ۱۴۰۳ در شرکتی دیگر به نمایندگی بنیاد تعاون سپاه رییس هیات مدیره شده است. ابوالفضل خوش‌لهجه صدق، رییس هیات‌مدیره مهر پارس، مدیر تصفیه شرکتی است که محل تصفیه‌اش تیر ماه ۱۴۰۵ معاونت اقتصادی و امور شرکت‌های بنیاد تعاون سپاه ثبت شده است. علی حاجی‌باقری، از بنیان‌گذاران زاگرس، طلیعه و امین، پیشتر نماینده ثبت‌شده بنیاد تعاون سپاه بوده است.
کنترل اوپراتورها
همراه اول زیر مجموعه مخابرات ایران، تحت نفوذ ستاد اجرایی و سپاه پاسداران است. اما نفوذ این نهادها از راهی دیگر هم در همراه اول دیده می‌شود.
محمد پیری، مدیرعامل توسعه اعتماد مبین، از مرداد ۱۴۰۵ به نمایندگی توسعه اقتصاد راد، نایب‌رییس هیات‌مدیره همراه اول است.
توسعه اقتصاد راد عضو هیات‌مدیره توسعه اقتصادی سبا است. رییس هیات‌مدیره سبا، مرتضی بهمنیار، پیشتر در اسناد رسمی و عمومی معاون مالی بنیاد تعاون سپاه پاسداران معرفی شده است.
مهدی اخوان بهابادی، مدیرعامل همراه اول، پیشتر نماینده شهریار مهستان بود. شهریار مهستان از شرکت‌های حلقه پلاک ۴۷ است که در ۱۳۹۹ منحل شد. در طرف قراردادها هم بخش بزرگی از پیش‌پرداخت‌های توسعه شبکه همراه اول به شرکت بهاران رفته است. بهاران در دی ۱۴۰۳ کنار بنیاد تعاون سپاه پاسداران، عضو هیات‌مدیره مهندسی افق توسعه صابرین بود.
ایرانسل: کنترل به‌وسیله وزارت دفاع و بنیاد مستضعفان و فروش ۱۳ روز پس از تحریم
سهامدار عمده ایرانسل، گسترش الکترونیک ایران است، شرکت مشترک بنیاد مستضعفان و صنایع الکترونیک ایران (صاایران) که زیرمجموعه وزارت دفاع است.
۱۳ روز پس از تحریم گسترش الکترونیک ایران، در ۱۱ آذر ۱۳۹۹، سهام ایرانسل به ارزش دفتری و نسیه به کوثر ساین پانیز واگذار شد. همان روز مصطفی زروندی، مدیرعامل کوثر شد. او در ۱۳۹۸ نماینده بنیاد تعاون سپاه پاسداران در صنایع معدنی شهاب سنگ بود. رییس هیات‌مدیره کوثر هم معاون مالی پیشین صنایع مخابرات صاایران بود.
از ۱۴۰۱، محمد آذرهوش پیرپشته هم رییس هیات‌مدیره گسترش الکترونیک ایران، یعنی فروشنده، است و هم رییس هیات‌مدیره کوثر ساین پانیز، یعنی خریدار.
رایتل: مالکیت تامین اجتماعی، تامین‌کنندگان وزارت دفاع
رایتل در مالکیت سازمان تامین اجتماعی است و مالکیتش به سپاه پاسداران یا ستاد اجرایی نمی‌رسد. اما در صورت‌های مالی ۱۴۰۴، دو شرکت از مجموعه صاایران، زیرمجموعه وزارت دفاع، طرف حساب رایتل هستند: صنایع امنیت فضای تبادل اطلاعات صاایران (صافتا) و صنایع قطعات الکترونیک ایران (صقا).
بازوهای مخابرات و ردپای نظامیان
شبکه مخابرات ایران بازوهایی دارد که بخشی از فعالیت آن به‌وسیله این بازوها انجام می‌شود: فرا تامین ارتباطات پایدار (با نام قبلی توسعه سرمایه‌گذاری دریا ساحل ایرانیان) برای تامین تجهیزات؛ سامان سازه غدیر برای املاک؛ شسکام برای نگهداری شبکه؛ کاراشاب برای ترافیک داخلی.
این بازوها در بدنه مخابرات هستند و بعضا، شرکت‌های جدیدی برای تامین تجهیزات خارجی ایجاد کردند.
در کنار این بازوها، شرکت‌های بخش خصوصی نیز حضور دارند که عمدتا به‌عنوان پیمانکار در حوزه فیلترینگ فعال هستند. برجسته‌ترین آن‌ها داده‌پردازان دوران است.
ریشه عراقی پیمانکار فیلترینگ
داده پردازان دوران در تیر ۱۳۷۸ در بوشهر، با موضوع خرید و فروش کامپیوتر و خدمات نرم‌افزاری، ثبت شد. بیشتر اعضای نخستین هیات‌مدیره آن در عراق به دنیا آمده بودند. رییس هیات‌مدیره در زمان تاسیس، عبدالزهرا وطندوست، متولد کربلا و مالک گروه خانوادگی «پنبه‌ریز» با نزدیک به ۴۰ شرکت است.
در همان زمان نایب‌رییس، رئوف حریری، متولد نجف و از نزدیکان خانواده وطندوست بود. منشی هیات‌مدیره، کاظم بمبولی نجفیان، هم متولد نجف بود. بازرس شرکت، محمدکاظم زرین‌قلم، در بغداد به دنیا آمده و او و محمدحسین ارغوان، عضو دیگر هیات‌مدیره، از نزدیکان همین خانواده‌اند. علیرضا عابدی‌نژاد نیز در آغاز مدیرعامل بود.
عامر بمبولی نجفیان که در سال ۱۳۸۲ وارد هیات مدیره شد، فرزند کاظم است. او بعدها نام خانوادگی خود را به نجفیان‌پور تغییر داد.
در آبان ۱۳۷۹ مرکز شرکت به تهران منتقل شد و وطندوست، حریری و ارغوان از هیات‌مدیره کنار رفتند. از ۱۳۸۴ تا ۱۳۸۸ هشام فیلی، متولد عراق، نایب‌رییس و سپس رییس هیات‌مدیره بود. از اسفند ۱۳۸۸ تاکنون هیات‌مدیره ثابت مانده است: نجفیان‌پور نایب‌رییس هیات‌مدیره، سهیلا کسائی (همسر عابدی‌نژاد) نایب‌رییس و عابدی‌نژاد، مدیرعامل، که مدیرعاملی‌اش تا آذر ۱۴۰۶ تمدید شده است.
دوران شبکه‌ای از شرکت‌های هم‌نام و وابسته دارد. عابدی‌نژاد در اسفند ۱۳۹۸ شرکت FOLLOW SOFT LTD را در لندن ثبت کرد. در سوابق ثبت شرکت‌های بریتانیا، تابعیت او دومینیکا درج شده است.
دریا ساحل
مالکان شرکت دریا ساحل، که به‌تازگی نام خود را به فرا تامین ارتباطات پایدار تغییر داده است، شرکت مخابرات و چند شرکت اقماری آن هستند: کاراشاب، سامان سازه غدیر، پیشتازان خدمات اول و شسکام.
صورت‌های مالی ۱۴۰۲ این شرکت از خرید تجهیزات هواوی با ضمانت مخابرات خبر می‌دهند. در موجودی ۱۴۰۴ آن، مودم‌ها و پایانه‌های فیبر نوری هواوی و تجهیزات فایبر هوم ثبت شده است. برخی از این دستگاه‌ها را اپراتور می‌تواند از راه دور مدیریت کند.
از ۱۴۰۲ این خریدها از راه واسطه‌های تازه انجام شده است. یکی از تامین کنندگان دریاساحل، صنایع ارتباطی آوا است. حامد فلاح جوشقانی، عضو هیات‌مدیره این شرکت، در ۱۴۰۳ رییس هیات‌مدیره سرمایه‌گذاری اعتضاد غدیر بود. اعتضاد غدیر وابسته به هلدینگ سرمایه‌گذاری غدیر است و این هلدینگ به سازمان تامین اجتماعی نیروهای مسلح تعلق دارد.
در صورت‌های مالی ۱۴۰۴ آوا، ۹ پروژه نرم‌افزاری در اجزای هسته شبکه نسل چهارم، مانند VoLTE ، MME و HSS، ثبت شده است. شرکت نوشته جزییات این پروژه‌ها «به منظور حفظ محرمانگی اطلاعات فنی و تجاری» با حروف انگلیسی کدگذاری شده است.
بزرگ‌ترین تامین کننده دریاساحل، رفاه صنعت آذرخش، در ۱۴۰۲ با موضوع «تاسیسات ساختمانی» و سرمایه‌ای ناچیز ثبت شد. چند ماه بعد موضوعش را به واردات تجهیزات رایانه‌ای تغییر داد.
مدیر بنیاد تعاون سپاه و دلالی املاک مخابرات
سامان سازه غدیر، املاک مخابرات را اداره می‌کند؛ در واقع دلالی نقل و انتقال این املاک به سامان سازه سپرده شده است و درآمد این شرکت هم از محل کارمزد این نقل و انتقالات است.
واحد تجاری نهایی این شرکت، توسعه اعتماد مبین است؛ کنسرسیومی که گسترش الکترونیک تدبیر، زیرمجموعه ستاد اجرایی فرمان امام، و حلقه مرتبط با بنیاد تعاون سپاه پاسداران در آن سهامدار هستند.
محمد پیری، مدیرعامل توسعه اعتماد مبین، در ششم مرداد ۱۴۰۵ در نامه‌ای که ایران‌اینترنشنال آن را دیده است، از سامان سازه غدیر خواست مالکیت چهار ملک مخابرات را «به قید فوریت» به توسعه اعتماد مبین منتقل کند.
محمد یزدی، مدیرعامل شرکت پیشتازان خدمات اول به‌نمایندگی از سامان سازه در شهریور ۱۴۰۵، به‌نمایندگی از بنیاد تعاون سپاه در هیات مدیره شرکت مهندسی افق توسعه صابرین حضور دارد. ایران‌واچ شرکت مهندسی افق توسعه صابرین را وابسته به بنیاد تعاون سپاه و واردکننده تجهیزات پارازیت ماهواره‌ای معرفی کرده است.
متن کامل این مقاله، به همراه جزییات و مستندات در ادامه آمده است.
فیلترینگ در ایران محصول عملکرد یک شرکت یا یک سامانه نیست، نتیجه فعالیت زنجیره‌ای از شرکت‌های مخابراتی، تولیدکنندگان نرم‌افزار، تامین‌کنندگان خارجی، واسطه‌های تجاری و پیمانکاران فنی است. هر یک از این بازیگران در لایه‌ای از زیرساخت ارتباطی فعالیت می‌کنند. این ساختار را می‌توان در چند لایه دید.
تامین‌کنندگان فناوری فیلترینگ و نظارت
در این گروه، شرکت‌هایی قرار می‌گیرند که محصولات یا خدمات آن‌ها مستقیما برای تحلیل ترافیک، شناسایی ارتباطات، مسدودسازی وب‌سایت‌ها و مقابله با ابزارهای عبور از فیلترینگ به کار می‌رود.
داده‌پردازان دوران از روشن‌ترین نمونه‌هاست. همچنین شرکت یافتار پژوهان پیشتاز رایانش (یافتار)، از پیمانکاران فناوری فیلترینگ و نظارت اینترنتی در ایران که در تاریخ ۹ بهمن ۱۴۰۴ به فهرست تحریم‌های حقوق بشری اتحادیه اروپا اضافه شد.
گردانندگان زیرساخت و مجریان فنی محدودیت‌ها
شرکت ارتباطات زیرساخت در مدیریت شبکه انتقال و ارتباطات بین‌المللی کشور نقشی محوری دارد. در لایه دسترسی نیز شرکت مخابرات ایران، همراه اول، ایرانسل و رایتل ارتباط کاربران را از طریق شبکه‌های ثابت و سیار برقرار می‌کنند. این شرکت‌ها از نظر فنی در موقعیتی قرار دارند که محدودیت‌های ابلاغ‌شده می‌تواند در شبکه‌های تحت مدیریت آن‌ها اعمال شود؛ از مسدودسازی خدمات و کاهش کیفیت ارتباطات تا قطع دسترسی مشترکان. بدون وجود و همراهی آن‌ها فیلترینگ ممکن نیست.
تامین‌کنندگان خارجی تجهیزات (هواوی، ZTE، FiberHome و Jiangyin Ninesky)، واسطه‌های ایرانی تامین تجهیزات و پیمانکاران مرتبط با نهادهای نظامی، در ادامه بررسی شده‌اند.
زنجیره‌ای که کنترل اینترنت را ممکن می‌کند
در یک چشم‌انداز کلی، در راس هرمی که ارتباطات اینترنتی ایران را کنترل می‌کند، نهاد رهبری جمهوری اسلامی قرار دارد. این کنترل از دو مسیر اعمال می‌شود: مالکیت اپراتورها و درگاه اینترنت بین‌الملل.
در مسیر مالکیت، «ستاد اجرایی فرمان امام» و شرکت‌های مرتبط با بنیاد تعاون سپاه از راه کنسرسیوم اعتماد مبین، مخابرات و به تبع آن همراه اول را در اختیار داشتند.
بنیاد مستضعفان هم از راه گسترش الکترونیک ایران، سهامدار اکثریت ایرانسل بود.
پس از بیانیه سپاه پاسداران درباره خروج بنیاد تعاون سپاه از کنترل مخابرات در ۱۳۹۷ و تحریم بنیاد مستضعفان در ۱۳۹۹، مالکیت مخابرات و ایرانسل، با الگویی مشابه، به شرکت‌هایی با ساختار حلقوی منتقل شد که مدیرانشان از همان نهادهای پیشین و صنایع وابسته به وزارت دفاع آمده‌اند.
مخابرات و شرکت‌های واسطه آن، در سال‌های اخیر تجهیزات شبکه را عمدتا از شرکت‌های چینی، به‌ویژه هواوی، تهیه می‌کنند.
در مسیر دوم، دولت از راه شرکت ارتباطات زیرساخت، زیرمجموعه وزارت ارتباطات، تنها درگاه ورود اینترنت بین‌الملل به کشور را در دست دارد. وزرای ارتباطات پیشین عمدتا سابقه حضور در سپاه پاسداران، اطلاعات ارتش یا وزارت اطلاعات داشته‌اند.
شرکت‌های خصوصی بخشی از اینترنت خانگی را توزیع می‌کنند. در کنار آن‌ها، پیمانکارانی چون داده‌پردازان دوران و پژوهان پیشتاز رایانش (یافتار) با قرارداد، بستر فنی فیلترینگ را فراهم کرده‌اند.
سیاستگذاری اینترنت در ایران
کنترل اینترنت از اولویت‌های علی خامنه‌ای، دیکتاتور کشته‌شده ایران، بود. او در سال ۱۳۹۰ با تاسیس شورای عالی فضای مجازی، نهادهای امنیتی از جمله سپاه پاسداران و وزارت اطلاعات را در بالاترین سطح سیاستگذاری اینترنت جای داد.
این نقل قول مشهور از خامنه‌ای وجود دارد که «اگر رهبر نبودم، رییس فضای مجازی کشور می‌شدم».
پیوند نهادهای نظامی و اطلاعاتی با مدیریت مخابرات ایران، سابقه‌ای طولانی‌تر از تشکیل این شورا دارد. محمد غرضی، از بنیان‌گذاران سپاه پاسداران، از سال ۱۳۶۴ تا ۱۳۷۶ وزیر پست، تلگراف و تلفن بود. در سال‌های بعد، رضا تقی‌پور با سابقه فعالیت در سپاه، محمدحسن نامی از ارتش جمهوری اسلامی و محمدجواد آذری جهرمی با سابقه فعالیت در وزارت اطلاعات، مسئولیت وزارت ارتباطات را بر عهده گرفتند.
تقی‌پور از سوی اتحادیه اروپا و ایالات متحده در سال ۱۳۹۱، آذری جهرمی به‌وسیله ایالات متحده در سال ۱۳۹۸، عیسی زارع‌پور، وزیر ارتباطات دولت ابراهیم رئیسی، در سال ۱۴۰۱ از سوی ایالات متحده، اتحادیه اروپا و بریتانیا، تحریم شدند.
