Türkiye'de dış ticaretin lokomotifi belli oldu: Zirvede hangi sektör var?

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılına ilişkin Girişim Özelliklerine Göre Dış Ticaret İstatistikleri’ni açıkladı. Buna göre ihracatın yüzde 46,1’ini, ithalatın ise yüzde 59,4’ünü 250 ve üzeri çalışanı bulunan büyük ölçekli girişimler gerçekleştirdi.

2025 yılında 166 bin 459 girişim ihracat, 323 bin 769 girişim ise ithalat yaptı.

İHRACATIN YÜZDE 46,1'İ BÜYÜK ŞİRKETLERDEN

Toplam ihracatın yüzde 18,3’ünü 1-9 çalışanı bulunan mikro ölçekli girişimler gerçekleştirdi. Bu işletmeler, ihracat yapan tüm girişimlerin yüzde 74,2’sini oluşturdu.

İhracatta 10-49 çalışanı bulunan küçük ölçekli girişimlerin payı yüzde 17,3, 50-249 çalışanı bulunan orta ölçekli girişimlerin payı yüzde 18,3 oldu.

250 ve üzeri çalışanı bulunan büyük ölçekli girişimlerin ihracattaki payı ise yüzde 46,1 olarak gerçekleşti.

İTHALATIN YÜZDE 59,4'Ü BÜYÜK ÖLÇEKLİ GİRİŞİMLERDEN

İthalatta büyük şirketlerin ağırlığı daha yüksek oldu.

Mikro ölçekli girişimler toplam ithalatın yüzde 10,7’sini, küçük ölçekli girişimler yüzde 11,9’unu, orta ölçekli girişimler ise yüzde 18’ini gerçekleştirdi.

Büyük ölçekli girişimlerin ithalattaki payı yüzde 59,4’e ulaşırken, bu şirketler ithalat yapan tüm girişimlerin yalnızca yüzde 1,1’ini oluşturdu.

İHRACATIN YARISINDAN FAZLASI SANAYİDEN

Ana faaliyet alanına göre ihracatın yüzde 57,6’sını sanayi sektöründe faaliyet gösteren girişimler gerçekleştirdi. Sanayi sektörünün ithalattaki payı ise yüzde 45,4 oldu.

Ticaret sektöründe faaliyet gösteren girişimlerin ihracattaki payı yüzde 37,7, ithalattaki payı yüzde 37,8 olarak kaydedildi.

Sanayi ihracatında büyük ölçekli şirketlerin payı yüzde 70,3’e çıkarken, ticaret sektöründeki ihracatın yüzde 89’u 1-249 çalışanı bulunan küçük ve orta ölçekli girişimler tarafından gerçekleştirildi.

İHRACATIN YARISINI 500 ŞİRKET YAPTI

Dış ticarette en büyük şirketlerin ağırlığı da dikkati çekti.

2025 yılında toplam ihracatın yüzde 51’ini, ithalatın ise yüzde 64,8’ini en fazla dış ticaret yapan ilk 500 girişim gerçekleştirdi.

En fazla ihracat yapan ilk 5 girişimin toplam ihracattaki payı yüzde 8,9 olurken, en fazla ithalat yapan ilk 5 girişimin ithalattaki payı yüzde 13,8 olarak hesaplandı.

AZ SAYIDA ŞİRKET ÇOK SAYIDA ÜLKEYE İHRACAT YAPIYOR

İhracat yapan girişimlerin yüzde 39’u yalnızca bir ülkeye, yüzde 14,8’i ise iki ülkeye satış gerçekleştirdi.

Yirmi ve daha fazla ülkeye ihracat yapan girişimlerin oranı yalnızca yüzde 3,2 olmasına rağmen, bu şirketler toplam ihracatın yüzde 57,4’ünü gerçekleştirdi.

İthalatta ise girişimlerin yüzde 84,6’sı yalnızca bir ülkeden ürün aldı. Yirmi ve daha fazla ülkeden ithalat yapan girişimlerin oranı yüzde 0,8’de kalırken, bu şirketlerin toplam ithalattaki payı yüzde 52,5 oldu.