هشدار کرباسچی به پزشکیان درباره «روز حسرت»

همزمان با سخنرانی «مسعود پزشکیان» رییس جمهور ایران در مجمع عمومی سالانه سازمان ملل، «غلامحسین کرباسچی» سیاستمدار و مدیرمسئول روزنامه‌ «هم‌میهن» در گفت‌وگویی با «کافه‌خبر» خبرآنلاین به بررسی نقش دیپلماسی شجاعانه و پایان دادن به شرایط جنگی پرداخته و با بازخوانی چگونگی پذیرش قطعنامه‌ ۵۹۸ و پایان‌دادن به جنگ ۸ ساله از خسارات بمباران جنگ‌های اخیر گفته که شاید در نسل کنونی قابل جبران نباشد. 

کرباسچی که بیش از حضور در حزب کارگزاران سازندگی همه مردم او را در قامت شهردار تهران و رویارویی‌اش با «غلامحسین محسنی اژه‌ای» رییس کنونی قوه قضاییه می‌شناسند در این گفت‌وگو با توصیف پزشکیان به عنوان «بدشانس‌ترین مسئول و دولت در تاریخ ایران»، هشدار می‌دهد که تداوم وضعیت فعلی و سرپیچی از اتخاذ تصمیم‌های شجاعانه، کشور را به سمت «یوم الحسره» و خسارت‌های غیرقابل جبران سوق خواهد داد. خلاصه‌ای از مهمترین مباحث این گفتگو را در ادامه می‌خوانید. 

«گاو شاخ‌دار» و لزوم دیپلماسی شجاعانه در نیویورک

کرباسچی با اشاره به سفر مسعود پزشکیان به نیویورک و احتمال گفت‌وگوها برای کاهش تنش با آمریکا، به نقل‌قولی از روح‌الله خمینی به نقل از ابن‌سینا اشاره می‌کند که گفته بود«با گاو شاخ‌دار بی‌عقل نباید درافتاد». به باور او، دونالد ترامپ و سیستم حاکم بر آمریکا، نماد دیپلماسی بی‌رحمانه و منافع‌محوری است که مواجهه با آن نیازمند هوشمندی و تدبیر است. کرباسچی تأکید می‌کند که هدف دیپلماسی نباید شعارزدگی باشد، بلکه کم کردن ضربات مهلک دشمن از سر ملت و کشور، حتی برای مدتی کوتاه، موفقیتی حیاتی محسوب می‌شود. او یادآور می‌شود که هرچند آمریکا ابزارها و قدرت مادی فراوانی دارد که مانع از آسیب جدی به زندگی مردمش می‌شود، اما فشارها و محاصره بر اقتصاد ایران، زندگی روزمره مردم را به فرسایش کشانده است.

بازخوانی الگوی ۵۹۸؛ از زانوزدن هاشمی تا «استیضاح» پزشکیان

یکی از محورهای بنیادی سخنان کرباسچی، بازخوانی تاریخ دفاع مقدس و نحوه پذیرش قطعنامه ۵۹۸ توسط روح‌الله خمینی است. او روایت می‌کند که چگونه اکبر هاشمی رفسنجانی با شجاعت و «زانو زدن» نزد بنیانگذار جمهوری اسلامی، پذیرش قطعنامه را برای حفظ کشور پیشنهاد داد و حتی حاضر شد تمام هزینه‌ها و اتهام خیانت را به جان بخرد. کرباسچی افشا می‌کند که پیش از سفر نیویورک قصد داشته با پزشکیان دیدار کند تا از او بخواهد با همین الگوی تاریخی خدمت رهبری برود و مسئله کشور را به صورت بنیادی حل کند. او تصریح می‌کند که مدیر اجرایی کشور باید تهور و جرأت مدیریت داشته باشد و از برچسب‌هایی چون «سازش‌کاری» یا حتی تهدید به استیضاح توسط تندروها نترسد؛ چرا که اگر تصمیمی به نفع ۹۰ میلیون ایرانی باشد، پرداخت هر هزینه‌ای موجه است.

جامعه ۹۰ میلیونی شهادت‌طلب نیست؛ فرسایش زیر خط فقر

کرباسچی همچنین با انتقاد شدید از جریان‌های تندرو که شعار «بجنگیم» سر می‌دهند، یادآور می‌شود که یک جریان یا فرد ممکن است خودش شهادت‌طلب باشد، اما نمی‌توان ۹۰ میلیون جمعیت یک کشور را به شهادت رساند. او با اشاره به آمارهای تکان‌دهنده اقتصادی می‌گوید ۵۰ تا ۶۰ درصد جامعه زیر خط فقر قرار گرفته‌اند، قیمت مسکن در تهران طی یک سال دو برابر شده و قیمت نان و مایحتاج اولیه روزانه دستخوش جهش‌های عجیب است.

او با ابراز تأسف از نابودی صدها کارخانه و واحد صنعتی نوآورانه و همچنین مهاجرت گسترده نیروهای زبده و فارغ‌التحصیلان دانشگاه‌های شریف و پلی‌تکنیک، این وضعیت را مصداق آیه «وَأَنذِرْهُمْ يَوْمَ الْحَسَرَةِ» می‌داند؛ روزی که انسان حسرت فرصت‌های ازدست‌رفته را می‌خورد. او تأکید می‌کند خسارات ناشی از فرسایش دائمی و محاصره اقتصادی، کم‌خطرتر از جنگ مستقیم نیست و عمر و توان یک نسل را نابود می‌سازد.

کارشکنی تندروها و توصیف یک دولت؛ «دلسوز، ولی بدون نتیجه»

کرباسچی در ارزیابی عملکرد دولت پزشکیان، او را فردی صادق و دلسوز و برخی وزرای او را شایسته تمجید می‌داند، اما در یک عبارت تیتروار وضعیت کل مجموعه را «دولت بسیار دلسوز و تلاشگر، ولی بدون نتیجه» توصیف می‌کند. به اعتقاد او، این ناکامی به دلیل بحران‌های انباشته گذشته، بدنه سنگین، متورم و بی‌خاصیت دولت و رانت‌های جاافتاده از یک سو، و کارشکنی‌های مداوم جناح مقابل برای فلج کردن دولت با جوسازی و رسانه‌سازی از سوی دیگر است.

با این حال، کرباسچی شجاعت پزشکیان در جلب موافقت شورای عالی امنیت ملی (با ۱۱ رای موافق) را نمونه‌ای از تدبیر و وفاق واقعی دانسته و تاکید می‌کند که «وفاق» نباید خودِ هدف باشد، بلکه باید ابزاری برای تامین منافع ملی و نجات زندگی مردم قرار گیرد.

زمان تصمیم‌های تاریخی

غلامحسین کرباسچی در جمع‌بندی خود تاکید می‌کند که ایران نمی‌تواند با شعارهای آرمان‌گرایانه بدون داشتن یک «برنامه جامع» (Big Plan) و در شرایطی که حتی همسایگانی چون عراق و قطر نیز توان ایستادگی در برابر فشارهای فرامرزی را ندارند، به فرسایش خود ادامه دهد. پیام صریح او به مسعود پزشکیان و حاکمیت این است: امروز وقت تهور است؛ پیش از آنکه حسرت فرصت‌های سوزانده‌شده، آینده ایران را تاریک‌تر سازد.