تمام این تحریم‌ها، به نقش وزرای ارتباطات در محدودسازی دسترسی شهروندان ایران به اینترنت مربوط هستند.
شورای عالی فضای مجازی، از مهم‌ترین ارکان قطع دسترسی شهروندان ایرانی به اینترنت، در اسفند ۱۳۹۰ با فرمان خامنه‌ای تشکیل شد تا سیاستگذاری، هماهنگی و نظارت بر فضای مجازی کشور را در یک نهاد متمرکز کند. این شورا از ۱۷ عضو حقوقی و ۱۰ عضو حقیقی منصوب رهبر جمهوری اسلامی تشکیل شده است.
تصمیم‌گیری درباره اینترنت در ایران صرفا در اختیار وزارت ارتباطات نیست، بلکه در ساختاری فرادستگاهی انجام می‌شود که نهادهای امنیتی در آن حضور دارند.
اداره مخابرات هنوز هم در دست سپاه پاسداران است
ردپای سپاه پاسداران در ساختار مدیریتی مخابرات ایران به دهه ۱۳۶۰ بازمی‌گردد.
محمد غرضی، از بنیان‌گذاران سپاه پاسداران، از ۱۳۶۴ تا ۱۳۷۶ وزیر پست، تلگراف و تلفن بود. دورانی که شبکه تلفن ثابت گسترش یافت و تلفن همراه وارد ایران شد.
حضور او در راس این وزارتخانه، پیوند زودهنگام چهره‌های برخاسته از سپاه با مدیریت زیرساخت‌های ارتباطی کشور را نشان میدهد. آنچه در دهه ۱۳۶۰ در سطح مدیریت دولتی نمود داشت، در سال‌های بعد، به سطح مالکیت و کنترل اقتصادی رسید.
با این حال ورود سپاه و ستاد اجرایی به اداره مخابرات و به تبع آن همراه اول به‌طور رسمی در سال ۱۳۸۸ از طریق کنسرسیوم توسعه اعتماد مبین، بسیار پر سروصدا رخ داد. این موضوع پنهانی نیست. در سال ۱۳۹۶، در دولت حسن روحانی، زمانی که برجام هنوز فعال بود، رهبر جمهوری اسلامی از نیروهای مسلح خواست واگذاری بنگاه‌های اقتصادی غیرمرتبط را آغاز کنند.
در آبان سال ۱۳۹۷، پس از آنکه آمریکا از برجام خارج و تحریم‌ها تشدید شد، سپاه پاسداران در بیانیه‌ای کوتاه اعلام کرد بنیاد تعاون سپاه با واگذاری سهام خود در شرکت توسعه اعتماد مبین از سهامداری شرکت مخابرات ایران کنار خواهد کشید.
اکنون پس از نزدیک به هفت سال، آیا واقعا سپاه از کنترل مخابرات دست کشیده است؟
توسعه اعتماد مبین در اسناد مالی به‌عنوان واحد نهایی گروه مخابرات ایران معرفی می‌شود.۱
در صورت‌های مالی، شرکتی «نهایی» معرفی می‌شود که کنترل گروه را در دست دارد.
بزرگ‌ترین سهامدار توسعه اعتماد مبین، یعنی گسترش الکترونیک تدبیر، سهم ۳۸ درصدی خود را «مشارکت خاص»، یعنی کنترل مشترک، ثبت کرده است. به همین دلیل زنجیره کنترل در صورت‌های مالی مخابرات در توسعه اعتماد مبین متوقف می‌شود و نامی از ستاد اجرایی یا سپاه نمی‌آید.
از معدود اسناد عمومی مربوط به توسعه اعتماد مبین که ترکیب سهامداران آن را روشن می‌کند، بیانیه ثبت اوراق اجاره واسط مالی شهریور پنجم است. در این سند، سهامداران توسعه اعتماد مبین از این قرار هستند:۲
گسترش الکترونیک تدبیر ایران زیرمجموعه گروه توسعه اقتصادی تدبیر است که ۷۰ درصد سهام آن را دارد۳، و واحد نهایی گروه توسعه اقتصادی تدبیر، ستاد اجرایی است.۴و۵
پیوند مالی این شرکت با ستاد اجرایی به مالکیت محدود نیست: در صورت‌های مالی سال ۱۴۰۱ آمده که طبق توافق‌نامه، هزینه بهره تسهیلات بانک‌ها را «ستاد اجرایی» تامین خواهد کرد.۶
بررسی اسناد رسمی شرکت‌های تامین اعتماد زاگرس، گروه اعتماد مهر پارس، طلیعه سروش پایدار و امین اعتماد پیشرو، سیمای توسعه کار و بنیان سرمایه تسنیم، نشان میدهد آن‌ها شرکت‌هایی هستند با ساختار حلقوی که هیات مدیره یکدیگر را اداره می‌کنند.۷
آن‌ها مدیران مشترک، نشانی‌های یکسان و شماره ثبت و شماره گواهی سپرده سِری (پشت سر هم) دارند. الگویی آشنا که مالکیت را پنهان می‌کند.
این ساختار، چند شاخصی را که FATF در مورد پنهان‌سازی مالک نهایی برشمرده، یک‌جا دارد: نشانی مشترک، مدیران یکسان و سهام بی‌نام.
طبق قانون تجارت، عضو در هیات مدیره شرکت نیاز به سهام یا سهام وثیقه دارد؛ به عبارتی این شرکت‌ها به‌عنوان اشخاص حقوقی، طبق قانون سهامدار یکدیگر هستند، اما کنترل این شرکت‌ها در عمل در دست کسی است که نمایندگان حقیقی آن‌ها را تعیین می‌کند؛ نام او در هیچ آگهی رسمی نیامده است. سهام زاگرس، طلیعه، امین، سیمای توسعه کار و تسنیم در زمان تاسیس «بی نام» ثبت شده است.۸
تامین اعتماد زاگرس، طلیعه سروش پایدار و امین اعتماد پیشرو، با مدیران مشابه، همه در یک روز و در تاریخ ۲۷ خرداد ۱۳۹۱ تاسیس شدند. شماره ثبت شرکت‌ها سری است و گواهی بانکی هر سه شرکت، همه به تاریخ ۲۱ خرداد در بانک پاسارگاد شعبه «شهید پایدارفرد» هم سِری (پشت سر هم) هستند.
شرکت سیمای توسعه کار در آبان ۱۳۸۹ تاسیس شده است.۹و۱۰
بنیان سرمایه تسنیم هم در بهمن ۱۳۹۱ با سهام بی‌نام و از همان شعبه بانک پاسارگاد ثبت شد.۱۱
هر پنج شرکت نشانی خود را در اسفند ۱۳۹۵ به «سعادت آباد، بلوار فرهنگ، خیابان هجدهم شرقی، پلاک ۴۷، طبقه سوم، واحد یک» تغییر دادند.۱۲
همه این شرکت‌ها در ۱۴۰۴ بازرس یکسان دارند: موسسه بهداد روش امین و موسسه حسابرسی شریف محاسب مانا.
این نشانی فقط محل این پنج شرکت نیست. در همان ساختمان، گروه توسعه اقتصادی یاس در خرداد ۱۳۹۴ ثبت شد: مدیرعامل آن مسعود مهردادی و عضو هیات‌مدیره‌اش محمدرضا مدرس خیابانی بود.۱۳
در مهر ۱۳۹۹ دست‌کم ۱۵ شرکت از همین شبکه، از جمله شهریار مهستان، سهامدار پیشین ۲۷ درصد توسعه اعتماد مبین، در یک روز منحل شدند و محل تصفیه همه طبقه سوم همین ساختمان تعیین شد.۱۴
دست‌کم هشت نفر از مدیران و موسسان این شبکه، پیشتر یا هم‌زمان، نماینده بنیاد تعاون سپاه یا از مدیران شرکت‌های اقماری آن بوده‌اند.
محمدرضا مدرس خیابانی، رییس اولین هیات‌مدیره سیمای توسعه کار، به نمایندگی سرمایه‌گذاری افق گنجینه ایرانیان بوده است.۱۵
او از مدیران ارشد جمهوری اسلامی به‌شمار می‌رود که سابقه حضور در هیات مدیره همراه اول را نیز در کارنامه دارد. محمدرضا مدرس خیابانی عضویت در هیات مدیره ابرشرکت‌های جمهوری اسلامی نظیر ایمیدرو، فولاد خوزستان، هلدینگ اقتصادی سبا و مدیرعاملی کشتیرانی جمهوری اسلامی را در کارنامه دارد.
او از سوی اتحادیه اروپا تحریم شده است.
محمدرضا مدرس خیابانی در سال ۱۳۹۰ به‌نمایندگی از سرمایه‌گذاری توسعه اعتماد، رییس هیات‌مدیره اعتماد مهر پارس شد.۱۶
در سال ۱۳۹۳، این بار به نمایندگی از توسعه اقتصادی سبا، رییس هیات مدیره اعتماد مهر پارس شد.۱۷
او برادر حسین مدرس خیابانی، سیاستمدار، است که در سال ۱۳۹۹، در دولت روحانی، به‌عنوان سرپرست وزارت صنعت، معدن و تجارت معرفی شد.
مهردادی، نماینده مهر پارس و نایب‌رییس هیات‌مدیره توسعه اعتماد مبین (۱۸)، هم‌زمان عضو هیات‌مدیره بنیاد تعاون سپاه (۱۹) و به نمایندگی مخابرات، رییس هیات‌مدیره همراه اول بود.۲۰
مهردادی تا سال ۱۳۹۷ جانشین اقتصادی بنیاد تعاون سپاه بود و در پرونده «فساد هلدینگ یاس» که برخی رسانه‌ها آن را «خزانه نیروی قدس» خواندند، به دو سال حبس تعزیری محکوم شد.
او در سال ۱۳۹۴ مدیرعامل گروه توسعه اقتصادی یاس در ساختمان پلاک ۴۷ بود.۲۱
مصطفی سید هاشمی که به‌نمایندگی از گسترش الکترونیک مبین در توسعه اعتماد مبین حضور داشت، در یک آگهی رسمی در سال ۱۴۰۴، با عنوان «معاون هماهنگی ستاد» معرفی شده است؛ «ستاد» در این دست آگهی‌های رسمی، به‌معنای «ستاد اجرایی فرمان امام» است.۲۲
علی حاجی‌باقری، رییس نخستین هیات‌مدیره تامین اعتماد زاگرس، طلیعه سروش پایدار و امین اعتماد پیشرو (۲۳)، حامی سرمایه اقتصاد (۲۴) و سامان تجارت مجد (۲۵)، و نایب‌رییس نخستین هیات‌مدیره سیمای توسعه کار (۲۶)، در سال ۱۳۸۹، به‌نمایندگی از بنیاد تعاون سپاه پاسداران، به‌عنوان عضو هیات مدیره شرکت فولاد زاگرس منصوب شد.۲۷
او در سال ۱۳۹۴ بازرس علی‌البدل گروه توسعه اقتصادی یاس بود.۲۸
بنیان سرمایه تسنیم، پنجمین شرکت این حلقه و دارنده سهم نمادین در مخابرات، در بهمن ۱۳۹۱ از همان شعبه بانک پاسارگاد سرمایه گرفت و رییس نخستین هیات‌مدیره‌اش حامی سرمایه اقتصاد به نمایندگی حاجی‌باقری بود.۲۹
یک سال بعد، رییس هیات‌مدیره همین حامی سرمایه اقتصاد احمد وحید دستجردی، از سپاهیان شناخته شده در فعالیت‌های اقتصادی و سیاسی بود.۳۰
نامی که در فروردین ۱۳۹۴ با حکم فرمانده کل سپاه پاسداران به‌عنوان مدیرعامل بنیاد تعاون سپاه معرفی شد. این سرتیپ سپاه پیشتر ریاست سازمان صنایع هوافضا و معاونت وزیر دفاع را بر عهده داشته است.
در همان هیات‌مدیره، مرتضی بهمنیار نیز حضور داشت که در آگهی‌های بنیاد تعاون سپاه، معاون مالی این بنیاد معرفی شده است.۳۱
تسنیم در سال ۱۴۰۳ موضوع فعالیتش را به دارو و تجهیزات پزشکی، از جمله «سامانه‌های بهداری رزمی»، تغییر داد. به نظر می‌رسد «بهداری رزمی» با حوزه فعالیت نیروهای مسلح مرتبط باشد.۳۲
مهدی میرمحمدی که در مجمع تیر ۱۴۰۳، به‌عنوان نایب‌رییس هیات‌مدیره امین اعتماد پیشرو معرفی شد (۳۳) در بسیاری از شرکت‌های زیرمجموعه بنیاد تعاون سپاه حضور داشته و در سال ۱۳۹۱، به‌نمایندگی از بنیاد تعاون سپاه به‌عنوان رییس هیات‌مدیره صنایع معدنی سخت سنگال شرق، معرفی شد.۳۴
حسین سعیدی در مجمع مهر ۱۴۰۴ به نمایندگی از تامین اعتماد زاگرس عضو هیات‌مدیره و مدیرعامل امین اعتماد پیشرو شد.۳۵
او پیشتر، از سال ۱۳۹۰، مدیرعامل گروه اعتماد مهر پارس بود.۳۶
وقتی هیات امنای صندوق پس‌انداز قرض‌الحسنه «انصار المجاهدین» در بهمن ۱۴۰۳ صندوق را منحل اعلام کرد، سعیدی، یکی از اعضای هیات تصفیه معرفی شد. ناظر تصفیه سازمان حسابرسی سپاه است و محل تصفیه، بنیاد تعاون اعلام شد.۳۷
در همان هیات تصفیه، حجت کلانتری خلیل‌آباد هم حضور داشت. او به نمایندگی از پویا توسعه اطلس اکنون عضو هیات‌مدیره سرمایه‌گذاری توسعه اعتماد است.۳۸
ابوالفضل خوش‌لهجه صدق در اردیبهشت ۱۴۰۴ به نمایندگی از تامین اعتماد زاگرس رییس هیات‌مدیره گروه اعتماد مهر پارس شد.۳۹
او هم‌زمان به نمایندگی از امین اعتماد پیشرو، نایب‌رییس هیات‌مدیره تامین اعتماد زاگرس است.۴۰
در سال ۱۴۰۰، پس از انحلال صنایع معدنی سخت سنگال شرق، خوش‌لهجه صدق مدیر تصفیه آن شد. این همان شرکتی است که میرمحمدی در سال ۱۳۹۱ به نمایندگی از بنیاد تعاون سپاه رییس هیات‌مدیره‌اش بود. محل تصفیه بنیاد تعاون تعیین شد.۴۱
او در خرداد ۱۴۰۴ دوباره به همین سمت برگزیده شد و محل تصفیه بنیاد تعاون - معاونت اقتصادی و امورشرکت‌ها اعلام شد.۴۲
نشانی محل تصفیه، همان نشانی است که در آگهی ۱۳۹۱ صنایع معدنی سخت سنگال شرق آمده؛ آگهی‌ای که در آن موسسه بنیاد تعاون سپاه رییس هیات‌مدیره شرکت است.۴۳
حسین اکبری‌مهر در اردیبهشت ۱۴۰۴ به نمایندگی از طلیعه سروش پایدار عضو هیات‌مدیره و مدیرعامل گروه اعتماد مهر پارس شد.۴۴
در مهر ۱۴۰۴ هم به نمایندگی از کشت و صنعت فردوس عضو هیات‌مدیره کفش نوید بهمن شد.
رییس هیات‌مدیره این شرکت، داود حضرتی، به نمایندگی از موسسه بنیاد تعاون سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در هیات‌مدیره است.۴۵
اکبری‌مهر به نمایندگی از توسعه فن‌آوران بهرامه عضو هیات‌مدیره سرمایه‌گذاری توسعه اعتماد نیز هست.۴۶
میلاد حیدری در شهریور ۱۴۰۳ به نمایندگی از امین اعتماد پیشرو عضو هیات‌مدیره و مدیرعامل سیمای توسعه کار شد.۴۷
او در اردیبهشت ۱۴۰۲ به نمایندگی از کشت و صنعت فردوس به هیات‌مدیره توسعه اقتصادی فراگیر قائم استان گیلان راه یافت.
