Ponad 9 tys. zł na papierze, a w rzeczywistości? Tyle naprawdę zarabiają Polacy

Według najnowszego zestawienia GUS mediana miesięcznych wynagrodzeń brutto w gospodarce narodowej wyniosła w maju 2026 roku dokładnie 7550,32 zł. Oznacza to, że połowa pracujących otrzymała pensję nieprzekraczającą tej wartości, a druga połowa zarobiła co najmniej tyle.

W porównaniu z kwietniem mediana zmniejszyła się o 1,9 proc. Nieco inaczej wygląda sytuacja w zestawieniu rocznym. W odniesieniu do maja 2025 roku wskaźnik wzrósł o 6,6 proc. Przeciętne wynagrodzenie brutto osiągnęło natomiast poziom 9178,16 zł. To o 4,9 proc. mniej niż miesiąc wcześniej, ale jednocześnie o 5,8 proc. więcej niż przed rokiem.

Dlaczego średnia jest tak wyraźnie wyższa od mediany? Powód jest prosty. Na przeciętną płacę wpływają również bardzo wysokie wynagrodzenia, które podnoszą wartość całego wskaźnika. Mediana lepiej pokazuje, ile zarabia pracownik znajdujący się w środku zestawienia.

W maju różnica między tymi wartościami wyniosła 1627,84 zł. Mediana była więc o 17,7 proc. niższa od przeciętnego wynagrodzenia.

Kobiety i mężczyźni. Różnice w zarobkach nadal widoczne

Statystyki GUS pokazują, że wysokość wynagrodzenia pozostaje powiązana również z płcią pracownika. W maju mediana płac mężczyzn wyniosła 7743 zł brutto. W przypadku kobiet było to 7360 zł. Różnica sięgnęła zatem 383 zł na korzyść mężczyzn.

Podobne dysproporcje widać w przypadku przeciętnego wynagrodzenia. Mężczyźni zarabiali średnio 9562,34 zł brutto, podczas gdy przeciętna pensja kobiet wyniosła 8784,95 zł. Różnica przekroczyła 777 zł miesięcznie.

Nie oznacza to jednak, że we wszystkich grupach zawodowych i rodzajach przedsiębiorstw sytuacja wygląda tak samo. Dane pokazują bowiem również obszary, w których wyższe wynagrodzenia odnotowano wśród kobiet.

Wielkość firmy ma znaczenie. W dużych przedsiębiorstwach płacą więcej

Jednym z najbardziej widocznych czynników wpływających na wysokość zarobków jest liczba osób zatrudnionych w firmie. Najwyższe wynagrodzenia odnotowano w największych podmiotach, w których pracuje co najmniej 1000 osób. Mediana płac w tej grupie wyniosła 8729,80 zł brutto. Przeciętne wynagrodzenie było jeszcze wyższe i sięgnęło 10 617,92 zł.

Zupełnie inaczej wygląda sytuacja w najmniejszych przedsiębiorstwach, zatrudniających maksymalnie dziewięć osób. Mediana wynagrodzeń wyniosła tam 4806 zł brutto, czyli tyle, ile wynosiło minimalne wynagrodzenie za pracę w maju 2026 roku. Średnia płaca osiągnęła natomiast 6295,58 zł.

Co ciekawe, w najmniejszych firmach odnotowano nietypową zależność. Przeciętne wynagrodzenie kobiet było tam wyższe od wynagrodzenia mężczyzn o 290,43 zł.

Ile zarabia 10 proc. najlepiej opłacanych pracowników?

Na rozwarstwienie dochodów pozwala spojrzeć także analiza decylowa. Pokazuje ona, jakie wynagrodzenia otrzymują osoby znajdujące się na poszczególnych poziomach rozkładu płac.

Z danych za maj wynika, że 10 proc. najmniej zarabiających pracowników otrzymywało nie więcej niż 4806 zł brutto. Z kolei próg dla najlepiej opłacanych 10 proc. zatrudnionych wyniósł 14 239 zł. Oznacza to, że co dziesiąty pracownik zarabiał co najmniej taką kwotę.

Różnice są widoczne również po uwzględnieniu płci. Wśród najlepiej zarabiających mężczyzn próg dziewiątego decyla wyniósł 15 073,84 zł. W przypadku kobiet było to 13 460,04 zł. Różnica wyniosła 1613,80 zł na korzyść mężczyzn.

Warto jednak zwrócić uwagę na wyjątek. W drugim decylu wynagrodzenia kobiet były wyższe niż mężczyzn o 255,94 zł. Był to jedyny przedział rozkładu, w którym odnotowano taką zależność.

W jakiej branży zarabia się najwięcej?

Znaczenie dla wysokości pensji ma również sektor gospodarki, w którym pracuje zatrudniony. Pod tym względem zdecydowanie wyróżnia się sekcja K Polskiej Klasyfikacji Działalności 2025, obejmująca m.in. usługi telekomunikacyjne, programowanie, doradztwo informatyczne i infrastrukturę obliczeniową.

Właśnie w tej grupie odnotowano najwyższą medianę wynagrodzeń, która wyniosła 12 664,44 zł brutto. Najwyższe było również przeciętne wynagrodzenie – 16 055,61 zł.

GUS zwrócił uwagę także na różnice w zarobkach kobiet i mężczyzn w poszczególnych branżach. Wyższa mediana wynagrodzeń mężczyzn wystąpiła w 15 spośród 20 analizowanych sekcji PKD.

Największa procentowa dysproporcja pojawiła się w sekcji L, czyli działalności finansowej i ubezpieczeniowej. Mediana wynagrodzeń mężczyzn była tam o 35,3 proc. wyższa niż kobiet. Jeszcze większa różnica wystąpiła przy porównaniu przeciętnych pensji – wyniosła 40,5 proc.

Nie we wszystkich branżach przewaga należała jednak do mężczyzn. W pięciu sekcjach wyższą medianę wynagrodzeń miały kobiety. Pod względem przeciętnego wynagrodzenia sytuacja taka wystąpiła w czterech sekcjach.

Największą różnicę na korzyść kobiet odnotowano w budownictwie. Ich mediana wynagrodzeń była tam o 36,6 proc. wyższa niż w przypadku mężczyzn. Przeciętne wynagrodzenie kobiet przewyższało natomiast średnią dla mężczyzn o 17,3 proc.

Średnia pensja nie mówi wszystkiego

Majowe dane GUS pokazują, że samo przeciętne wynagrodzenie nie wystarcza, by ocenić sytuację finansową pracowników w Polsce. Choć średnia przekroczyła 9,1 tys. zł brutto, połowa zatrudnionych otrzymywała mniej niż 7550,32 zł.

Na wysokość pensji wpływają między innymi wielkość przedsiębiorstwa, branża oraz płeć pracownika. Szczególnie duże różnice widać między najmniejszymi firmami a największymi podmiotami gospodarczymi. To właśnie dlatego mediana i średnia powinny być analizowane łącznie. Dopiero zestawienie obu wskaźników pozwala lepiej zrozumieć, jak naprawdę rozkładają się wynagrodzenia w Polsce.