Tak podziwialiśmy zaćmienie Słońca 27 lat temu...

W środę po raz pierwszy od 11 sierpnia 1999 roku w kontynentalnej Europie można zobaczyć całkowite zaćmienie Słońca. Przy okazji tego niezwykłego zjawiska wspominamy, jak obserwowaliśmy je 27 lat temu.

Zaćmienie Słońca 11.08.1999 r. Górale w Bukowinie Tatrzańskiej obserwują zaćmienie Słońca/fot. JACEK BEDNARCZYK /PAP

Zaćmienie Słońca w 2026 roku. Wyjątkowe zjawisko na niebie

Zaćmienie Słońca zaczęło się w środę 12 sierpnia 2026 roku godz. o 17:34 – jako częściowe – nad Morzem Beringa. Zjawisko astronomiczne będzie trwało globalnie 264 minuty. Zakończy się w Hiszpanii na Wyspach Balearskich.

W Polsce, podobnie jak w większej części Europy, zaćmienie można podziwiać w jego częściowej formie. Najkorzystniejsze warunki do obserwacji przewiduje się w zachodniej i północnej części kraju. Maksymalna faza wyniesie 88 proc. w Kotlinie Kłodzkiej.

W zależności od miejsca zaćmienie rozpocznie się pomiędzy ok. godz. 19.10 a ok. 19.20. Słońce zajdzie pomiędzy ok. godz. 20 (w Rzeszowie) a ok. 20.30 (w Szczecinie). Sprawdź, o której godzinie można podziwiać kolejne etapy zaćmienia w poszczególnych miastach – piszemy o tym szczegółowo >>>TUTAJ<<<.

27 lat temu, tak jak i dziś, w Polsce podziwiać można było częściowe zaćmienie Słońca, choć bardzo głębokie. 11 sierpnia 1999 roku na południu naszego kraju Księżyc zasłonił aż 92 proc. tarczy słonecznej. Z kolei na północy – 82 proc.

Kotlina Kłodzka 27 lat temu również była znakomitym miejscem do obserwacji zaćmienia Słońca. Wówczas w tamtejszym Boboszowie zaobserwowano największą fazę, ok. 94 proc. Niewiele mniej, bo około 93,5 proc., zaćmienia widoczne było w Beskidzie Żywieckim (w okolicach Wielkiej Raczy), a także w Tatrach Zachodnich (w masywie Wołowca).

Z kolei całkowite zaćmienie Słońca 27 lat temu podziwiać można było w Walii, Francji, Belgii, na południu Niemiec, w Austrii, na Węgrzech, w Rumunii, Bułgarii czy w Turcji.

Jak bezpiecznie obserwować zaćmienie?

Należy pamiętać, że patrzenie bezpośrednio na Słońce może być niebezpieczne dla wzroku, nawet podczas zaćmienia.

Jeżeli choć niewielki fragment tarczy słonecznej pozostaje widoczny, musimy korzystać z odpowiednich filtrów. Patrzenie na Słońce bez zabezpieczenia może prowadzić do trwałego uszkodzenia siatkówki. To tak, jakbyśmy za pomocą lupy skupiali światło dokładnie na własnym oku. Skutki mogą być nieodwracalne – zwraca uwagę dr inż. Paweł Janowski, popularyzator nauki z Wydziału Fizyki i Informatyki Stosowanej Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, cytowany w informacji przesłanej przez uczelnię.

Najprostszym i najpewniejszym rozwiązaniem do bezpiecznej obserwacji zaćmienia są certyfikowane okulary do obserwacji zaćmień, wyposażone w specjalne filtry spełniające normę ISO 12312-2. Przepuszczają one jedynie niewielki ułamek światła słonecznego, skutecznie chroniąc oczy.

Ekspert przestrzega również przed metodami, które przez lata obrosły mitami. Płyty CD, przydymione szkło, okulary przeciwsłoneczne czy klisze fotograficzne nie zapewniają wystarczającej ochrony. To metody, które mogą dawać złudne poczucie bezpieczeństwa. Oko nie odczuwa bólu podczas uszkadzania siatkówki, dlatego ryzyko jest szczególnie duże – zaznacza specjalista.