در همان هیات‌مدیره، مهدی پارسانژاد به نمایندگی موسسه بنیاد تعاون سپاه رییس است و دیگر اعضا نمایندگان جهاد خانه‌سازی رزمندگان تهران، مجتمع خانه‌سازی رزمنده و جهاد خانه‌سازی رزمندگان هستند.۴۸
سه کرسی از پنج کرسی هیات‌مدیره مخابرات در اختیار توسعه اعتماد مبین و دو شرکتی است که فقط سهم نمادین دارند: فراز و فرود اقتصاد آینده با ۱۰۰۰ سهم، که رییس هیات‌مدیره مخابرات نماینده آن است، و امین اعتماد پیشرو با ۱۱۰۰۰ سهم.
علاوه بر هیات مدیره، بنیان سرمایه تسنیم و گسترش الکترونیک تدبیر هم هر کدام سهم نمادین دارند.۴۹
طبق قانون تجارت، عضو هیات‌مدیره باید سهامدار باشد؛ این سهم‌های نمادین، بلیت ورود به هیات‌مدیره‌اند.
در نیمه مهرماه ۱۴۰۵، توسعه اعتماد مبین مالک بیش از ۴۵ درصد سهام مخابرات است. در همین دوره شرکت واسط مالی شهریور پنجم نیز مالک نزدیک به چهار درصد دیگر سهام مخابرات است.۵۰
در پایان سال مالی ۱۴۰۴، سهم مستقیم توسعه اعتماد مبین ۴۷.۰۲ درصد بوده است.۵۱
واسط مالی شهریور پنجم مالک مستقلی نیست. شهریور پنجم مالک ثبتی ۳.۹ درصد سهام است، اما ذی‌نفع و صاحب رای آن توسعه اعتماد مبین است. این موضوع مشخصا در بیانیه ثبت اوراق اجاره واسط مالی شهریور پنجم آمده است.۵۲
این دو، روی هم بیش از ۴۹ درصد سهام مخابرات را کنترل می‌کنند. یعنی چیزی نزدیک به ۲.۵ برابر سهام ۱۹.۸ درصدی دولت جمهوری اسلامی.
بنیاد تعاون سپاه در آبان ۱۳۹۷ اعلام کرد از توسعه اعتماد مبین خارج می‌شود اما آگهی‌های رسمی سال‌های ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۵ نشان میدهد سهامداران ۵۲ درصدی توسعه اعتماد مبین هنوز در یک ساختمان، با یک بازرس و با مدیرانی اداره می‌شوند که هم‌زمان نماینده، مدیر تصفیه یا شریک در شرکت‌های بنیاد تعاون سپاه هستند. حامی سرمایه اقتصاد، موسس بنیان سرمایه تسنیم، از سال ۱۳۹۲ به ریاست کسی اداره می‌شد که بعدها مدیرعامل بنیاد تعاون سپاه شد.
همراه اول؛ کرسی‌هایی که دست‌به‌دست می‌شوند، صاحبانی که عوض نمی‌شوند
شرکت ارتباطات سیار ایران (همراه اول) از شرکت‌های فرعی مخابرات است و صورت‌های مالی آن، «شرکت نهایی گروه» را توسعه اعتماد مبین معرفی می‌کنند.۵۳
در پایان اسفند ۱۴۰۴، مخابرات مالک ۸۹.۵ درصد سهام همراه اول بود. صندوق بازارگردانی «حامی اول» ۰.۸ درصد و سایر سهامداران ۹.۷ درصد سهام را داشتند.۵۴
در همین جدول، از مجموع ۸۹.۲ میلیارد سهم، چهار شرکت فقط سهم نمادین دارند: گسترش الکترونیک تدبیر ایران ۳۳.۳۹۷ سهم، مهر اقتصاد مبین ۱۲.۲۷۱ سهم، سامان سازه غدیر ۲۵۵.۰۰۱ سهم و کاراشاب ۴۴۷.۸۸۶ سهم.۵۵
هر چهار شرکت در هیات‌مدیره پنج نفره همراه اول کرسی داشتند و ریاست و نیابت ریاست با دو شرکت نخست بود.۵۶
همان الگوی مخابرات تکرار شده است: سهم نمادین، بلیت ورود به هیات‌مدیره است. مالکیت هم چرخشی است: همراه اول خود مالک ۳۰ درصد سهام مهر اقتصاد مبین است. یعنی شرکتی که همراه اول سهامدارش است، در هیات‌مدیره همراه اول نایب‌رییس بود.۵۷
علی بقایی از سال ۱۳۹۹ به نمایندگی گسترش الکترونیک مبین ایران رییس هیات‌مدیره همراه اول بوده است. نام این شرکت بعدها به گسترش الکترونیک تدبیر ایران تغییر کرد.۵۸
وزارت خزانه‌داری آمریکا در ۲۴ دی ۱۳۹۹ این شرکت را «زیرمجموعه مستقیم» ستاد اجرایی و «فعال در مخابرات» معرفی و تحریم کرد.
گروه توسعه اقتصادی تدبیر هم در همان اطلاعیه تحریم شد.
حلقه پلاک ۴۷
خود همراه اول در معرفی اعضای کمیته حسابرسی، بقایی را رییس هیات‌مدیره گروه توسعه اقتصادی تدبیر، مدیرعامل گروه اقتصادی تدبیر و عضو هیات‌مدیره بانک کارآفرین معرفی کرده است.
در همان جدول، نایب‌رییس همراه اول، محمد پیری، مدیرعامل شرکت توسعه اعتماد مبین و مدیرعامل پیشین توسعه اقتصادی سبا معرفی شده است.۵۹
پیری از اسفند ۱۳۹۸ تا آبان ۱۴۰۰ به نمایندگی افق توسعه پاسارگاد نایب‌رییس و مدیرعامل توسعه اقتصادی سبا بود.۶۰
افق توسعه پاسارگاد یکی از شرکت‌هایی است که در مهر ۱۳۹۹ در ساختمان پلاک ۴۷ منحل شدند. سبا هم تا بهمن ۱۳۹۴ به ریاست مهردادی (از مدیران بنیاد تعاون سپاه) اداره می‌شد.۶۱
مدیرعامل همراه اول، مهدی اخوان بهابادی، از آذر ۱۳۹۸ در این سمت است.۶۲
او در سال ۱۳۹۷ به نمایندگی شرکت شهریار مهستان نایب‌رییس هیات‌مدیره توسعه اعتماد مبین بود.۶۳
شهریار مهستان همان سهامدار پیشین ۲۷ درصدی توسعه اعتماد مبین است که در مهر ۱۳۹۹ در ساختمان پلاک ۴۷ منحل شد.
در همان سال اخوان بهابادی به نمایندگی گسترش الکترونیک مبین ایران رییس هیات‌مدیره همراه اول هم بود.۶۴
از تیر ۱۴۰۳ او به نمایندگی سامان سازه غدیر، بازوی املاک مخابرات، عضو هیات‌مدیره همراه اول است.۶۵
چهارم مرداد ۱۴۰۵ هیات‌مدیره همراه اول از نو چیده شد. بقایی و پیری در سمت‌های خود ماندند، اما بقایی این بار به نمایندگی مهرآفرینان دوران رییس شد و پیری به نمایندگی توسعه اقتصاد راد نایب‌رییس.۶۶
با این تغییر، نام گسترش الکترونیک تدبیر، شرکت تحریم‌شده ستاد، از فهرست اعضای هیات‌مدیره همراه اول حذف شد اما افراد باقی ماندند.
توسعه اقتصاد راد خود عضو هیات‌مدیره توسعه اقتصادی سبا است و نماینده‌اش، وحید عامریان، مدیرعامل سبا است. رییس هیات‌مدیره سبا، بهمنیار است.۶۷
بهمنیار در آگهی‌های بنیاد تعاون سپاه، معاون مالی این بنیاد معرفی شده است.۶۸
بازرس اصلی و علی‌البدل سبا، بهداد روش امین و شریف محاسب مانا، همان بازرسان حلقه زاگرس و مهر پارس هستند.۶۹
توسعه اقتصاد راد در هیات‌مدیره پویا توسعه اطلس هم کنار سبا نشسته است. نماینده سبا در آنجا محمد یزدی است.۷۰
یزدی در همان دوره نماینده موسسه بنیاد تعاون سپاه در هیات‌مدیره مهندسی افق توسعه صابرین است.۷۱
نماینده توسعه اقتصاد راد در توسعه سروش خلیج فارس، مهدی محمدی، با همان شماره ملی، مدیرعامل سامان سازه غدیر به نمایندگی اعتماد مبین ایرانیان است.۷۲
روابط خاص فی‌مابین
همراه اول در آبان ۱۴۰۳ خرید ۱۰۰ درصد سرمایه‌گذاری مهرگان سرمایه پارس را تصویب کرد. شرکتی که ۲۴.۴ درصد سهام آسیاتک را در اختیار دارد.
طبق قرارداد ۱۲ دی ۱۴۰۳، سهام از گروه گسترش الکترونیک تدبیر ایران به همراه اول منتقل شد.۷۳
مبلغ معامله ۹۵۰ میلیارد تومان اعلام شده است.۷۴
گسترش الکترونیک تدبیر ایران زیرمجموعه ستاد اجرایی، از دی ۱۳۹۹ در فهرست تحریم وزارت خزانه‌داری آمریکاست. یعنی چهار سال پس از آن تحریم، همراه اول که رییس هیات‌مدیره‌اش علی بقایی نماینده همان شرکت تحریمی است، سهام یکی از بزرگ‌ترین ISPهای کشور را از او خرید.
سازمان حسابرسی در گزارش سال ۱۴۰۲ معاملات با توسعه اعتماد مبین را از ارزیابی عادی معاملات مستثنی کرد و نوشت این معاملات «بر اساس روابط خاص فی‌مابین» انجام شده است.۷۵
در سال ۱۴۰۴ نیز همین عبارت برای همه معاملات با اشخاص وابسته تکرار شد.۷۶
چینی‌ها به جای اروپایی‌ها
در شبکه همراه اول، جای تامین‌کنندگان اروپایی را هواوی گرفته است. طبق صورت‌های مالی ۱۴۰۴، بدهی ۵۹.۳ میلیون یورویی به نوکیا و ۵۶.۵ میلیون یورویی به اریکسون بابت تجهیزات فاز ۸ و ۸ پلاس، «با توجه به محدودیت‌های بین‌المللی در پرداخت»، به بدهی بلندمدت منتقل شده است.۷۷
این موضوع، حضور اروپاییان در گذشته، در بازار ایران را نشان میدهد.
در مقابل، عمده مانده پیش‌پرداخت‌های سرمایه‌ای از بابت قراردادهای توسعه شبکه به شرکت‌های هواوی و بهاران است.۷۸
بدهی همراه اول به هواوی در پایان ۱۴۰۴ حدود ۴.۶ هزار میلیارد تومان بود. بخش ارزی آن، ۲۰۶ هزار یورو و ۹۳.۸ میلیون یوان، بابت خرید تجهیزات توسعه شبکه است.۷۹
این بدهی ارزی یک سال پیشتر نزدیک به ۱۹.۸ میلیون یورو بود.۸۰
این اسناد علاوه بر اینکه نشان می‌دهند چینی‌ها چطور جای شرکت‌های غربی را در بازار ایران گرفتند، نشان می‌دهند تسویه با هواوی از یورو به یوان رفته است.
شرکت بهاران در دی‌ماه ۱۴۰۳ در هیات‌مدیره مهندسی افق توسعه صابرین کنار موسسه بنیاد تعاون سپاه، عضو هیات مدیره بوده است.۸۱
همراه اول ۴۹ درصد سهام امن افزار گستر شریف را در اختیار دارد.۸۲
گروه همراه اول در سال ۱۴۰۴ از این شرکت ۳۲۲ میلیارد تومان خرید داشته است.۸۳
این شرکت در سال ۱۳۸۶ همراه با داده پردازان دوران، سلامت محتوای الکترونیکی آسیا را تاسیس کرد.
در سال ۱۳۸۸ امن افزار گستر شریف رییس هیات‌مدیره، دوران به نمایندگی علیرضا عابدی‌نژاد نایب‌رییس، و عامر نجفیان‌پور، مدیرعامل آن بودند.۸۴
نقش اجرایی همراه اول در قطع ارتباط هم ثبت شده است.
داده‌های Kentik و Cloudflare که در گزارش فنی فیلترواچ آمده، قطع شبانه شبکه همراه سه اپراتور، از جمله همراه اول، را از ۳۰ شهریور تا ۱۱ مهر ۱۴۰۱ نشان می‌دهند.
همین گزارش می‌گوید در دی ۱۴۰۴ تلفن همراه نیز قطع شد.
ایرانسل؛ اپراتور وزارت دفاع، بنیاد مستضعفان و مدیران بنیاد تعاون سپاه
ایرانسل دومین اپراتور تلفن همراه ایران است و سهام عمده آن متعلق به شرکت گسترش الکترونیک ایران است.
سهامداران گسترش الکترونیک ایران، بنیاد مستضعفان و صاایران (صنایع الکترونیک ایران) هستند.
خزانه‌داری آمریکا در ۲۸ آبان ۱۳۹۹ گسترش الکترونیک ایران را تحریم کرد.
این وزارتخانه شرکت را «سرمایه‌گذاری مشترک بنیاد مستضعفان و صنایع الکترونیک ایرانِ تحت کنترل وزارت دفاع» و «مالک اکثریت ایرانسل» معرفی کرد.
صاایران از ۲۷ شهریور ۱۳۸۷ در فهرست تحریم آمریکاست چون در مالکیت و کنترل وزارت دفاع جمهوری اسلامی است.
ایرانسل ۲۳ مرداد ۱۳۸۴ در تهران ثبت شد.۸۵
در نخستین هیات‌مدیره، ابراهیم محمودزاده رییس، محمد مخبر نایب‌رییس و علیرضا قلمبر دزفولی، مدیرعامل بود.۸۶
مخبر بعدها ریاست ستاد اجرایی را بر عهده گرفت و خزانه‌داری آمریکا در ۲۴ دی ۱۳۹۹ او را تحریم کرد. او پس از ستاد، به معاونت اولی رییس‌جمهوری در دولت ابراهیم رئیسی رسید.
محمودزاده امروز به نمایندگی فراز و فرود اقتصاد آینده رییس هیات‌مدیره مخابرات است.۸۷
مخابرات در معرفی اعضای کمیته حسابرسی خود، سوابق او را چنین آورده است: رییس هیات‌مدیره و مدیرعامل سازمان تامین اجتماعی نیروهای مسلح، رییس هیات‌مدیره سرمایه‌گذاری غدیر، رییس هیات‌مدیره ایرانسل، مدیرعامل صاایران و معاون لجستیک وزارت دفاع.۸۸
یعنی رییس نخستین هیات‌مدیره اپراتور دوم ایران، امروز بزرگ‌ترین شرکت مخابراتی کشور را اداره می‌کند. کسی که سوابق او عمدتا به مراکز اقتصادی نیروهای مسلح مربوط است.
قلمبر دزفولی نیز تا پیش از ایرانسل از مدیران صاایران وابسته به وزارت دفاع جمهوری اسلامی بود.
بر اساس صورت‌های مالی گسترش الکترونیک ایران، بخش بزرگی از دریافتی شرکت بابت مطالبات ناشی از واگذاری سهام شرکت خدمات ارتباطی ایرانسل به شرکت کوثر ساین پانیز در تاریخ ۱۱ آذر ۱۳۹۹ است.۸۹
در همان سند، کوثر ساین پانیز در ردیف «سایر اشخاص وابسته» آمده است.۹۰
صورت‌های مالی ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ شرکت جزییات بیشتری دارند. طلب گسترش از کوثر ساین پانیز بابت مطالبات ناشی از واگذاری سهام شرکت خدمات ارتباطی ایرانسل به شرکت کوثر ساین پانیز به مبلغ دفتری در تاریخ ۱۱ آذر ۱۳۹۹ در پایان ۱۳۹۹ برابر ۱.۳۸ هزار میلیارد تومان و در پایان ۱۴۰۰ برابر با ۵۹۷ میلیارد تومان بود.۹۱
یعنی سهام ایرانسل به ارزش دفتری و نسیه فروخته شده است.
