Rosja stawia żądania wobec NATO. Na liście także Polska

Rosyjska delegacja wróciła do żądań, które Kreml przedstawiał jeszcze przed rozpoczęciem pełnoskalowej inwazji na Ukrainę. Podczas rozmów trójstronnych z udziałem przedstawicieli Ukrainy i Stanów Zjednoczonych w Abu Zabi Moskwa zażądała daleko idących zmian w europejskiej architekturze bezpieczeństwa. Wśród postulatów znalazło się ograniczenie obecności militarnej NATO w państwach przyjętych do Sojuszu po 1997 roku.

Jak informuje "The Moscow Times", powołując się na RBC-Ukraina, rosyjska delegacja domagała się również zatrzymania dalszego rozszerzania NATO oraz ograniczenia współpracy wojskowej Sojuszu z Ukrainą i innymi państwami postsowieckimi. Moskwa uzasadnia swoje stanowisko potrzebą uzyskania gwarancji bezpieczeństwa dla Rosji.

Na czele rosyjskiej delegacji stanął Władimir Miedinski, doradca Władimira Putina. Według doniesień RBC-Ukraina Rosjanie przedstawiali postulaty dotyczące europejskiego systemu bezpieczeństwa jako jeden z głównych elementów negocjacji.

Polska wśród państw objętych rosyjskimi żądaniami

Postulaty Kremla mają szczególne znaczenie dla Polski. Nasz kraj przystąpił do NATO 12 marca 1999 roku, razem z Czechami i Węgrami. Oznacza to, że według rosyjskiej koncepcji Polska znalazłaby się w grupie państw, z których Sojusz miałby ograniczyć swoją obecność wojskową.

Nie chodzi wyłącznie o symboliczne zmiany. Powrót do układu z 1997 roku oznaczałby co najmniej wycofanie wojsk i uzbrojenia NATO z 16 spośród 32 obecnych państw członkowskich. Na liście znalazłyby się między innymi Polska, państwa bałtyckie, Czechy, Węgry, Słowacja, Rumunia, Bułgaria, Albania, Finlandia i Szwecja. Wśród objętych tym postulatem państw znalazłyby się również cztery z sześciu republik powstałych po rozpadzie Jugosławii.

W praktyce oznaczałoby to daleko idące osłabienie wschodniej flanki NATO. Polska, która od lat odgrywa istotną rolę w systemie obronnym Sojuszu, musiałaby liczyć się z ograniczeniem obecności sojuszniczych żołnierzy i sprzętu wojskowego na swoim terytorium.

Putin wraca do żądań z 2021 roku

Rosyjskie postulaty nie są nowością. Bardzo podobne warunki Władimir Putin przedstawił w grudniu 2021 roku, kilka tygodni przed rozpoczęciem pełnoskalowej inwazji na Ukrainę.

Moskwa domagała się wówczas m.in. rezygnacji NATO z dalszego rozszerzania na wschód, ograniczenia rozmieszczania wojsk i uzbrojenia w państwach, które przystąpiły do Sojuszu po 1997 roku, a także zaprzestania współpracy wojskowej z państwami postsowieckimi, w tym z Ukrainą.

Kreml przedstawiał te postulaty jako warunek zapewnienia Rosji bezpieczeństwa. W praktyce ich realizacja oznaczałaby jednak ograniczenie swobody podejmowania decyzji przez suwerenne państwa, które dobrowolnie zdecydowały się na członkostwo w NATO lub współpracę z Sojuszem.

Teraz Rosja ponownie próbuje włączyć te kwestie do rozmów dotyczących zakończenia wojny w Ukrainie. Według RBC-Ukraina rosyjska delegacja uznaje zmianę europejskiej architektury bezpieczeństwa za jeden z kluczowych tematów negocjacji.

Co istotne, Moskwa chciałaby rozmawiać nie tylko o przyszłości Ukrainy, ale również o zasadach funkcjonowania całego NATO. Rosyjskie żądania wykraczają więc daleko poza kwestię zakończenia działań wojennych.

Podczas rozmów w Abu Zabi Władimir Miedinski potwierdził, że Rosja ponownie podnosi postulat powrotu NATO do granic z 1997 roku. Według informacji RBC-Ukraina strony wymieniły stanowiska, ale w wielu kwestiach nie osiągnęły porozumienia.