Miały dać Ukrainie przewagę. Dziś żołnierze trzymają je w ukryciu

• Zachodnie czołgi, dostarczone Ukrainie, są obecnie ukrywane i rzadko używane ze względu na zagrożenie ze strony tanich dronów.

• Maszyny takie jak Leopardy są wykorzystywane głównie do holowania oraz zadań pomocniczych i często są utrzymywane w gotowości, lecz nie biorą udziału w walkach.

• Część ukraińskich czołgistów przekwalifikowała się na operatorów dronów, a przyszłość czołgów widziana jest jako możliwa pod warunkiem istotnego przełomu technologicznego.

Zachodnie czołgi jeszcze kilka lat temu były jedną z najbardziej pożądanych przez Ukrainę kategorii uzbrojenia. Kijów apelował do sojuszników o ich przekazanie niemal od początku rosyjskiej inwazji na pełną skalę.

Dziś sytuacja wygląda zupełnie inaczej. Reporterzy "The New York Times" odwiedzili 33. Samodzielną Brygadę Zmechanizowaną w obwodzie charkowskim. Czołgi, od których nazwę bierze jeden z jej batalionów, są na polu walki niemal niewidoczne.

Wiele maszyn pozostaje ukrytych w lasach pod siatkami maskującymi. Są konserwowane, naprawiane i utrzymywane w gotowości, ale rozkazy kierujące je do walki przestały przychodzić.

Drony zmieniły wojnę w Ukrainie. Czołgi zeszły z pierwszej linii

Jak opisuje amerykański dziennik, jednym z głównych powodów są tanie drony, które zdominowały współczesne pole walki. Potrafią atakować kosztowne pojazdy opancerzone w ich najbardziej wrażliwe miejsca.

- Praktycznie w ogóle nie używamy pojazdów opancerzonych - mówił niedawno Ołeksandr Syrski, który do ubiegłego miesiąca był głównodowodzącym ukraińskiej armii.

Jak dodawał, rodzi to pytanie o sposób zneutralizowania przewagi, zapewnianej przez drony i ponownego wykorzystania potencjału wojsk pancernych.

Problem nie pojawił się jednak nagle. Gdy wiosną 2023 roku zachodnie czołgi zaczęły trafiać do walki, tanie bezzałogowce już stanowiły dla nich poważne zagrożenie.

Rosjanie zaczęli montować na swoich pojazdach siatki i klatki chroniące przed dronami. Początkowo rozwiązania te wywoływały drwiny.

- Ludzie się wtedy z nich śmiali, mówili, że robią grille. Ale zmierzali we właściwym kierunku - powiedział "NYT" szef obsługi technicznej 33. Brygady o pseudonimie Energetyk.

Podobne zabezpieczenia zaczęła później stosować Ukraina. Na czołgach pojawiły się klatki ochronne i pancerz reaktywny. Ostatecznie jednak obie strony ograniczyły wykorzystywanie ciężkiego sprzętu w działaniach szturmowych.

Ukraina. Leopardy ukryte w lasach. Wyjeżdżają nawet jako ciągniki

Reporterzy "NYT" opisują miejsce w lesie w obwodzie charkowskim, gdzie pod siatkami maskującymi stoją niemieckie Leopardy. Część czeka na naprawy i przeglądy, inne pozostają w rezerwie.

Jedna z maszyn wymagała wymiany silnika po wjechaniu na minę i pożarze. Inny czołg został trafiony przez drona.

Co istotne, do ataku doszło nie podczas walki, ale podczas ewakuacji uszkodzonego sprzętu. Czołgi są bowiem wykorzystywane także do holowania innych pojazdów.

Jeden z żołnierzy określił tę rolę jako sprowadzającą kosztowne maszyny do funkcji niezwykle drogich ciągników.

Nawet takie misje są możliwe przede wszystkim przy niesprzyjającej pogodzie. Wiatr, deszcz i ograniczona widoczność utrudniają wówczas działanie dronów.

Ukraińscy czołgiści zmieniają specjalizację

Pomimo ograniczonego wykorzystania czołgów 33. Brygada nie rezygnuje ze szkolenia załóg. Według "NYT" mniej więcej co dwa tygodnie odbywają się ćwiczenia z użyciem ostrej amunicji. Żołnierze konserwują również maszyny i montują na nich kolejne zabezpieczenia.

Jednocześnie część pancerniaków przygotowuje się już do zupełnie innych zadań.

Dowódca batalionu o pseudonimie Morpheus powiedział dziennikowi, że około połowa jego żołnierzy przekwalifikowała się na operatorów dronów.

Jeden z kierowców czołgu, Mechan, również uczy się obsługi bezzałogowców. Wcześniej służył na starych radzieckich T-64, a przesiadkę do Leoparda porównał do zmiany samochodu na Mercedesa lub BMW.

Dziś czołgiem jeździ jednak rzadko, głównie podczas misji holowniczych. - Era czołgów się skończyła - ocenił.

Niektórzy nowi żołnierze brygady w ogóle nie mieli natomiast styczności z czołgami. Zajmują się m.in. naprawą naziemnych bezzałogowców.

Wojna w Ukrainie. Czy czołgi wrócą na pole walki?

Nie wszyscy ukraińscy wojskowi są przekonani, że ciężkie maszyny definitywnie straciły znaczenie.

Dowódca kompanii o pseudonimie Fin uważa, że rozwój technologii może pozwolić czołgom wrócić do walki. Wskazuje m.in. na możliwość zastosowania sztucznej inteligencji lub systemów przechwytujących drony.

Morpheus również nie przekreśla przyszłości wojsk pancernych. Zaznacza jednak, że ich ponowne szersze wykorzystanie wymagałoby poważnego przełomu technologicznego.

- Jestem przekonany, że czołgi nadal mają przyszłość, ale jest jedno zastrzeżenie - powiedział. Jego zdaniem przyszłe czołgi będą bezzałogowe.

Źródło: New York Times