در صورت‌های مالی ۱۴۰۱، بنیاد مستضعفان و بنیاد سازه سهامداران اصلی و نهایی و کوثر ساین پانیز از سایر اشخاص وابسته معرفی شده‌اند و معامله با کوثر «مشمول ماده ۱۲۹» اصلاحیه قانون تجارت دانسته شده است.۹۲
ماده ۱۲۹ معاملاتی را در بر می‌گیرد که مدیران شرکت، یا شرکتی که آن مدیران در آن شریک یا عضو هیات‌مدیره‌اند، در آن ذی‌نفع باشند.۹۳
تاریخ این واگذاری ۱۳ روز پس از تحریم گسترش الکترونیک ایران است. نام صاحبان کوثر ساین پانیز در هیچ سند عمومی‌ای نیامده است اما مشخص است که چه کسانی آن را اداره می‌کنند.
کوثر ساین پانیز در ۲۰ اسفند ۱۳۹۱ در اصفهان ثبت شد و سرمایه آن نزد بانک ملت شعبه صاایران واریز شد.۹۴
در ۱۱ آذر ۱۳۹۹، همان روز واگذاری سهام ایرانسل، مجمع کوثر هیات‌مدیره را عوض کرد و مرتضی میرهاشمی رییس و مصطفی زروندی مدیرعامل شدند.۹۵
میرهاشمی پیشتر معاون مالی صنایع مخابرات صاایران بود؛ در دوره‌ای که علیرضا رفیعی مدیرعامل آن بود.۹۶
زروندی در ۱۳۹۸ به نمایندگی موسسه بنیاد تعاون سپاه پاسداران انقلاب اسلامی رییس هیات‌مدیره صنایع معدنی شهاب سنگ بود.۹۷
او در همان سال به نمایندگی توسعه اعتماد مبین رییس هیات‌مدیره سرمایه‌گذاری مهر اقتصاد مبین بود؛ شرکتی که همراه اول و مخابرات هم در هیات‌مدیره‌اش نماینده دارند.۹۸
یعنی سهام ایرانسل به شرکتی رسید که همان زمان مدیرعاملش نماینده پیشین بنیاد تعاون سپاه و رییسش مدیر مالی پیشین یک شرکت شد.
از ۱۴۰۱ اعضای حقوقی هیات‌مدیره کوثر سه شرکت هستند: مهندسین مشاور بنیاد سازه، ستیغ فرا افق و پویش فن‌آوری پزشکی پردیس.
محمد آذرهوش پیرپشته به نمایندگی پویش رییس هیات‌مدیره و ابراهیم توده فلاح مدیرعامل است.۹۹
آذرهوش به نمایندگی بنیاد سازه رییس هیات‌مدیره گسترش الکترونیک ایران است.۱۰۰
توده فلاح از آبان ۱۴۰۴ به نمایندگی پیوند تجارت آتیه ایرانیان عضو هیات‌مدیره همان شرکت شده است.۱۰۱
این یعنی رییس هیات‌مدیره فروشنده و خریدار یک نفر است.
تا سال ۱۳۹۶ اعضای حقوقی هیات‌مدیره بنیاد سازه بنیاد مستضعفان، مادر تخصصی مالی و سرمایه‌گذاری سینا (وابسته به بنیاد مستضعفان) و پایا سامان پارس بودند. در سال ۱۳۹۷، سه شرکت از حلقه بنیاد سازه، یعنی توسعه الکترونیک پایدار، پویش فن‌آوری پزشکی پردیس و نورنهاد شرق نماد، جای آن‌ها را گرفتند، اما نمایندگان عوض نشدند: آرش اشرف‌پور که پیشتر نماینده بنیاد مستضعفان بود، این بار به نمایندگی نورنهاد شرق نماد در هیات‌مدیره ماند و محمد واعظی، نماینده پیشین پایا سامان پارس، این بار به نمایندگی پویش در هیات مدیره منصوب شد.۱۰۲
پیوند ایرانسل با وزارت دفاع در دی ۱۴۰۴ هم دیده شد. ۲۸ دی، علیرضا رفیعی از مدیرعاملی ایرانسل کنار رفت. خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، به نقل از مقام‌های مسئول نوشت که ایرانسل در اجرای محدودیت اینترنت «از دستورهای نهادهای تصمیم‌گیر تمرد کرده است».
همان زمان روابط عمومی ایرانسل اعلام کرد رفیعی از همان روز قائم مقام مدیرعامل صنایع الکترونیک ایران (صاایران) شده است.
محمدحسین سلیمانیان جانشین او شد. روزنامه رسمی انتصاب او را با تاریخ صورتجلسه هیات‌مدیره پنجم خرداد ۱۴۰۵ ثبت کرده است.
سلیمانیان رییس هیات‌مدیره مهندسین مشاور بنیاد سازه، سهامدار ۵۴ درصدی گسترش الکترونیک ایران است.۱۰۳
مدیران ایرانسل در این سال‌ها از دو محیط آمده‌اند: صنایع دفاع و حلقه بنیاد سازه.
بیژن عباسی آرند، مدیرعامل از اسفند ۱۳۹۷ تا دی ۱۴۰۳، پیشتر عضو هیات‌مدیره صنایع قطعات الکترونیک ایران بود. همان شرکتی که سلیمانیان مدیرعامل و نایب‌رییس آن بوده است.۱۰۴
رفیعی، پیش از مدیرعاملی ایرانسل، مدیرعامل صنایع مخابرات صاایران بود و از اسفند ۱۴۰۰ در هیات‌مدیره ایرانسل نشست.۱۰۵
دو ماه پس از واگذاری سهام به کوثر، علی ابطحی‌نژاد به هیات‌مدیره ایرانسل رفت.۱۰۶
او در ۱۴۰۵ نماینده گروه سرمایه‌گذاری تدبیر، از شرکت‌های ستاد اجرایی، در هیات‌مدیره گروه توسعه انرژی تدبیر است.۱۰۷
ستار هاشمی از اسفند ۱۴۰۲ رییس هیات‌مدیره ایرانسل بود و در شهریور ۱۴۰۳ بهزاد اقبال‌خواه جای او را گرفت.۱۰۸
این جابه‌جایی پس از رای اعتماد مجلس به او برای وزارت ارتباطات در مرداد ۱۴۰۳ بود.
یاسر رضاخواه ورنوسفادرانی، عضو هیات‌مدیره ایرانسل از اسفند ۱۴۰۲، پیشتر نماینده شستا در هیات‌مدیره رایتل بوده است.۱۰۹
داده‌پردازان دوران از ۱۳۸۶ تا ۱۳۹۹ با شرکت‌هایی از جمله ایرانسل قراردادهای متعددی بسته است. موضوع این قراردادها معمولا با واژه‌هایی چون «صیانت» یا «پالایش» توصیف شده است.
ایرانسل در طرح ترافیک داخلی هم حضور دارد: هم از خریداران ترافیک کاراشاب است و هم از تولیدکنندگان ترافیکی که کاراشاب به آن‌ها بدهکار است.۱۱۰
رایتل؛ اپراتور تامین اجتماعی با پیمانکاران تحریم
رایتل، سومین اپراتور تلفن همراه ایران، در سال ۱۳۸۶ با نام ارتباطات شمس نوین ثبت شد و در دی ۱۳۹۰ به خدمات ارتباطی رایتل تغییر نام داد.۱۱۱
تقریبا تمام سهام آن در اختیار شرکت سرمایه‌گذاری تامین اجتماعی (شستا) است و صورت‌های مالی، سازمان تامین اجتماعی را واحد اصلی نهایی گروه معرفی می‌کنند.۱۱۲
صندلی‌های هیات‌مدیره میان شرکت‌های گروه تامین تقسیم شده است: سیمان تامین به نمایندگی فرهاد آریناهی (رییس)، صدر تامین به نمایندگی احمد پنجه‌پور (نایب‌رییس)، گروه مالی صبا تامین به نمایندگی محمدصادق کریمی مهرآبادی و نفت، گاز و پتروشیمی تامین به نمایندگی داور نظری اردبیلی.
صندلی خود شستا نماینده ندارد و مهدی فقیهی که عضو هیات‌مدیره نیست، سرپرست شرکت است.۱۱۳
نفت، گاز و پتروشیمی تامین همان شرکتی است که محمدرضا پاکروان، مدیرعامل و رییس هیات‌مدیره پرتو تماس نوین و از تامین‌کنندگان دریا ساحل، از سال ۱۳۹۲ به نمایندگی آن در هیات‌مدیره رایتل نشست.۱۱۴
او در سال‌های ۱۳۹۴ و ۱۳۹۵ رییس هیات‌مدیره رایتل بود.۱۱۵
در تیر ۱۳۹۷ نیز به نمایندگی از همین شرکت نایب‌رییس هیات‌مدیره رایتل بود.۱۱۶
شبکه رایتل در اصل با تجهیزات ZTE ساخته شد. ZTE در سال ۱۳۹۵ همکاری بر اساس قرارداد به تاریخ آذر ۱۳۸۹ را یک‌طرفه قطع کرد و رایتل در سال ۱۴۰۰ دو ضمانت‌نامه ارزی این شرکت را به مبلغ ۱۶.۳۸ میلیون یورو ضبط کرد.۱۱۷
با این حال حسابرس در پایان ۱۴۰۴ نوشته است که بدهی‌های ارزی بابت باقی‌مانده بهای تجهیزات وارداتی از گروه ZTE، با توجه به شرایط ناشی از تحریم‌های بین‌الملل تسویه نشده است.۱۱۸
در همان سال، رایتل به ZTE و ZTE PARSIAN بابت خرید تجهیزات و ارتقای سایت‌ها بدهکار بود.۱۱۹
جای خالی ZTE را هواوی گرفت.
در سال ۱۴۰۰ رایتل از خدمات تکنولوژی هواوی ایرانیان بابت مازاد قراردادهای VAS Cloud و Net Eng طلب داشت.۱۲۰
در سال ۱۴۰۳ رایتل مبلغ تضمینی به همین شرکت بابت دائمی شدن لایسنس داده بود.۱۲۱
در پایان ۱۴۰۴ رایتل بابت خدمات نصب به هواوی ایرانیان بدهکار بود.۱۲۲
همه این سابقه از روابط نزدیک رایتل و هواوی در سال‌های اخیر خبر میدهد.
در فهرست طرف‌حساب‌های رایتل نام شرکت‌هایی با پیوند به صنایع دفاعی هم دیده می‌شود. افزایش نرم‌افزارهای رایتل در ۱۴۰۴ عمدتا ناشی از خرید نرم‌افزار و لایسنس شبکه خدمات ارتباطی از امن پردازان سورنا و صنایع الکترونیک زعیم بوده است.۱۲۳
بدهی رایتل به زعیم در پایان سال به ۱۰۰.۷ میلیارد تومان رسید.۱۲۴
در همان جدول، رایتل به صنایع امنیت فضای تبادل اطلاعات صاایران (صافتا) و صنایع قطعات الکترونیک ایران (صقا) بدهکار است.۱۲۵
یک سال پیشتر هم در اسناد مالی مبلغی ذخیره به نام «شرکت صاایران» ثبت شده بود.۱۲۶
صاایران نام اختصاری صنایع الکترونیک ایران، زیرمجموعه وزارت دفاع، است.
این شرکت از شهریور ۱۳۸۷ در فهرست تحریم آمریکا قرار دارد و خزانه‌داری آمریکا آن را عرضه‌کننده کالا و خدمات پارازیت، پایش و شنود توصیف کرده است.۱۲۷
ردیف دیگری در همین جدول آشناست: داده پردازان دوران.
بدهی رایتل به این شرکت در پایان ۱۴۰۴ نسبت به پایان ۱۴۰۳، ۷۷ برابر افزایش یافته است.۱۲۸
هرچند مالکیت رایتل به سپاه پاسداران یا ستاد اجرایی نمی‌رسد، شبکه آن، به استناد همین اسناد، با تجهیزات و نرم‌افزارهایی کار می‌کند که بخشی از آن‌ها را شرکت‌های تحریم‌شده یا مرتبط با وزارت دفاع تامین کرده‌اند.
هواوی میراث‌دار اروپا در ایران و «هوآوی ایرانیان»
شرکت فرا تامین ارتباطات پایدار (پیشتر با نام توسعه سرمایه‌گذاری دریا ساحل ایرانیان) در سال ۱۴۰۲ پیش‌پرداخت‌هایی به شرکت چینی هواوی در دو سفارش به ارزش مجموع ۶۷.۷ میلیون یوان چین ثبت کرده است.
همچنین، سفارش خرید ۲۵ سرور به ارزش ۱.۹ میلیون درهم امارات در اسناد مالی این شرکت گزارش شده است.۱۲۹
بدهی به بانک تجارت نیز در اسناد مالی این شرکت، بابت تسهیلات مرتبط با سفارش تجهیزات هواوی برای پروژه «IPNI» با ضمانت شرکت مخابرات ایران ثبت شده است.
پروژه IPNI با توسعه و یکپارچه‌سازی شبکه مبتنی بر پروتکل اینترنت (IP) ارتباط دارد و با افزایش ظرفیت شبکه مرکزی و ارتباطات بین‌استانی مخابرات مرتبط بوده است.
اسناد مالی همچنین از پنج چک ضمانت به بانک شهر برای ترخیص دو سفارش هواوی حکایت دارند.۱۳۰
ردپای هواوی به این مجموعه محدود نمی‌شود.
در صورت‌های مالی همراه اول، بدهی‌های ارزی به هواوی و پیش‌پرداخت‌های مرتبط با توسعه شبکه ثبت شده است.
در صورت‌های مالی سال ۱۳۹۸ شرکت ارتباطات زیرساخت، «هوآوی ایرانیان» پیمانکار «فاز یک توسعه شبکه IP ملی» به ارزش برآوردی ۳۰ میلیون یورو است. پروژه‌ای که در صورت‌های مالی ۱۳۹۸ با پیشرفت ۱۰۰ درصد ثبت شده است.۱۳۱
صادق عباسی شاهکوه، مدیرعامل وقت شرکت ارتباطات زیر ساخت در آذر ۱۳۹۷ شبکه IP را «هسته مرکزی شبکه ملی اطلاعات» خواند و از سه برابر شدن ظرفیت آن در پروژه‌ای کمتر از ۱۰ ماه خبر داد؛ هسته‌ای که به گفته او «همه شبکه‌ها باید از طریق آن به هم متصل شوند».
توسعه شبکه ملی اطلاعات و زیرساخت‌های ارتباطی داخلی، این امکان را تا حدی به مقام‌های جمهوری اسلامی داده است که دسترسی عمومی به اینترنت جهانی را قطع یا به‌شدت محدود کنند، در حالی که بخشی از خدمات حیاتی داخلی، از جمله سامانه‌های بانکی، پرداخت و خدمات دولتی، همچنان فعال بمانند.
این قابلیت در جریان قطع اینترنت آبان ۱۳۹۸ مشاهده شد.
هواوی ایرانیان، قراردادی دیگر به ارزش ۲.۱ هزار میلیارد تومان نیز با شرکت ارتباطات زیرساخت برای «خرید تجهیزات و خدمات IP ملی» منعقد کرده است.
طبق آگهی رسمی مورخ ۲۹ آذر ۱۴۰۴، «هوآوی اینوستمنت اند هولدینگ» با سند صلح هفت آبان ۱۴۰۴ سهم خود را به «فناوری‌های شنژن هوآوی سی ون» منتقل کرد.
شهروندان آمریکایی با فرمان رییس‌جمهوری آمریکا در خردادماه ۱۴۰۰ از سرمایه‌گذاری مرتبط با این شرکت منع شدند. در همان اطلاعیه، این شرکت به‌عنوان واحد کنترل‌کننده شرکت هواوی تکنولوژی معرفی شد. «هوآوی تکنولوژی» نیز که در فهرست محدودیت‌های صادراتی وزارت بازرگانی آمریکا قرار دارد، با سند صلح ۱۵ آذر ۱۴۰۴، سهمش را به شرکت «فناوری‌های شنژن هوآوی سیری» منتقل کرد.۱۳۲
بر اساس آخرین آگهی، منتشر شده در ۱۹ مهر ۱۴۰۵، مجمع شرکت در ۲۲ شهریور سه تبعه غیر ایرانی، لی شیانگ یو، یونگ گانگ چن و لیچائو ژائو، را برای مدت نامحدود به هیات‌مدیره انتخاب کرد.۱۳۳
بر پایه این اسناد، حضور هواوی را نمی‌توان به فروش چند مودم یا یک قرارداد محدود تقلیل داد. اسناد ارائه‌شده از نقش این شرکت در بخش‌های مختلف زیرساخت ارتباطی ایران حکایت دارند.
