شیوع بیماری‌های تنفسی در کردستان؛ کمبود و توزیع ناعادلانه واکسن
افزایش قابل‌توجه موارد بیماری‌های حاد تنفسی در استان کردستان، از رشد نزدیک به ۵۰درصدی مراجعات سرپایی و دو برابر شدن آمار بیماران بستری در نیمه دوم شهریورماه امسال حکایت دارد؛ همزمان با افزایش موارد ابتلا به کووید-۱۹ و آنفلوانزا، محدودیت در دسترسی به واکسن آنفلوانزا نیز به یکی از دغدغه‌های شهروندان تبدیل شده است. در این میان، مدارس نیز به‌شکل حضوری تشکیل می‌شوند که خود دلیلی برای شیوع بیشتر ویروس‌ها می‌تواند باشد. توزیع نابرابر واکسن و کمبود آن، جدای از دغدغه جدی برای شهروندان، شیوع بیشتر بیماری‌های تنفسی را هم به‌دنبال دارد. به‌ویژه برای مبتلایان به بیماری‌های خاص که برای تحویل واکسن نیاز به مدارکی دارند که بایستی ضمن ثبت در سامانه، از سوی دانشگاه علوم پزشکی نیز تایید شود. واکسن‌ها در شهرهای کردستان چطور توزیع شده‌اند؟ شیوع بیماری‌های تنفسی چقدر حاد گزارش شده است؟ چه کسی مسوول ایجاد دسترسی ضروری و برابر شهروندان به واکسن و درمان است؟
«داروها تاثیر چندانی نداشتند. واکسن هم به ما داده نشد. امکان فاصله گرفتن از فرد مبتلا در خانواده هم وجود نداشت. برای همین سایر اعضای خانواده هم مبتلا شدند. با توجه به تجربه‌ای که داشتم، ترجیح می‌دهم که اعضای خانواده‌ام برای درمان، به بیمارستان مراجعه نکنند.» این روایت شهروندی است که تمام افراد خانواده چهار نفره او به بیماری تنفسی مبتلا شده‌اند.
نگرانی‌های فعلی به واکسن هم محدود نمی‌شود بلکه برخی مراجعه‌کنندگان به مراکز درمانی دولتی، از نوع درمانی که به آن‌ها توصیه می‌شود، گلایه‌مند هستند. به گفته بسیاری که تجربه مراجعه به این مراکز را به‌خاطر ابتلا به بیماری‌های تنفسی دارند، درمان به توصیه‌هایی مانند مصرف «استامینوفن»، استراحت و مصرف مایعات و غذاهای آبکی، خلاصه می‌شود. همچنین در مواردی که علایم شدید نباشد، تزریق سرم، بستری شدن یا ارجاع به پزشک متخصص هم انجام نمی‌شود.
در حالی‌که افزایش مراجعات سرپایی و بستری‌شدن‌های ناشی از بیماری‌های تنفسی در کردستان، در کنار شیوع کووید و آنفولانزا در شهرهای مختلف کردستان، باعث نگرانی خانواده‌ها به‌ویژه آن‌ها که دانش‌آموز دارند، شده است.
همه‌گیری بیماری‌های تنفسی و کلاس‌های درس حضوری
یکی از خانواده‌هایی که فرزند مدرسه‌ای دارد، می‌گوید: «تکلیف آموزش بچه‌ها با توجه به دما و بارندگی‌های پیش‌رو چه می‌شود؟ دولت چه تمهیدی برای دور ماندن دانش‌آموزان از این همه‌گیری دارد؟ آیا آموزش حضوری ادامه خواهد داشت یا باید منتظر دستورات و بخش‌نامه‌هایی ماند که احتمالا دانش‌آموزان را از آموزش حضوری منع کند؟ تکلیف این بچه‌ها چیست؟»
چنین پرسش‌هایی را در هر خانواده‌ای که حالا دانش‌آموز دارد، می‌توان شنید. یکی از داروسازان کردستان اما درباره نحوه توزیع واکسن آنفولانزا می‌گوید: «این واکسن در تعدادی محدود، حدود ۵۰ تا ۱۰۰ عدد برای یک یا دو داروخانه در هر شهر توزیع شده است که البته تعداد آن برای "سنندج" بیشتر است.»
به گفته این داروساز، برای تحویل واکسن به بیماران خاص، مدارکی دال بر ابتلا به بیماری زمینه‌ای یا احتمال تاثیر آنفولانزا بر وضعیت سلامت بیمار مورد نیاز است. این مدارک بایستی در سامانه مربوطه بارگذاری شده و از سوی دانشگاه «علوم پزشکی» تایید شوند. این داروساز می‌گوید محدودیت در تعداد واکسن و روند تایید مدارک موجب شده است که روزانه شماری از مراجعه‌کنندگان بدون دریافت واکسن، دست خالی از داروخانه‌ها بازگردند.
آمار چه می‌گویند؟
دانشگاه علوم پزشکی کردستان افزایش موارد بیماری‌های حاد تنفسی در این استان را تایید کرده است. بیماری‌هایی که سرماخوردگی، آنفولانزا، کووید-۱۹ و سایر عفونت‌های ویروسی را شامل می‌شود.
بر اساس اعلام مدیر پیشگیری و مبارزه با بیماری‌های معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی کردستان، در نیمه نخست شهریورماه سال جاری ۶هزار و ۵۲۰ نفر با علایم تنفسی به مراکز دولتی استان مراجعه کرده‌اند. این تعداد در نیمه دوم شهریورماه به ۹هزار و ۶۸۴ نفر افزایش یافته که نشان‌دهنده رشدی نزدیک به ۵۰درصدی در مراجعات است.
افزایش موارد شدید بیماری نیز در آمار بستری‌ها منعکس شده است. شمار بیمارانی که به‌دلیل شدت علایم تنفسی نیازمند بستری بوده‌اند، از ۱۳۱ نفر در نیمه نخست شهریور به ۲۶۰ نفر در نیمه دوم ماه رسیده است. یعنی تعداد بستری‌شدگان تقریبا دو برابر شده است.
آمار نمونه‌های مثبت کووید-۱۹ نیز در همین بازه زمانی افزایش داشته است. میزان نمونه‌های مثبت کرونا در نیمه دوم شهریورماه ۶.۳درصد اعلام شده، در حالی‌که این میزان در نیمه نخست ماه ۱.۶درصد بوده است.
همچنین میزان موارد مثبت آنفلوانزا در نیمه دوم شهریورماه ۳.۹درصد گزارش شده است؛ آماری که در کنار افزایش مراجعات و بستری‌ها، از تشدید گردش ویروس‌های تنفسی در استان حکایت دارد.
با توجه به روایت‌ها و تجربیات شهروندان و کادر درمان، در چنین شرایطی که شاهد شیوع گسترده و رو به افزایش بیماری‌های تنفسی در کردستان هستیم، چه کسانی مسوول ایجاد دسترسی شهروندان به واکسن و خدمات درمانی تخصصی هستند؟
KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.