De Marollen vieren zeven dagen feest voor Día de Muertos

Wie bij de herdenking van overleden dierbaren vooral denkt aan een bezoek aan het kerkhof en een kaarsje bij het graf, krijgt in de Marollen een alternatief. Día de Muertos wil de dood een warmere, feestelijkere plek geven in het Brusselse leven. Het festival ontstond negen jaar geleden vanuit een behoefte die initiatiefnemer Vital Schraenen van artiestencollectief Tas d'Os in de stad voelde.

De inspiratie komt van de Mexicaanse Día de Muertos, waarbij overleden dierbaren niet alleen worden herdacht, maar ook symbolisch deel blijven uitmaken van het dagelijkse leven. “De doden zijn weg, maar ze hebben nog een plaats in onze samenleving”, zegt Schraenen. “We maken daar iets ingetogens en heel persoonlijks van, maar ook iets feestelijks.”

Een altaar voor persoonlijke herinneringen

Het festival is intussen uitgegroeid tot een breed netwerk van artiesten, vrijwilligers, scholen, woonzorgcentra en culturele partners. Onder meer cultuurcentrum Bruegel en muziekorganisatie MetX werken mee aan het programma, dat bestaat uit debatten, ateliers, film- en boekvoorstellingen en concerten.

Een centrale plek is het grote altaar in de Marollen, waar bezoekers gedurende de festivalweek terechtkunnen om hun overleden dierbaren te herdenken. Ze kunnen er bijvoorbeeld een foto neerzetten, een kaars aansteken of een persoonlijk voorwerp achterlaten.

Dat ritueel is niet uitsluitend bedoeld voor mensen met een Mexicaanse achtergrond. Ook Brusselaars die weinig met de Mexicaanse gemeenschap of de processie te maken hebben, vinden er hun weg naartoe.

Van Mexicaanse traditie naar Brusselse processie

Hoewel de Mexicaanse traditie de inspiratiebron vormt, is Día de Muertos in Brussel uitgegroeid tot een eigen evenement. Mexicaanse artiesten en muzikanten maken deel uit van de organisatie. Ook de Mexicaanse muziekgroep Sonex reist vanuit Mexico af naar Brussel en een muurschilder werkt aan een grote fresco.

“Het is belangrijk dat elke gemeenschap in een stad als Brussel zichzelf kan zijn, maar tegelijk bruggen kan bouwen tussen gemeenschappen”, zegt Schraenen. “Wij zitten een beetje op die twee sporen. Iedereen kan Día de Muertos op zijn eigen manier beleven, maar het is ook een uitnodiging om elkaar te ontmoeten.”

Dat samenbrengen gebeurt het zichtbaarst tijdens de jaarlijkse processie. Vorig jaar lokte die volgens Schraenen ongeveer 15.000 mensen. Ook dit jaar trekt de stoet zaterdag door de straten van de Marollen, met muziek en kleurrijke beeldtaal als eerbetoon aan de overledenen.

Het festival loopt een week lang in en rond de Marollen en breidt ook uit naar andere plekken in Brussel. De officiële opening vindt maandag plaats met een concert bij het altaar. Vrijdag volgt een fandango, een muzikale bijeenkomst waarbij improvisatie centraal staat. Ook staan er verschillende andere gratis activiteiten op het programma. De wandeling op het kerkhof van Sint-Gillis is intussen uitverkocht.

Het volledige programma is te vinden op de website van Día de Muertos.