ایران‌اینترنشنال پرسش‌های خود را برای هواوی ارسال کرد، اما تا زمان انتشار این گزارش پاسخی دریافت نشد.
عملکرد تحریم‌ها
اسناد مالی و قراردادهای بررسی شده نشان می‌دهند تحریم‌های بین‌المللی نتوانسته‌اند زنجیره تامین زیرساخت مخابراتی جمهوری اسلامی را متوقف کنند.
در حالی که شرکت‌های اروپایی حضور خود را محدود کردند، تامین‌کنندگان چینی و واسطه‌های داخلی همچنان در تامین تجهیزات، انتقال فناوری و اجرای پروژه‌های ارتباطی نقش داشته‌اند.
تحریم‌ها این زنجیره را از میان نبرده‌اند؛ اسناد نشان می‌دهند که مسیرهای تامین تجهیزات همچنان فعال مانده‌اند.
از سابقه نظارت دیجیتال در چین تا زنجیره تامین ایران
در کنار هواوی و ZTE، نام دو شرکت چینی دیگر نیز در بررسی زنجیره تامین تجهیزات مخابراتی مطرح است: جیان‌یین ناین‌اسکای (Jiangyin Ninesky) و فایبرهوم (FiberHome).
اهمیت فایبرهوم فراتر از فعالیت تجاری آن است.
وزارت بازرگانی آمریکا در ژوئن ۲۰۲۰ این گروه و یکی از شرکت‌های تابعه آن را به‌دلیل نقش گزارش شده در فراهم کردن امکان نظارت گسترده و اقدامات ناقض حقوق بشر علیه اقلیت‌های مسلمان در سین‌کیانگ، در فهرست محدودیت‌های صادراتی قرار داد.
در سوی دیگر، داده‌های تجاری، شرکت جیان‌یین ناین‌اسکای را در میان تامین‌کنندگان مجتمع «شهید قندی» ثبت کرده‌اند. ارتباطی تجاری که حضور این شرکت را در زنجیره واردات صنعتی جمهوری اسلامی نشان میدهد.
فایبرهوم دارای سابقه مستند محدودیت صادراتی به دلایل حقوق بشری است و جیان‌یین ناین‌اسکای در داده‌های تجارت خارجی با یک شرکت ایرانی ارتباط دارد.
ایران‌اینترنشنال با ارسال ایمیل به فایبرهوم و جیان‌یین ناین‌اسکای، درباره نقششان در این شبکه پرسش کرد، اما تا زمان انتشار این گزارش پاسخی دریافت نشد.
زعیم و قرارگاه خاتم‌الانبیا، پیمانکاران نظامی و امنیتی
در بخش دیگری از زنجیره، ارتباط با نهادهای نظامی و امنیتی آشکارتر می‌شود.
صنایع الکترونیک زعیم در ۴۶ پروژه با هواوی همکاری داشته و نام نهادهایی از جمله سپاه پاسداران، وزارت دفاع و وزارت اطلاعات در میان مشتریان وجود دارد.
ایران‌واچ از مشارکت گزارش‌شده زعیم در پروژه‌ای در سال ۲۰۰۸ برای گسترش قابلیت ردیابی مکانی تلفن همراه خبر میدهد.
اسناد مالی شرکت ارتباطات زیرساخت از قراردادهای زعیم در حوزه توسعه شبکه دیتای بین‌الملل و پروژه‌های مرتبط با IXP حکایت دارند.
در اسناد سال ۱۴۰۰، پیش‌پرداخت‌هایی برای «ایجاد مرکز IXP بین‌الملل» و «بخش مجزای پهنای باند ترافیک» ثبت شده است.۱۳۴
در سال ۱۴۰۴ نیز خرید نرم‌افزار و لایسنس شبکه رایتل از زعیم در صورت‌های مالی گزارش شده است.۱۳۵
همچنین در صورت‌های مالی سال ۱۳۹۸ شرکت ارتباطات زیرساخت، نام قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیا و سماوات به‌عنوان پیمانکار خرید تجهیزات و اجرای پروژه سیگنال‌رسانی ثبت شده است.۱۳۶
قرارگاه خاتم‌الانبیا از سال ۲۰۰۷ تحت تحریم آمریکا است.۱۳۷
این اسناد نشان می‌دهند پیمانکاران مرتبط با ساختار نظامی جمهوری اسلامی، دست‌کم در برخی پروژه‌های زیرساخت ارتباطی، طرف قرارداد مستقیم بوده‌اند.
داده پردازان دوران، پیمانکار فیلترینگ
سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی در اردیبهشت ۱۳۹۷ قراردادی برای «تامین سامانه متمرکز نظارت بر شبکه اپراتورهای سیار و نگهداری و پشتیبانی» با شرکت داده‌پردازان دوران بست.
این شرکت در آن زمان بیش از سه سال بود که به دلیل همکاری با کارگروه «تعیین مصادیق محتوای مجرمانه» در فیلتر کردن صفحات وب، در فهرست تحریم آمریکا قرار داشت.
اتحادیه اروپا نیز در بهمن ۱۴۰۴ دوران را در فهرست تحریم‌های حقوق بشری خود قرار داد.۱۳۸
شهریور ۱۴۰۲، سه مدیر آن، عابدی‌نژاد، مدیرعامل، نجفیان‌پور، رییس هیات‌مدیره و سهیلا کسائی، نایب‌رییس، نیز تحریم شدند.
خزانه‌داری آمریکا دوران را شرکتی پیشرو در کمک به سانسور اینترنت خواند که در مسدودسازی وی‌پی‌ان‌ها نقش محوری داشته است.
فیلترواچ و فکت‌نامه پیشتر قراردادهای دوران تا سال ۱۳۹۸ را از جمله با همراه اول، ایرانسل، مخابرات، شرکت ارتباطات زیرساخت و سپاه پاسداران، منتشر کرده‌اند.
دوران از نظر مالکیتی و مدیران، در ساختار مالکیت مخابرات جایی ندارد و پیوند آن با شبکه از جنس پیمانکاری است.
در صورت‌های مالی شرکت ارتباطات زیرساخت، نوآوران ارتباطات دوران، از شرکت‌های گروه دوران که به وسیله عابدی‌نژاد و نجفیان‌پور، از مدیران داده‌پرداز دوران اداره می‌شود، در میان شرکت‌هایی آمده که بابت «خدمات مشاوره انجام امور نظارتی» و خرید تجهیزات، پیش‌پرداخت گرفته‌اند.۱۳۹
در صورت‌های مالی آسیاتک، از ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۴، ردیفی با عنوان «شرکت داده‌پردازان دوران (خرید نرم افزار PE)» در اسناد پرداختی ثبت شده است.۱۴۰
سند توضیح نمی‌دهد «PE» چه نرم‌افزاری است.
ایران‌اینترنشنال پرسش‌های خود را درباره داده‌پردازان دوران برای این شرکت و مدیرعامل آن ارسال کرد اما تا زمان انتشار این گزارش پاسخی دریافت نشد.
ریشه عراقی پیمانکاران فیلترینگ
ریشه شرکت دوران به بوشهر برمی‌گردد. شرکت در تیر ۱۳۷۸ در اداره ثبت اسناد بوشهر، با موضوع خرید و فروش کامپیوتر و ارائه خدمات نرم‌افزاری و سخت‌افزاری، ثبت شد.
نخستین هیات‌مدیره آن عبدالزهرا وطندوست، رییس هیات‌مدیره، رئوف حریری، نایب‌رییس، کاظم بمبولی نجفیان، منشی، عابدی‌نژاد، مدیرعامل و محمدحسین ارغوان، عضو هیات‌مدیره بودند. بازرس اصلی شرکت محمدکاظم زرین‌قلم بود.۱۴۱
وطندوست، متولد ۱۳۲۴ در کربلا، مالک گروه خانواده «پنبه‌ریز» با نزدیک به ۴۰ هلدینگ و شرکت زیرمجموعه است.
حریری، متولد ۱۳۲۵ در نجف، از نزدیکان خانواده وطندوست و پدر مازن، علی و محمد حریری، فعالان حوزه کالاهای بهداشتی است.
ارغوان، متولد ۱۳۲۹ در بوشهر، و زرین‌قلم، متولد ۱۳۳۰ در بغداد، نیز از نزدیکان این خانواده‌اند.
بمبولی نجفیان، متولد ۱۳۲۸ در نجف است. نام پدر نجفیان‌پور نیز کاظم است.
آگهی ۱۳۸۲ داده‌پردازان دوران نوین از «عامر بمبولی نجفیان فرزند کاظم» نام می‌برد. به نظر می‌رسد او همان نجفیان‌پور و فرزند کاظم بمبولی نجفیان باشد که بعدها نام خانوادگی خود را تغییر داده است.
عابدی‌نژاد متولد ۱۳۵۳ در شهرری است.
یک سال پس از تاسیس، در مجمع ۹ آبان ۱۳۷۹، مرکز شرکت به تهران منتقل شد و وطندوست، حریری و ارغوان از هیات‌مدیره کنار رفتند. عابدی‌نژاد رییس هیات‌مدیره و مدیرعامل، بمبولی نجفیان، نایب‌رییس و کسائی، عضو هیات‌مدیره شدند.۱۴۲
شرکت از بهمن ۱۳۷۹ با شماره ۱۷۲۱۹۶ در تهران ثبت شد.۱۴۳
سال ۱۳۸۳ نجفیان‌پور نایب‌رییس هیات‌مدیره شد.۱۴۴
آگهی شرکت هم‌خانواده «داده‌پردازان دوران نوین» در سال ۱۳۸۲ از عامر بمبولی نجفیان فرزند کاظم نام می‌برد.۱۴۵
از ۱۳۸۴ تا ۱۳۸۸، هشام فیلی، متولد عراق، ابتدا نایب‌رییس و سپس رییس هیات‌مدیره دوران بود.۱۴۶
از اسفند ۱۳۸۸ تاکنون ترکیب مدیریت دوران ثابت مانده است: نجفیان‌پور رییس هیات‌مدیره، کسائی نایب‌رییس و عابدی‌نژاد مدیرعامل هستند.۱۴۷
آخرین آگهی، مدیرعاملی عابدی‌نژاد را تا آذر ۱۴۰۶ تمدید کرده است.۱۴۸
بهمن ۱۳۸۶، دوران در همان نشانی دفتر خود در خیابان سهروردی شمالی، شرکتی به نام «سلامت محتوای الکترونیکی آسیا» تاسیس کرد. شرکای دوران در این شرکت، سپهر صدرای تهران به نمایندگی شهریار پورآذین، رییس هیات‌مدیره، امن افزار گستر شریف به نمایندگی علی‌اصغر هدایتی، نایب‌رییس، و پیشگامان امن افزار به نمایندگی محمدعلی عاقلی حاجی‌آبادی، عضو علی‌البدل، بودند.
دوران با نمایندگی عابدی‌نژاد و نجفیان‌پور نایب‌رییس بود و نجفیان‌پور، مدیرعامل شد.۱۴۹
همان سال، دوران به‌عنوان عضو علی‌البدل هیات‌مدیره، کنار دانشگاه‌های خواجه نصیرالدین طوسی، تفرش و الزهرا، در تاسیس «شبکه مدیریت فناوری اطلاعات دانشگاه و صنعت آسیا» حضور داشت؛ شرکتی که نشانی‌اش ساختمان وزارت علوم، تحقیقات و فناوری ثبت شد.۱۵۰
دوران شبکه‌ای از شرکت‌های هم‌نام و وابسته دارد. عابدی‌نژاد در سال ۱۳۹۹ عضو اصلی هیات‌مدیره نظام صنفی رایانه‌ای استان تهران شد.۱۵۱
عابدی‌نژاد در اسفند ۱۳۹۸ شرکتی به نام FOLLOW SOFT LTD را در لندن ثبت کرده و در سوابق ثبت شرکت‌های بریتانیا، تابعیت او دومینیکا درج شده است.
دریاساحل؛ بازوی تجهیزات
آخرین صورت مالی شرکت فرا تامین ارتباطات پایدار (با نام قبلی توسعه سرمایه‌گذاری دریا ساحل ایرانیان) نشان میدهد شرکت مخابرات، کاراشاب، سامان سازه غدیر، پیشتازان خدمات اول و شسکام، همگی از شرکت‌های اقماری مخابرات، مالک این شرکت هستند.۱۵۲
صورت‌های مالی دوره‌های منتهی به ۳۱ خرداد ۱۴۰۲ و ۳۰ آذر همان سال، مستقیما به خرید تجهیزات از شرکت تحریم شده هواوی از سوی فرا تامین ارتباطات پایدار اشاره کرده است.
این خریدها با ضمانت مخابرات انجام شده‌اند.۱۵۳
موجودی شرکت نیز نقش فرا تامین ارتباطات پایدار در تامین تجهیزات از شرکت‌های چینی هواوی، فیبرهوم و ZTE را نشان میدهد.۱۵۴
بر اساس گزارش مالی شش ماهه سال ۱۴۰۴، موجودی شرکت فرا تامین ارتباطات پایدار شامل چندین مدل مودم و پایانه دسترسی فیبر نوری هواوی، از جمله HG8245H، HG8245Q2 و HG8546M، و همچنین تجهیزاتی از شرکت چینی فایبرهوم است.
این تجهیزات عمدتا تجهیزات شبکه دسترسی مشترکان هستند که ارتباط کاربران خانگی و تجاری را با زیرساخت مخابرات برقرار می‌کنند. اهمیت فنی آن‌ها تنها به انتقال داده محدود نیست. برخی از این تجهیزات، از جمله مدل‌های مشخصی از پایانه‌های فیبر نوری هواوی، از پروتکل‌های مدیریت از راه دور مانند OMCI و TR-069 پشتیبانی می‌کنند. این قابلیت به اپراتور اجازه میدهد تنظیمات ارتباطی، به‌روزرسانی نرم‌افزار، وضعیت عملکرد و برخی خدمات مشترک را بدون دسترسی فیزیکی به دستگاه مدیریت کند. به این ترتیب تجهیزات یادشده بخشی از زیرساخت مدیریت متمرکز دسترسی کاربران به شبکه به شمار می‌روند.
ثبت این اقلام در صورت‌های مالی، نقش دریا ساحل را در تامین و نگهداری تجهیزات لایه دسترسی شبکه مخابرات نشان میدهد.
اسناد مالی نشان می‌دهند شرکت پس از سال ۱۴۰۲، تجهیزات را به‌وسیله واسطه‌ها خریداری کرده است. یعنی شرکت فرا تامین ارتباطات پایدار، واسطه مخابرات، خود از واسطه‌های جدیدی برای خریدهای خارجی استفاده کرده است. شرکت‌هایی نظیر رفاه صنعت آذرخش، پرتو تماس نوین، پیشتازان فناور پانا، صنایع ارتباطی آوا، نواندیشان ارتباط امن رسیس و خدمات مخابرات ارگ جدید.۱۵۵
رفاه صنعت آذرخش در شش ماهه ۱۴۰۴ با ۳۵ درصد بزرگ‌ترین فروشنده به فرا تامین ارتباطات پایدار بود و در پایان سال مالی ۱۴۰۴ بزرگ‌ترین بستانکار تجاری آن.۱۵۶
در وب‌سایت دریا ساحل نیز مودم‌ها و تجهیزات هواوی با گارانتی «رفاه صنعت» عرضه می‌شود.
رفاه صنعت آذرخش در اردیبهشت ۱۴۰۲ با موضوع «تاسیسات ساختمانی» تاسیس شده اما در بهمن همان سال موضوع را به «فناوری اطلاعات و واردات تجهیزات رایانه‌ای» تغییر داده است. همچنین ترکیب شرکای آن دو بار به‌طور کامل عوض شده است.۱۵۷
این شرکت با سرمایه یک میلیون تومان، بزرگ‌ترین بستانکار بازوی تامین تجهیزات مخابرات است.
