چهره شهرها نظامی می‌شود؛ افتتاح دومین مرکز آموزش «جان‌فدا» در تهران

دومین مرکز آموزش نظامی «جان‌فدا» روز شنبه ۱۱مهر۱۴۰۵ در میدان هفت‌تیر تهران افتتاح شد؛ تازه‌ترین مرحله از طرحی که آموزش کار با سلاح، تشکیل گردان‌های رزمی و سازماندهی نیروها در سطح محلات را از پادگان‌ها به فضای عمومی شهرها کشانده است.

«ساسان زارع»، سخنگوی «جان‌فدا»، در مراسم افتتاح این مرکز گفت آموزش هزار گردان آغاز شده و از هفته آینده به استان‌های دیگر گسترش پیدا می‌کند. به گفته او، مجوز تشکیل دو هزار گردان دیگر نیز دریافت شده است.

زارع همچنین از طراحی سامانه «سازماندهی محله‌محور» خبر داده است؛ سامانه‌ای که قرار است نیروهای داوطلب را براساس محل زندگی سازماندهی کند. او هم‌زمان از برنامه تشکیل ۱۰هزار یگان مردمی امداد و نجات در محلات کشور سخن گفته است.

افتتاح مرکز هفت‌تیر کمتر از دو هفته پس از راه‌اندازی نخستین مرکز آموزش نظامی «جان‌فدا» در میدان امام حسین تهران انجام شده است. پیش‌تر نیز رزمایش‌های این مجموعه با حضور گردان‌های رزمی بسیج در خیابان‌های تهران برگزار شده بود.

آموزش‌های «جان‌فدا» تنها امدادی نیست. براساس اطلاعات منتشرشده، کار با کلاشینکف، آرپی‌جی و تیربار، «تامین امنیت محلی»، آمادگی برای جنگ، رصد اطلاعاتی و مقابله با اقدامات ضدجاسوسی از جمله سرفصل‌های مرتبط با این طرح است. بیلبوردهای تبلیغاتی ثبت‌نام در این دوره‌ها نیز طی هفته‌های گذشته در سطح تهران نصب شده‌اند.

گسترش این طرح، هم‌زمان فضای عمومی شهر و ساختار محلات را وارد شبکه‌ای امنیتی و نظامی می‌کند. میدان‌های امام حسین و هفت‌تیر به محل آموزش نظامی تبدیل شده‌اند و سازماندهی نیروها نیز قرار است تا سطح محله ادامه پیدا کند.

مقام‌های جمهوری اسلامی هدف «جان‌فدا» را افزایش آمادگی مردم برای دفاع از کشور در شرایط جنگ معرفی می‌کنند. قرارگاه این طرح نیز هنگام اعلام تشکیل هزار گردان گفته بود این نیروها برای قرار گرفتن در کنار نیروهای مسلح و «دفاع از دین و میهن» سازماندهی می‌شوند.

با این حال، نوع آموزش‌ها و تاکید بر «تامین امنیت محلی»، رصد اطلاعاتی و سازماندهی محله‌محور، پرسش‌هایی درباره کارکرد داخلی این نیروها نیز ایجاد کرده است؛ به‌ویژه با توجه به سابقه استفاده جمهوری اسلامی از نیروهای بسیج برای کنترل اعتراضات خیابانی.

ایران‌وایر پیش‌تر در گزارشی درباره «جان‌فدا» این پرسش را مطرح کرده بود که آیا این طرح تنها برای بازدارندگی در برابر تهدید خارجی طراحی شده یا می‌تواند به شبکه‌ای برای کنترل خیابان‌ها تبدیل شود. افتتاح مراکز آموزش نظامی در میدان‌های اصلی تهران و برنامه گسترش آن به محلات و استان‌ها، اکنون ابعاد تازه‌ای به این پرسش داده است.