Çocukların güvenli ortamda öğrenim görmesi için iklim zirvesine çağrı

Dünya genelindeki iklim değişiklikleri çocukların sağlıkları, eğitimleri ve iyi olma halleri üzerinde uzun vadeli olumsuz sonuçlar doğurabiliyor. Save the Children sözcüleri, iklim zirvesine katılan liderlere ve tüm karar vericilere, iklim değişikliklerine karşı çocukların haklarının korunması için somut adımlar atılması çağrısında bulundu.

Kurumun yaptığı yeni analize göre, son beş yılda ağır iklim afetlerine maruz kalan çocukların sayısı yaklaşık yüzde 50 arttı. Hükümetler, şirketler ve politika yapıcılara çocukları iklim kararlarının merkezine yerleştirme çağrısında bulunan kurumun hazırladığı çalışmadaki tespitler şöyle: “Ocak 2022 ile Eylül 2026 arasında her yıl ortalama 330 milyon çocuk şiddetli sıcak hava dalgalarına, kuraklığa, tropikal siklonlara ve aşırı yağışlara maruz kaldı. Paris Anlaşması’nın yürürlüğe girmesinden kısa süre sonraki 2017- 2021 döneminde bu sayı yıllık ortalama 222 milyondu. Yalnızca 2026 yılının ilk dokuz ayında yaklaşık 205 milyon çocuk ağır iklim olaylarına maruz kaldı.

DAHA SAVUNMASIZLAR  

Çocuklar, iklim değişikliğinin etkilerine karşı en kırılgan gruplar arasında yer alıyor. Gelişmekte olan bedenleri aşırı hava koşullarına karşı daha savunmasızken iklim kaynaklı afetlerin yol açtığı kesintiler sağlıkları, eğitimleri ve iyi olma halleri üzerinde uzun vadeli sonuçlar doğurabiliyor.

Örneğin orman yangınlarının neden olduğu hava kirliliği, çocuklarda zatürree ve solunum yolu hastalıklarının görülmesine önemli ölçüde katkıda bulunabiliyor. Aşırı sıcaklıklar nedeniyle okulların kapanması ise özellikle kız çocukları için daha yüksek olmak üzere, okulu bırakma riskini artırıyor.

2026 yılında ağır iklim olaylarından en fazla etkilenen bölge Batı Avrupa oldu. Bölgede her iki çocuktan biri şiddetli hava olaylarına maruz kalırken art arda yaşanan rekor sıcak hava dalgaları kayıtlardaki en sıcak yaz mevsiminin yaşanmasına neden oldu.

Pasifik ve Doğu Asya’da ise ağır iklim afetlerine maruz kalan çocukların sayısı dünyanın diğer bölgelerinden daha yüksek. 2017’den bu yana bölgede her yıl ortalama 75 milyon çocuk, yani her yedi çocuktan biri, bu tür olaylarla karşı karşıya kaldı. Pasifik ada ülkeleri, yükselen deniz seviyeleri ve giderek şiddetlenen fırtınaların etkilerini doğrudan yaşamaya devam ediyor. Bu ülkelerden Vanuatu, iklim değişikliği konusunda devletlerin hukuki yükümlülüklerine ilişkin Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nezdinde tarihi bir girişime öncülük etti.

Bu yılın mayıs ayında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, Uluslararası Adalet Divanı’nın 2025 tarihli danışma görüşünü destekleyen önemli bir kararı kabul etti. Söz konusu görüş, devletlerin iklim sistemini koruma konusunda hukuki yükümlülükleri bulunduğunu ortaya koyarken iklim değişikliğiyle mücadelede çocuk haklarına saygı gösterilmesi gerektiğini de teyit etti.

Her gecikme daha fazla çocuğu risk altına sokuyor. COP31’de hükümetler, iklim değişikliğinin çocuklar üzerindeki etkilerini ele almak, onların geleceğine yatırım yapmak ve haklarını, ihtiyaçlarını ve seslerini her iklim kararının merkezine yerleştirmek için ortak bir taahhütte bulunmalı. Çocukların bekleyecek zamanı yok.”

SOMUT EYLEM ZAMANI

Save the Children Türkiye Program, Kalite ve Etki Direktörü Volkan Pirinççi şunları söyledi: “İklim değişikliğinden söz ederken çoğu zaman gelecek nesillere nasıl bir dünya bırakacağımızı konuşuyoruz. Oysa iklim değişikliği geleceğin değil, bugünün sorunu. Mesele yalnızca çocuklara nasıl bir gelecek bırakacağımız değil, bugün onların haklarını nasıl koruyacağımızdır. Artık vaatlerden somut eyleme geçmenin zamanı. COP31’in başarısını yalnızca verilen sözlerle değil, bu sözlerin çocukların yaşamında yarattığı gerçek değişimle ölçmeliyiz. Çocukların yalnızca geleceğini değil, bugününü de korumak için harekete geçmeliyiz.”