صنایع ارتباطی آوا، دیگر تامین کننده دریا ساحل است.
صنایع ارتباطی آوا در صورت مالی سال ۱۴۰۴، دریا ساحل را در شمار «سایر اشخاص وابسته» آورده است؛ یعنی تامین‌کننده و خریدار با هم رابطه افشاشده دارند.۱۵۸
صنایع ارتباطی آوا که در زمینه عرضه سوئیچینگ، سیگنالینگ، اس‌بی‌سی، بیلینگ و موارد دیگر فعال است، مشتریانی نظیر شرکت ارتباطات زیرساخت و مخابرات دارد.۱۵۹
پروژه‌های محرمانه با حروف اختصاری
حامد فلاح جوشقانی، عضو هیات‌مدیره صنایع ارتباطی آوا، در سال ۱۴۰۳ به نمایندگی شرکت بین‌المللی توسعه ساختمان، رییس هیات‌مدیره سرمایه‌گذاری اعتضاد غدیر است. شرکتی که وزارت خزانه‌داری آمریکا از آبان ۱۳۹۷ آن را به‌عنوان وابسته هلدینگ سرمایه‌گذاری غدیر، متعلق به سازمان تامین اجتماعی نیروهای مسلح، در فهرست تحریم قرار داده است.
صابر فیضی از سال ۱۳۹۶ عضو هیات مدیره صنایع ارتباطی آوا بود. او تا آذر ۱۳۹۰، مدیرعامل مخابرات ایران بود.
در صورت‌های مالی سال ۱۴۰۴ آوا، ۹ پروژه «نرم‌افزار در جریان تولید» با عناوینی چون VoLTE، MME، HSS، PCRF و CSCF آمده است که اجزای هسته شبکه تلفن همراه نسل چهارم و IMS هستند.
در یادداشت‌های توضیحی آمده است که ریز این پروژه‌ها «به منظور حفظ محرمانگی اطلاعات فنی و تجاری» با حروف انگلیسی کدگذاری شده است.۱۶۰
پرتو تماس نوین، دیگر تامین کننده دریا ساحل، در سال ۱۳۸۰ تاسیس شده است. پاکروان، مدیرعامل و رییس هیات‌مدیره در سال ۱۳۹۵ رییس هیات‌مدیره رایتل بود.۱۶۱
شرکت خدمات مخابراتی ارگ جدید، دومین بستانکار دریا ساحل در آخرین صورت مالی آن به‌عنوان تامین‌کننده، با چند واسطه از جمله شرکت‌های اقماری خیریه مولی‌الموحدین، امپراتوری اقتصادی حسین مرعشی، پسر عمه عفت مرعشی، همسر اکبر هاشمی رفسنجانی، مرتبط است.۱۶۲
این خیریه مالک هواپیمایی ماهان، خودروسازی کرمان‌موتور و ده‌ها شرکت در حوزه‌های عمران و کشاورزی و حوزه‌های دیگر است.
سامان سازه و شسکام؛ بازوی‌های املاک و نگهداری شبکه
این شرکت به‌عنوان بازوی مدیریت و سرمایه‌گذاری در املاک مخابرات فعالیت می‌کند.
اگرچه ظاهرا شرکتی خصوصی و سهامی خاص است، اما بنا بر اسناد مالی آن، واحد نهایی آن توسعه اعتماد مبین است؛ کنسرسیومی با حضور گسترش الکترونیک تدبیر که زیرمجموعه ستاد اجرایی و مرتبط با بنیاد تعاون سپاه پاسداران است.
مکاتبات داخلی شرکت نیز همین موضوع را نشان میدهد.
ششم مرداد ۱۴۰۵، پیری، مدیرعامل شرکت توسعه اعتماد مبین، در نامه‌ای به مدیرعامل شرکت مدیریت سامان سازه غدیر از او می‌خواهد ترتیبات انتقال قطعی مالکیت چهار قطعه ملک متعلق به مخابرات، به شرکت توسعه اعتماد مبین به قید فوریت انجام شود.
شسکام؛ بازوی نگهداری شبکه
شرکت سرمایه کارکنان ارتباطات و مخابرات که به اختصار شسکام نامیده می‌شود، از واحدهای فرعی مخابرات است که در سال ۱۳۹۲ تاسیس شد.
فعالیت‌های این شرکت شامل نگهداری و تعمیر شبکه‌های مخابراتی، سرویس و نگهداری پیشگیرانه تجهیزات شبکه سیار (PM)، پشتیبانی از ایستگاه‌های پایه تلفن همراه (BTS)، اجرای کابل‌کشی فیبر نوری در ساختمان‌ها و فروش بسته‌های اینترنت فیبر نوری تا محل مشترک (FTTH) است.
شسکام همچنین در حوزه فناوری اطلاعات و تامین تجهیزات مخابراتی فعالیت می‌کند.۱۶۳
سعید رفیعی، رییس هیات مدیره آن به‌نمایندگی از مخابرات، در دهه ۹۰، سال‌ها مدیرعامل سامان سازه غدیر، بازوی مدیریت املاک مخابرات بود.
محمدجعفر چنگایی، دیگر عضو هیات مدیره، از تیرماه ۱۴۰۵ به نمایندگی از اعتماد مبین ایرانیان که در صورت‌های مالی مخابرات شرکت فرعی این گروه معرفی شده است(۱۶۴)، عضو هیات مدیره پیشتازان خدمات اول مخابرات شده است.
بابک سعیدی، مدیرعامل شسکام در سال ۱۳۹۷ به نمایندگی از توسعه اعتماد مبین در سال ۱۳۹۸ عضو هیات مدیره مخابرات ایران بود.
فرا تامین ارتباطات پایدار (با نام قبلی توسعه سرمایه‌گذاری دریا ساحل ایرانیان) تجهیزات سواپ شسکام را تامین می‌کند.
مبین شبکه شایگان، فزون موج افلاک و اختر فن‌آوری ارتباط نیز تجهیزات شبکه شسکام را تامین کرده‌اند.۱۶۵
شرکت از نظر مالی وضع مناسبی ندارد. صورت مالی سال ۱۴۰۴ نشان میدهد شرکت از سال ۱۳۹۸ قادر به‌پرداخت حق بیمه کارکنان نبوده است. روندی که در نهایت به مسدودسازی حساب‌های آن منجر شده است.۱۶۶
این شرایط تا شش ماه سال ۱۴۰۵ نیز ادامه داشته است.۱۶۷
در نتیجه مسدود بودن حساب‌های شرکت، در اقدامی نادر، از دی ۱۴۰۳ تا فروردین ۱۴۰۴، هزینه‌های جاری شسکام از طریق حساب شخصی یکی از کارکنان مخابرات انجام شده است.۱۶۸
کاراشاب؛ بازوی تشویق و تنبیه کاربران
«ترافیک نیم‌بها» سیاستی بود که از سال ۱۳۹۵ و هم‌زمان با بهره‌برداری از فازهای اول و دوم «شبکه ملی اطلاعات» اجرا شد. این سیاست تشویقی و تنبیهی، در راستای توسعه «شبکه ملی اطلاعات» بود که بارها مورد تاکید علی خامنه‌ای، رهبر کشته‌شده جمهوری اسلامی، و منصوبان او قرار گرفت.
بر پایه این طرح، مصرف اینترنت کاربران در سایت‌هایی که سرورشان در ایران بود با ۵۰ درصد تخفیف حساب می‌شد.
خبرگزاری دولتی ایسنا تفکیک ترافیک داخلی از بین‌الملل را «شاه‌بیت غزل شبکه ملی اطلاعات» خواند.
آبان ۱۳۹۶ (نوامبر ۲۰۱۷) سازمان تنظیم مقررات این تفکیک را در مصوبه ۲۶۶ رسمی کرد. طبق این مصوبه، ترافیک داخلی باید «در حمایت از اهداف شبکه ملی اطلاعات» حداکثر یک‌سوم قیمت ترافیک بین‌الملل تعیین می‌شد.
منتقدان گفتند این کار بی‌طرفی شبکه را نقض کرده است. این طرح در عمل از یک طرف با کاهش قیمت ترافیک داخلی، به‌عنوان مشوق عمل کرد و در سوی دیگر، با افزایش شدید بهای استفاده از اینترنت جهانی، در واقع کاربرانی را که از آن استفاده می‌کردند، تنبیه و هزینه استفاده از وی‌پی‌ان‌ها را شدیدا افزایش داد.
شرکت گسترش خدمات ارتباطات کاراشاب، واحد فرعی مخابرات ایران به شمار می‌رود.
اسناد مالی شرکت نشان میدهد حدود ۶۸ درصد درآمد عملیاتی آن مربوط به «فروش ترافیک محتوای دیجیتال» بوده است. فروش تجهیزات دیتاسنتر به مخابرات، پیامک انبوه، نگهداری شبکه آی‌تی مخابرات و ذخیره‌سازی ابری، دیگر فعالیت‌های این شرکت را به خود اختصاص داده‌اند.۱۶۹
در همین سند توضیح داده شده است منظور از «فروش ترافیک محتوای دیجیتال» مجموعه اطلاعات دیجیتال اعم از صوت، تصویر، فیلم و داده است که به‌وسیله شرکت‌های شریک، تامین و در اختیار مشترکین تلفن ثابت قرار گرفته است.۱۷۰
خریداران اصلی کاراشاب مخابرات، ایرانسل، افرانت، آسیاتک، شاتل و مبین‌نت بودند.۱۷۱
کاراشاب شرکت‌های تولید کننده ترافیک را به این شرح معرفی کرده است: آپارات (صبا ایده)، آوا برید، آسیاتک، لوتوس، ایرانسل، داده گستر عصر نوین، ابر آروان، و چند شرکت کوچک‌تر.
در ادامه «تولیدکنندگان پریمیوم» نیز به این شرح معرفی شدند: آپارات، روبیکا، هفت آسمان توکان، گپ فیلم، پارس فیلم نت، رسانه آوا برید و زاراک پارت.۱۷۲
الگوی فعالیت عملیاتی کاراشاب با استراتژی «فروش ترافیک محتوای دیجیتال» هم‌راستا است. شرکت ترافیک پلتفرم‌های داخلی، از آپارات و روبیکا تا ابر آروان، را می‌خرد و به مخابرات برای مشترکان تلفن ثابت می‌فروشد. پولی که به محتوای داخلی می‌رسد از این شرکت می‌گذرد.
کاراشاب را هیات‌مدیره‌ای اداره می‌کند که اعتماد مبین ایرانیان، شرکت فرعی گروه مخابرات، در آن حضور دارد. هیات‌مدیره، شرکت پیشتازان خدمات اول مخابرات را با نمایندگی میثم سیدصالحی، به عنوان «مدیر پروژه ترافیک» معرفی کرده است.۱۷۳
*در گردآوری بخشی از اسناد و راستی‌آزمایی برخی از یافته‌های این مقاله، رضا یاقوت، کارشناس فناوری اطلاعات و ارتباطات، با نویسندگان همکاری داشته است.
پانویس‌ها
۱. صورت‌های مالی شرکت مخابرات ایران، سال مالی منتهی به ۲۹ اسفند ۱۴۰۴، صفحه ۱۴
۲. بیانیه ثبت اوراق اجاره واسط مالی شهریور پنجم، صفحه ۱۵، بخش «۴-۳ سهامداران»، جدول ۳؛ وضعیت ۱۴۰۱/۱۱/۲۳
۳. صورت‌های مالی گسترش الکترونیک تدبیر ایران، سال مالی منتهی به ۲۹ اسفند ۱۴۰۰، یادداشت ۲۰-۱ «ترکیب سهامداران»، صفحه ۴۷
۴. صورت‌های مالی گسترش الکترونیک تدبیر ایران، سال مالی منتهی به ۲۹ اسفند ۱۴۰۰، صفحه ۱۰
۵. صورت‌های مالی گروه توسعه اقتصادی تدبیر، سال مالی منتهی به ۲۹ اسفند ۱۴۰۰، صفحه ۱۱
۶. صورت‌های مالی گسترش الکترونیک تدبیر ایران، سال مالی منتهی به ۲۹ اسفند ۱۴۰۱، یادداشت ۲۴-۲-۳-۲، صفحه ۵۳
۷. روزنامه رسمی، آخرین آگهی‌های هیات‌مدیره: تامین اعتماد زاگرس، مورخ ۱۴۰۴/۰۶/۲۹؛ طلیعه سروش پایدار، مورخ ۱۴۰۴/۰۶/۲۹؛ امین اعتماد پیشرو، مورخ ۱۴۰۴/۰۷/۳۰؛ سیمای توسعه کار، مورخ ۱۴۰۴/۰۷/۳۰؛ گروه اعتماد مهر پارس، مورخ ۱۴۰۴/۰۶/۱۸؛ بنیان سرمایه تسنیم، مورخ ۱۴۰۴/۰۵/۰۷
۸. روزنامه رسمی، آگهی تاسیس شرکت‌های تامین اعتماد زاگرس، طلیعه سروش پایدار و امین اعتماد پیشرو، شماره ۱۹۶۱۱، مورخ ۱۳۹۱/۰۴/۱۳؛ آگهی تاسیس شرکت سرمایه‌گذاری سیمای توسعه کار، مورخ ۱۳۸۹/۰۹/۰۹؛ آگهی تاسیس شرکت بنیان سرمایه تسنیم، مورخ ۱۳۹۱/۱۲/۰۳، بند ۴
۹. روزنامه رسمی، آگهی تاسیس تامین اعتماد زاگرس، طلیعه سروش پایدار و امین اعتماد پیشرو، شماره ۱۹۶۱۱، مورخ ۱۳۹۱/۰۴/۱۳؛ شماره ثبت ۴۲۶۱۵۸، ۴۲۶۱۶۰ و ۴۲۶۱۶۲؛ گواهی‌های بانکی ۳۷۹۹۱۱۰۵، ۳۷۹۹۱۱۰۶ و ۳۷۹۹۱۱۰۷
