Oekraïne verwacht binnen enkele maanden eerste Gripen-gevechtsvliegtuigen uit Zweden

• Oekraïne verwacht de eerste Zweedse Gripen-gevechtsvliegtuigen begin 2027.
• Flexibele eisen aan start- en landingsbanen minimaliseren het risico op Russische luchtaanvallen.
• Langetermijnplannen omvatten de aankoop van geavanceerde varianten en de verplaatsing van de productie naar Oekraïne.

President Volodymyr Zelensky heeft onlangs aangegeven dat Oekraïne de eerste levering van Zweedse Saab JAS 39 Gripen-gevechtsvliegtuigen verwacht in januari of februari 2027.

Hoewel de Oekraïense leider er bij internationale partners op aandringt om het tijdschema te versnellen, bevestigde hij dat het proces voor de aanschaf van deze vliegtuigen al in gang is gezet. Kiev is specifiek van plan deze vliegtuigen in te zetten om Russische luchtdreigingen te onderscheppen, waaronder Shahed-drones met straalmotor.

Gefaseerde aankoop

De aankoopstrategie bestaat uit meerdere fasen. Zweden heeft eerder toegezegd 16 Gripen C/D-modellen als gratis militaire hulp te leveren, waarbij de leveringen gepland staan voor begin 2027. Naast deze eerste schenking heeft Oekraïne een contract gesloten voor de aankoop van 16 van de geavanceerdere Gripen E-varianten, die naar verwachting vanaf 2029 zullen arriveren.

De langetermijnambitie voor de Oekraïense luchtmacht is om uiteindelijk een vloot van 100 tot 150 Gripen E/F-gevechtsvliegtuigen te exploiteren.

Strategische voordelen

Deze vliegtuigen zijn bijzonder geschikt voor het huidige conflict vanwege hun vermogen om te opereren vanaf korte of geïmproviseerde startbanen, waardoor ze minder kwetsbaar zijn voor aanvallen op grote luchtmachtbases.

Bovendien kunnen de Gripens worden uitgerust met een verscheidenheid aan westerse wapens, zoals Meteor-, AMRAAM- en IRIS-T-raketten, waardoor de lucht-luchtgevechts- en verdedigingscapaciteiten van Oekraïne worden versterkt. Om de paraatheid te waarborgen, volgen Oekraïense technici en piloten momenteel een opleiding.

Industriële samenwerking

Naast de gevechtsvliegtuigen omvat het partnerschap met Zweden ook industriële samenwerking op de lange termijn. Er zijn plannen om tegen 2033 delen van de onderhouds- en productie-infrastructuur van de Gripen naar Oekraïne te verplaatsen.

Daarnaast heeft Oekraïne het ASC 890-vliegtuig (Saab 340 AEW&C) al in zijn operaties geïntegreerd, waardoor het cruciale langeafstandsverkenning en commandocoördinatie voor zijn luchtvaartmiddelen kan bieden.

Aanhoudende behoefte aan F-16-ondersteuning

Hoewel de Gripens de vloot zullen versterken, benadrukte president Zelensky dat er nog steeds een dringende behoefte bestaat aan extra F-16-gevechtsvliegtuigen en bijbehorende munitie. Hij merkte op dat veel van de huidige, in Amerika geproduceerde straaljagers verouderd zijn en regelmatig moeten worden gerepareerd om in het gevechtsgebied operationeel te blijven. (fc)

Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!