۱۰. روزنامه رسمی، آگهی تاسیس شرکت سرمایه‌گذاری سیمای توسعه کار، مورخ ۱۳۸۹/۰۹/۰۹
۱۱. روزنامه رسمی، آگهی تاسیس شرکت بنیان سرمایه تسنیم، مورخ ۱۳۹۱/۱۲/۰۳
۱۲. روزنامه رسمی، مجمع فوق‌العاده ۱۳۹۵/۱۲/۱۱ و ۱۳۹۵/۱۲/۱۴: تامین اعتماد زاگرس و طلیعه سروش پایدار، شماره ۲۱۰۶۷، مورخ ۱۳۹۶/۰۴/۱۹؛ امین اعتماد پیشرو، سیمای توسعه کار و گروه اعتماد مهر پارس، شماره ۲۱۰۷۰، مورخ ۱۳۹۶/۰۴/۲۲
۱۳. روزنامه رسمی، آگهی گروه توسعه اقتصادی یاس، شماره ۲۰۴۶۳، مورخ ۱۳۹۴/۰۳/۱۹
۱۴. روزنامه رسمی، آگهی‌های انحلال، مجمع فوق‌العاده ۱۳۹۹/۰۷/۰۳، مورخ ۱۳۹۹/۰۷/۲۴ تا ۱۳۹۹/۰۸/۰۵
۱۵. روزنامه رسمی، آگهی تاسیس شرکت سرمایه‌گذاری سیمای توسعه کار، مورخ ۱۳۸۹/۰۹/۰۹
۱۶. روزنامه رسمی، آگهی شرکت، مورخ ۱۳۹۰/۰۲/۰۵
۱۷. روزنامه رسمی، آگهی شرکت، مورخ ۱۳۹۳/۱۲/۲۱
۱۸. روزنامه رسمی، شماره ۲۰۳۹۰، مورخ ۱۳۹۳/۱۲/۱۳
۱۹. روزنامه رسمی، شماره ۱۹۴۰۵، مورخ ۱۳۹۰/۰۷/۲۴
۲۰. روزنامه رسمی، شماره ۱۹۹۷۲، مورخ ۱۳۹۲/۰۷/۰۴
۲۱. روزنامه رسمی، شماره ۲۰۴۶۳، مورخ ۱۳۹۴/۰۳/۱۹
۲۲. روزنامه رسمی، آگهی ثبت تغییر موسسه غیر تجاری رفاه و تامین اتیه امید، مورخ ۱۴۰۴/۰۹/۱۵
۲۳. روزنامه رسمی، آگهی تاسیس، شماره ۱۹۶۱۱، مورخ ۱۳۹۱/۰۴/۱۳
۲۴. روزنامه رسمی، آگهی تاسیس، شماره ۱۹۷۹۰، مورخ ۱۳۹۱/۱۱/۲۱
۲۵. روزنامه رسمی، آگهی تاسیس، مورخ ۱۳۹۱/۱۱/۱۹
۲۶. روزنامه رسمی، آگهی تاسیس، مورخ ۱۳۸۹/۰۹/۰۹
۲۷. روزنامه رسمی، آگهی تصمیمات شرکت فولاد زاگرس، مورخ ۱۳۸۹/۱۱/۳۰
۲۸. روزنامه رسمی، شماره ۲۰۴۶۳، مورخ ۱۳۹۴/۰۳/۱۹
۲۹. روزنامه رسمی، آگهی تاسیس شرکت بنیان سرمایه تسنیم، مورخ ۱۳۹۱/۱۲/۰۳
۳۰. روزنامه رسمی، آگهی حامی سرمایه اقتصاد، شماره ۲۰۱۰۹، مورخ ۱۳۹۲/۱۲/۲۵
۳۱. روزنامه رسمی، شماره ۱۹۴۰۵، مورخ ۱۳۹۰/۰۷/۲۴
۳۲. روزنامه رسمی، شماره ۲۳۱۲۴، مورخ ۱۴۰۳/۰۵/۲۵
۳۳. روزنامه رسمی، آگهی ثبت تغییر شرکت سهامی خاص امین اعتماد پیشرو، مورخ ۱۴۰۳/۱۱/۱۳
۳۴. روزنامه رسمی، آگهی صنایع معدنی سخت سنگال شرق، مورخ ۱۳۹۱/۰۶/۲۷
۳۵. روزنامه رسمی، آگهی ثبت تغییر شرکت سهامی خاص امین اعتماد پیشرو، مورخ ۱۴۰۴/۰۷/۳۰
۳۶. روزنامه رسمی، آگهی گروه اعتماد مهر پارس، شماره ۱۹۵۸۵، مورخ ۱۳۹۱/۰۳/۱۰
۳۷. روزنامه رسمی، آگهی ثبت تغییر موسسه غیر تجاری صندوق پس‌انداز قرض‌الحسنه انصارالمجاهدین، مورخ ۱۴۰۴/۰۵/۰۹
۳۸. روزنامه رسمی، آگهی ثبت تغییر شرکت سهامی عام سرمایه‌گذاری توسعه اعتماد، مورخ ۱۴۰۵/۰۳/۱۸
۳۹. روزنامه رسمی، آگهی ثبت تغییر شرکت سهامی خاص گروه اعتماد مهر پارس، مورخ ۱۴۰۴/۰۶/۱۸
۴۰. روزنامه رسمی، آگهی ثبت تغییر شرکت سهامی خاص تامین اعتماد زاگرس، مورخ ۱۴۰۴/۰۶/۲۹
۴۱. روزنامه رسمی، آگهی صنایع معدنی سخت سنگال شرق، مورخ ۱۴۰۰/۰۵/۲۳
۴۲. روزنامه رسمی، آگهی ثبت تغییر شرکت با مسئولیت محدود صنایع معدنی سخت سنگال شرق، مورخ ۱۴۰۵/۰۴/۲۴
۴۳. روزنامه رسمی، شماره ۱۹۶۷۲، مورخ ۱۳۹۱/۰۶/۲۷
۴۴. روزنامه رسمی، آگهی ثبت تغییر شرکت سهامی خاص گروه اعتماد مهر پارس، مورخ ۱۴۰۴/۰۶/۱۸
۴۵. روزنامه رسمی، آگهی ثبت تغییر شرکت سهامی خاص کفش نوید بهمن، مورخ ۱۴۰۴/۱۱/۲۰
۴۶. روزنامه رسمی، آگهی ثبت تغییر شرکت سهامی عام سرمایه‌گذاری توسعه اعتماد، مورخ ۱۴۰۵/۰۳/۱۸
۴۷. روزنامه رسمی، آگهی ثبت تغییر شرکت سهامی خاص سیمای توسعه کار، مورخ ۱۴۰۳/۱۱/۱۳
۴۸. روزنامه رسمی، آگهی توسعه اقتصادی فراگیر قائم استان گیلان، مورخ ۱۴۰۳/۰۱/۲۱
۴۹. صورت‌های مالی شرکت مخابرات ایران، سال مالی منتهی به ۲۹ اسفند ۱۴۰۴، معرفی هیات‌مدیره و یادداشت ۲۷ «سرمایه»، صفحه ۷۷
۵۰. سامانه مدیریت فناوری بورس تهران، فهرست سهامداران نماد اخابر، مهر ۱۴۰۵
۵۱. صورت‌های مالی شرکت مخابرات ایران، سال مالی منتهی به ۲۹ اسفند ۱۴۰۴، یادداشت ۲۷، صفحه ۷۷
۵۲. بیانیه ثبت اوراق اجاره واسط مالی شهریور پنجم (با مسئولیت محدود) به منظور تامین مالی شرکت توسعه اعتماد مبین (سهامی خاص)
۵۳. صورت‌های مالی شرکت ارتباطات سیار ایران، سال مالی منتهی به ۲۹ اسفند ۱۴۰۴، یادداشت ۱-۱ «تاریخچه»، صفحه ۱۲
۵۴. همان، یادداشت ۳۵ «سرمایه»، صفحه ۵۸
۵۵. همان
۵۶. روزنامه رسمی، آگهی تغییرات شرکت ارتباطات سیار ایران، مورخ ۱۴۰۳/۱۰/۰۳، جلسه هیات‌مدیره ۱۴۰۳/۰۵/۱۰
۵۷. صورت‌های مالی شرکت ارتباطات سیار ایران، سال مالی منتهی به ۲۹ اسفند ۱۴۰۴، یادداشت ۱۷ «سرمایه‌گذاری در شرکت‌های وابسته»، صفحه ۴۲
۵۸. روزنامه رسمی، آگهی تغییرات شرکت ارتباطات سیار ایران، شماره ۲۲۰۵۸، مورخ ۱۳۹۹/۰۹/۱۷؛ شماره ۲۲۶۳۹، مورخ ۱۴۰۱/۰۹/۱۶؛ مورخ ۱۴۰۳/۱۰/۰۳
۵۹. کدال، صورت‌های مالی شرکت ارتباطات سیار ایران، سال مالی منتهی به ۳۰ اسفند ۱۴۰۳، «جدول مشخصات و سوابق اعضای کمیته‌های تخصصی هیات مدیره»، صفحه نامعلوم
۶۰. روزنامه رسمی، آگهی توسعه اقتصادی سبا، شماره ۲۱۸۷۸، مورخ ۱۳۹۹/۰۲/۰۸؛ آگهی مورخ ۱۴۰۰/۱۰/۱۵
۶۱. روزنامه رسمی، آگهی‌های انحلال، مورخ ۱۳۹۹/۰۷/۲۴ تا ۱۳۹۹/۰۸/۰۵؛ آگهی توسعه اقتصادی سبا، شماره ۲۰۶۶۴، مورخ ۱۳۹۴/۱۱/۲۱
۶۲. روزنامه رسمی، آگهی تغییرات شرکت ارتباطات سیار ایران، شماره ۲۱۷۷۷، مورخ ۱۳۹۸/۰۹/۲۸
۶۳. روزنامه رسمی، آگهی توسعه اعتماد مبین، شماره ۲۱۳۰۴، مورخ ۱۳۹۷/۰۲/۱۵
۶۴. روزنامه رسمی، آگهی تغییرات شرکت ارتباطات سیار ایران، شماره ۲۱۳۷۵، مورخ ۱۳۹۷/۰۵/۱۰
۶۵. روزنامه رسمی، آگهی تغییرات شرکت ارتباطات سیار ایران، شماره ۲۳۱۰۰، مورخ ۱۴۰۳/۰۴/۲۸
۶۶. روزنامه رسمی، آگهی تغییرات شرکت ارتباطات سیار ایران، مورخ ۱۴۰۵/۰۶/۰۳، جلسه هیات‌مدیره ۱۴۰۵/۰۵/۰۴
۶۷. روزنامه رسمی، آگهی تغییرات شرکت توسعه اقتصادی سبا، مورخ ۱۴۰۵/۰۶/۲۳، جلسه هیات‌مدیره ۱۴۰۴/۰۵/۰۱
۶۸. روزنامه رسمی، شماره ۱۹۴۰۵، مورخ ۱۳۹۰/۰۷/۲۴
۶۹. روزنامه رسمی، آگهی تغییرات شرکت توسعه اقتصادی سبا، مجمع ۱۴۰۴/۰۴/۳۱، مورخ ۱۴۰۵/۰۶/۲۲
۷۰. روزنامه رسمی، آگهی پویا توسعه اطلس، شماره ۲۲۹۱۹، مورخ ۱۴۰۲/۰۹/۰۶
۷۱. روزنامه رسمی، آگهی تغییرات مهندسی افق توسعه صابرین، شماره ۲۳۲۸۰، مورخ ۱۴۰۳/۱۲/۰۶
۷۲. روزنامه رسمی، آگهی توسعه سروش خلیج فارس، شماره ۲۳۰۸۹، مورخ ۱۴۰۳/۰۴/۱۳؛ آگهی تغییرات مدیریت سامان سازه غدیر، مورخ ۱۴۰۴/۱۱/۱۶
۷۳. صورت‌های مالی شرکت ارتباطات سیار ایران، سال مالی منتهی به ۳۰ اسفند ۱۴۰۳، یادداشت ۱۶-۱، صفحه ۴۱
۷۴. کدال، افشای تحصیل سهام شرکت ارتباطات سیار ایران، ۱۴۰۳/۱۰/۱۷
۷۵. کدال، صورت‌های مالی شرکت ارتباطات سیار ایران، سال مالی منتهی به ۲۹ اسفند ۱۴۰۲، گزارش حسابرس، بند ۱۰
۷۶. صورت‌های مالی شرکت ارتباطات سیار ایران، سال مالی منتهی به ۲۹ اسفند ۱۴۰۴، گزارش حسابرس، بند ۱۰، صفحه ۹
۷۷. صورت‌های مالی شرکت ارتباطات سیار ایران، سال مالی منتهی به ۲۹ اسفند ۱۴۰۴، یادداشت ۳۳-۲-۱، صفحه ۶۵
۷۸. همان، یادداشت ۱۳-۲-۴، صفحه ۳۷
۷۹. همان، یادداشت ۳۳-۴-۱-۱، صفحه ۶۳
۸۰. صورت‌های مالی شرکت ارتباطات سیار ایران، سال مالی منتهی به ۳۰ اسفند ۱۴۰۳، یادداشت ۳۳-۴-۱-۱، صفحه ۶۴
۸۱. روزنامه رسمی، شماره ۲۳۲۸۰، مورخ ۱۴۰۳/۱۲/۰۶
۸۲. صورت‌های مالی شرکت ارتباطات سیار ایران، سال مالی منتهی به ۲۹ اسفند ۱۴۰۴، یادداشت ۱۷، صفحه ۴۲؛ سال مالی منتهی به ۲۹ اسفند ۱۴۰۱، یادداشت ۱۶-۲، صفحه ۴۱
۸۳. صورت‌های مالی شرکت ارتباطات سیار ایران، سال مالی منتهی به ۲۹ اسفند ۱۴۰۴، یادداشت ۴۳-۱، صفحه ۷۸
۸۴. روزنامه رسمی، آگهی تاسیس سلامت محتوای الکترونیکی آسیا، شماره ۱۸۳۴۷، مورخ ۱۳۸۶/۱۲/۰۱؛ آگهی تغییرات، مورخ ۱۳۸۸/۰۸/۰۴
۸۵. روزنامه رسمی، آگهی تاسیس شرکت خدمات ارتباطی ایرانسل، شماره ۱۷۶۱۸، مورخ ۱۳۸۴/۰۵/۳۱
۸۶. همان
۸۷. روزنامه رسمی، آگهی تغییرات شرکت مخابرات ایران، شماره ۲۳۵۷۰، مورخ ۱۴۰۴/۱۲/۰۵
۸۸. کدال، شرکت مخابرات ایران، مشخصات اعضای کمیته حسابرسی، سال مالی منتهی به ۳۰ اسفند ۱۴۰۳، منتشرشده ۱۴۰۴/۰۴/۰۳
۸۹. صورت‌های مالی گسترش الکترونیک ایران، سال مالی منتهی به ۲۹ اسفند ۱۴۰۲، یادداشت ۱۱-۱، صفحه ۱۲
۹۰. همان، یادداشت ۲۲-۲، صفحه ۱۸
۹۱. صورت‌های مالی گسترش الکترونیک ایران، سال مالی منتهی به ۲۹ اسفند ۱۴۰۰، یادداشت ۱۰ و ۱۰-۱
۹۲. صورت‌های مالی گسترش الکترونیک ایران، سال مالی منتهی به ۲۹ اسفند ۱۴۰۱، یادداشت ۲۳
۹۳. صورت‌های مالی گسترش الکترونیک ایران، سال مالی منتهی به ۲۹ اسفند ۱۴۰۲، یادداشت ۲۵، صفحه ۱۹
۹۴. روزنامه رسمی، آگهی تاسیس کوثر ساین پانیز، شماره ۱۹۸۳۶، مورخ ۱۳۹۲/۰۱/۲۴
۹۵. روزنامه رسمی، آگهی تغییرات کوثر ساین پانیز، شماره ۲۲۱۰۸، مورخ ۱۳۹۹/۱۱/۱۶
۹۶. روزنامه رسمی، آگهی صنایع مخابرات صاایران، شماره ۲۱۳۸۷، مورخ ۱۳۹۷/۰۵/۲۴
۹۷. روزنامه رسمی، آگهی صنایع معدنی شهاب سنگ، شماره ۲۱۸۲۰، مورخ ۱۳۹۸/۱۱/۲۰
۹۸. روزنامه رسمی، آگهی سرمایه‌گذاری مهر اقتصاد مبین، شماره ۲۱۷۰۱، مورخ ۱۳۹۸/۰۶/۲۶
۹۹. روزنامه رسمی، آگهی‌های تغییرات کوثر ساین پانیز، شماره ۲۲۷۵۷، مورخ ۱۴۰۲/۰۲/۲۰، و شماره ۲۲۷۸۵، مورخ ۱۴۰۲/۰۳/۲۵
۱۰۰. صورت‌های مالی گسترش الکترونیک ایران، سال‌های مالی ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱، صفحه تایید هیات‌مدیره
۱۰۱. روزنامه رسمی، آگهی تغییرات گسترش الکترونیک ایران، مورخ ۱۴۰۴/۱۱/۲۰
۱۰۲. روزنامه رسمی، آگهی‌های مهندسین مشاور بنیاد سازه، شماره ۲۱۳۵۵، مورخ ۱۳۹۷/۰۴/۱۷، و شماره ۲۱۴۷۲، مورخ ۱۳۹۷/۰۹/۱۱
۱۰۳. روزنامه رسمی، آگهی تغییرات خدمات ارتباطی ایرانسل، مورخ ۱۴۰۵/۰۴/۱۸؛ آگهی تغییرات مهندسین مشاور بنیاد سازه، مورخ ۱۴۰۴/۰۶/۲۹
۱۰۴. روزنامه رسمی، آگهی تغییرات خدمات ارتباطی ایرانسل، شماره ۲۱۵۶۴، مورخ ۱۳۹۸/۰۱/۰۶؛ آگهی‌های صنایع قطعات الکترونیک ایران، شماره ۲۱۳۶۹، مورخ ۱۳۹۷/۰۵/۰۳، و شماره ۲۲۳۸۱، مورخ ۱۴۰۰/۱۰/۲۶
۱۰۵. روزنامه رسمی، آگهی صنایع مخابرات صاایران، شماره ۲۱۳۸۷، مورخ ۱۳۹۷/۰۵/۲۴؛ آگهی تغییرات خدمات ارتباطی ایرانسل، شماره ۲۲۴۷۶، مورخ ۱۴۰۱/۰۲/۲۹
۱۰۶. روزنامه رسمی، آگهی تغییرات خدمات ارتباطی ایرانسل، شماره ۲۲۲۱۹، مورخ ۱۴۰۰/۰۴/۰۹
۱۰۷. روزنامه رسمی، آگهی تغییرات گروه توسعه انرژی تدبیر، صورتجلسه هیات‌مدیره ۱۴۰۵/۰۲/۰۸
۱۰۸. روزنامه رسمی، آگهی تغییرات خدمات ارتباطی ایرانسل، شماره ۲۳۱۶۴، مورخ ۱۴۰۳/۰۷/۱۶، و آگهی مورخ ۱۴۰۳/۱۲/۰۲
۱۰۹. روزنامه رسمی، آگهی تغییرات خدمات ارتباطی ایرانسل، شماره ۲۳۱۶۰، مورخ ۱۴۰۳/۰۷/۱۱؛ صورت‌های مالی شرکت خدمات ارتباطی رایتل، سال مالی منتهی به ۲۹ اسفند ۱۴۰۰
۱۱۰. صورت‌های مالی شرکت گسترش خدمات ارتباطات کاراشاب، دوره شش‌ماهه منتهی به ۳۱ خرداد ۱۴۰۵، یادداشت ۵-۲، صفحه ۱۱، و یادداشت ۱۹-۱-۲، صفحه ۲۱
۱۱۱. صورت‌های مالی شرکت خدمات ارتباطی رایتل، سال مالی منتهی به ۲۹ اسفند ۱۴۰۴، یادداشت ۱-۱، صفحه ۱۰
۱۱۲. همان، یادداشت ۱-۱، صفحه ۱۰؛ یادداشت ۲۶ «سرمایه»، صفحه ۵۰
۱۱۳. همان، معرفی هیات‌مدیره، صفحه ۸؛ تاریخ تایید ۱۴۰۵/۰۴/۰۹
۱۱۴. روزنامه رسمی، آگهی خدمات ارتباطی رایتل، شماره ۲۰۰۱۵، مورخ ۱۳۹۲/۰۸/۲۹
۱۱۵. روزنامه رسمی، آگهی خدمات ارتباطی رایتل، شماره ۲۰۴۸۷، مورخ ۱۳۹۴/۰۴/۱۶؛ شماره ۲۰۸۶۸، مورخ ۱۳۹۵/۰۸/۰۸
۱۱۶. روزنامه رسمی، آگهی خدمات ارتباطی رایتل، شماره ۲۱۳۴۸، مورخ ۱۳۹۷/۰۴/۰۹
۱۱۷. صورت‌های مالی شرکت خدمات ارتباطی رایتل، سال مالی منتهی به ۲۹ اسفند ۱۴۰۰، یادداشت ۲۸-۱-۴-۱، صفحه ۴۸
۱۱۸. صورت‌های مالی شرکت خدمات ارتباطی رایتل، سال مالی منتهی به ۲۹ اسفند ۱۴۰۴، گزارش حسابرس مستقل و بازرس قانونی، بند ۵، صفحه ۴
۱۱۹. همان، یادداشت ۲۹-۱-۳، صفحه ۵۴
۱۲۰. صورت‌های مالی شرکت خدمات ارتباطی رایتل، سال مالی منتهی به ۲۹ اسفند ۱۴۰۰، یادداشت ۲۰-۱-۴-۲، صفحه ۳۹
۱۲۱. صورت‌های مالی شرکت خدمات ارتباطی رایتل، سال مالی منتهی به ۳۰ اسفند ۱۴۰۳، یادداشت ۳۸-۱، صفحه ۶۷
۱۲۲. صورت‌های مالی شرکت خدمات ارتباطی رایتل، سال مالی منتهی به ۲۹ اسفند ۱۴۰۴، یادداشت ۲۹-۱-۳، صفحه ۵۴
۱۲۳. همان، یادداشت ۱۵-۲-۱، صفحه ۳۴
۱۲۴. همان، یادداشت ۲۹-۱-۳، صفحه ۵۴؛ یادداشت ۲۹-۱-۵-۱، صفحه ۵۶
۱۲۵. همان، یادداشت ۲۹-۱-۳، صفحه ۵۴
۱۲۶. صورت‌های مالی شرکت خدمات ارتباطی رایتل، سال مالی منتهی به ۳۰ اسفند ۱۴۰۳، یادداشت ۲۸-۲-۳-۱، صفحه ۵۲
۱۲۷. وزارت خزانه‌داری آمریکا، اطلاعیه ۶ فوریه ۲۰۱۳
۱۲۸. صورت‌های مالی شرکت خدمات ارتباطی رایتل، سال مالی منتهی به ۲۹ اسفند ۱۴۰۴، یادداشت ۲۹-۱-۳، صفحه ۵۴
۱۲۹. صورت‌های مالی فرا تامین ارتباطات پایدار، دوره شش‌ماهه منتهی به ۳۱ خرداد ۱۴۰۲، یادداشت ۱۲-۱، صفحه ۱۹
۱۳۰. صورت‌های مالی فرا تامین ارتباطات پایدار، سال مالی منتهی به ۳۰ آذر ۱۴۰۲، یادداشت ۲۰-۲، صفحه ۲۲ و یادداشت ۲۵-۱، صفحه ۲۷
۱۳۱. صورت‌های مالی شرکت ارتباطات زیرساخت، سال مالی منتهی به ۲۹ اسفند ۱۳۹۸، یادداشت ۱۱-۳، ردیف ۹، صفحه ۲۱
۱۳۲. روزنامه رسمی، آگهی تغییرات شرکت خدمات تکنولوژی هوآوی ایرانیان (با مسئولیت محدود)، مورخ ۱۴۰۴/۰۹/۲۹
۱۳۳. روزنامه رسمی، آگهی تغییرات شرکت خدمات تکنولوژی هوآوی ایرانیان (با مسئولیت محدود)، مورخ ۱۴۰۵/۰۷/۱۹، مجمع ۱۴۰۵/۰۶/۲۲
۱۳۴. صورت‌های مالی شرکت ارتباطات زیرساخت، سال مالی منتهی به ۲۹ اسفند ۱۴۰۰، یادداشت ۱۱-۷-۲، صفحه ۲۱
۱۳۵. صورت‌های مالی شرکت خدمات ارتباطی رایتل، سال مالی منتهی به ۲۹ اسفند ۱۴۰۴، یادداشت ۱۵-۲-۱، صفحه ۳۴
۱۳۶. صورت‌های مالی شرکت ارتباطات زیرساخت، سال مالی منتهی به ۲۹ اسفند ۱۳۹۸، یادداشت ۱۱-۳، ردیف ۳، صفحه ۲۱
۱۳۷. وزارت خزانه‌داری آمریکا، اطلاعیه ۲۵ اکتبر ۲۰۰۷
۱۳۸. اتحادیه اروپا، مقرره اجرایی ۲۰۲۶/۲۶۷، ردیف ۵۰
۱۳۹. صورت‌های مالی شرکت ارتباطات زیرساخت، سال مالی منتهی به ۲۹ اسفند ۱۴۰۰، یادداشت ۱۱-۷-۳، صفحه ۲۱
۱۴۰. صورت‌های مالی آسیاتک، سال مالی ۱۴۰۴، یادداشت ۲۹، صفحه ۴۰
۱۴۱. روزنامه رسمی، آگهی داده پردازان دوران (سهامی خاص)، شماره ۱۵۸۵۲، مورخ ۱۳۷۸/۰۵/۱۰، صفحه ۲۶؛ شماره ثبت ۱۹۵۴ بوشهر
۱۴۲. روزنامه رسمی، آگهی داده پردازان دوران، شماره ۱۶۲۶۲، مورخ ۱۳۷۹/۰۹/۳۰، صفحه ۲۳
۱۴۳. روزنامه رسمی، شماره ۱۶۳۵۰، مورخ ۱۳۸۰/۰۱/۳۰، صفحه ۱۱
۱۴۴. روزنامه رسمی، شماره ۱۷۴۰۱، مورخ ۱۳۸۳/۰۹/۰۱، مجمع ۱۳۸۳/۰۵/۱۵
۱۴۵. روزنامه رسمی، آگهی داده پردازان دوران نوین، شماره ۱۶۹۶۷، مورخ ۱۳۸۲/۰۳/۱۱
۱۴۶. روزنامه رسمی، شماره ۱۷۷۶۷، مورخ ۱۳۸۴/۱۲/۰۲، مجمع ۱۳۸۴/۰۴/۲۸؛ شماره ۱۸۳۵۸، مورخ ۱۳۸۶/۱۲/۱۵، مجمع ۱۳۸۶/۰۴/۳۰
۱۴۷. روزنامه رسمی، شماره ۱۸۹۸۸، مورخ ۱۳۸۹/۰۲/۲۱، مجمع ۱۳۸۸/۱۲/۱۶
۱۴۸. روزنامه رسمی، شماره ۲۳۵۳۴، مورخ ۱۴۰۴/۱۰/۲۰، جلسه هیات‌مدیره ۱۴۰۴/۰۹/۲۲
۱۴۹. روزنامه رسمی، آگهی تاسیس شرکت سلامت محتوای الکترونیکی آسیا سهامی خاص، شماره ۱۸۳۴۷، مورخ ۱۳۸۶/۱۲/۰۱؛ شماره ثبت ۳۱۸۴۷۳
۱۵۰. روزنامه رسمی، آگهی تاسیس شبکه مدیریت فناوری اطلاعات دانشگاه و صنعت آسیا، شماره ۱۸۱۷۵، مورخ ۱۳۸۶/۰۵/۰۱؛ شماره ثبت ۲۹۹۹۴۸
۱۵۱. روزنامه رسمی، شماره ۲۲۱۱۲، مورخ ۱۳۹۹/۱۱/۲۱
۱۵۲. صورت‌های مالی فرا تامین ارتباطات پایدار، سال مالی منتهی به ۳۰ آذر ۱۴۰۴، یادداشت ۱۷-۲ «ترکیب سهامداران»، صفحه ۲۲؛ وب‌سایت شرکت: icdico.ir
۱۵۳. صورت‌های مالی فرا تامین ارتباطات پایدار، دوره شش‌ماهه منتهی به ۳۱ خرداد ۱۴۰۲، یادداشت ۱۲-۱، صفحه ۱۹؛ سال مالی منتهی به ۳۰ آذر ۱۴۰۲، یادداشت ۲۰-۲، صفحه ۲۲ و یادداشت ۲۵-۱، صفحه ۲۷
۱۵۴. صورت‌های مالی فرا تامین ارتباطات پایدار، دوره شش ماهه منتهی به ۳۱ خرداد ۱۴۰۴، یادداشت ۱۳-۱ «موجودی»، صفحه ۲۱
۱۵۵. صورت‌های مالی فرا تامین ارتباطات پایدار، سال مالی منتهی به ۳۰ آذر ۱۴۰۴، یادداشت ۶-۱، صفحه ۱۵
۱۵۶. صورت‌های مالی فرا تامین ارتباطات پایدار، دوره شش ماهه منتهی به ۳۱ خرداد ۱۴۰۴، یادداشت ۶-۲، صفحه ۲۰؛ سال مالی منتهی به ۳۰ آذر ۱۴۰۴، یادداشت ۲۰، صفحه ۲۹
۱۵۷. روزنامه رسمی، آگهی‌های رفاه صنعت آذرخش
۱۵۸. صورت‌های مالی صنایع ارتباطی آوا، سال مالی منتهی به ۲۹ اسفند ۱۴۰۴، یادداشت ۲۵-۱ «معاملات با اشخاص وابسته»، صفحه ۳۲
۱۵۹. فهرست قراردادهای صنایع ارتباطی آوا: «پروژه به‌روز رسانی شبکه سوئیچینگ بین شهری و بین‌الملل با استفاده از تکنولوژی soft switch»، کارفرما شرکت ارتباطات زیرساخت، ۱۴۰۱/۰۴/۰۶؛ صورت‌های مالی صنایع ارتباطی آوا، سال مالی منتهی به ۲۹ اسفند ۱۴۰۴، یادداشت ۱۳-۲-۲ «فروش محصولات ارتباطی به شرکت مخابرات ایران»، صفحه ۲۲
۱۶۰. صورت‌های مالی صنایع ارتباطی آوا، سال مالی منتهی به ۲۹ اسفند ۱۴۰۴، یادداشت ۱۰-۱ و ۱۰-۱-۱ «نرم‌افزار در جریان تولید»، صفحه ۱۹
۱۶۱. روزنامه رسمی، آگهی خدمات ارتباطی رایتل، شماره ۲۰۴۸۷، مورخ ۱۳۹۴/۰۴/۱۶؛ شماره ۲۰۸۶۸، مورخ ۱۳۹۵/۰۸/۰۸
۱۶۲. صورت‌های مالی شرکت توسعه سرمایه‌گذاری دریا ساحل ایرانیان، سال مالی منتهی به ۳۰ آذر ۱۴۰۴، یادداشت ۲۰، صفحه ۳۳؛ روزنامه رسمی، آگهی‌های تغییرات شرکت خدمات مخابراتی ارگ جدید (شناسه ملی ۱۰۱۰۲۳۳۱۹۶۳)
۱۶۳. صورت‌های مالی شسکام، سال مالی منتهی به ۳۰ آذر ۱۴۰۴، یادداشت ۱-۲، صفحه ۶ و یادداشت ۵-۳، صفحه ۱۲
۱۶۴. صورت‌های مالی شرکت مخابرات ایران، سال مالی منتهی به ۲۹ اسفند ۱۴۰۴، یادداشت ۴-۱-۲، صفحه ۳۲
۱۶۵. صورت‌های مالی شسکام، سال مالی منتهی به ۳۰ آذر ۱۴۰۴، یادداشت ۱۴ «پیش‌پرداخت‌ها»، صفحه ۲۱؛ یادداشت ۲۲، صفحه ۲۶؛ یادداشت ۲۲-۲، صفحه ۲۷
۱۶۶. صورت‌های مالی شسکام، سال مالی منتهی به ۳۰ آذر ۱۴۰۴، گزارش حسابرس، بند ۲، صفحه ۳ و ۴؛ یادداشت ۱۳، صفحه ۲۱
۱۶۷. صورت‌های مالی شسکام، دوره شش ماهه منتهی به ۳۱ خرداد ۱۴۰۵، گزارش بررسی اجمالی، بند ۳، صفحه ۳؛ یادداشت ۱۳-۱، صفحه ۲۱
۱۶۸. صورت‌های مالی شسکام، سال مالی منتهی به ۳۰ آذر ۱۴۰۴، گزارش حسابرس، بند ۵، صفحه ۴ و ۵؛ یادداشت ۱۳-۱، صفحه ۲۱
۱۶۹. صورت‌های مالی شرکت گسترش خدمات ارتباطات کاراشاب، دوره شش ماهه منتهی به ۳۱ خرداد ۱۴۰۵، یادداشت ۵، صفحه ۱۱
۱۷۰. صورت‌های مالی شرکت گسترش خدمات ارتباطات کاراشاب، دوره شش ماهه منتهی به ۳۱ خرداد ۱۴۰۵، یادداشت ۵-۳، صفحه ۱۱
۱۷۱. صورت‌های مالی شرکت گسترش خدمات ارتباطات کاراشاب، دوره شش ماهه منتهی به ۳۱ خرداد ۱۴۰۵، یادداشت ۵-۲، صفحه ۱۱
۱۷۲. صورت‌های مالی شرکت گسترش خدمات ارتباطات کاراشاب، دوره شش ماهه منتهی به ۳۱ خرداد ۱۴۰۵، یادداشت ۱۹-۱-۲ و ۱۹-۱-۳، صفحه ۲۰
۱۷۳. صورت‌های مالی شرکت گسترش خدمات ارتباطات کاراشاب، دوره شش ماهه منتهی به ۳۱ خرداد ۱۴۰۵، صفحه ۵
KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.