Po 4 października w Polsce nastał 15 października. Tak "zniknęło" 10 dni

Poprzedni, juliański kalendarz wprowadził Juliusz Cezar w starożytnym Rzymie w 45 r. p.n.e. Później przejęły go kraje chrześcijańskie. Zakładał, że rok ma 365 dni, a co cztery lata wypada rok przestępny z 366 dniami. Średni rok trwał więc 365,25 dnia, podczas gdy rok astronomiczny trwa około 365,2422 dnia. Różnica wynosiła około 11 minut rocznie.

ZOBACZ: Nowa mapa świata. Poparło ją większość państw, USA przeciwko

Od soboru nicejskiego w 325 roku, który ustalił zasady wyznaczania Wielkanocy, kalendarz rozjechał się z rzeczywistością o 10 dni. Astronomiczna wiosna zaczynała się 11 marca zamiast 21 marca. Przesunięcie rozregulowało terminy świąt ruchomych, np. Bożego Ciała i Zielonych Świątek. 

Kalendarz gregoriański pozbył się zaległości

Narastający błąd postanowił naprawić papież Grzegorz XIII. W 1582 roku na mocy papieskiego dokumentu "Inter gravissimas" wprowadził kalendarz gregoriański. Dekret nakazywał, aby po czwartku 4 października 1582 roku od razu nastąpił piątek, 15 października. W ten sposób z kalendarza "zniknęło" 10 dni.

Reforma zmieniła też zasady lat przestępnych. Nadal wypadają co cztery lata, ale lata kończące się na "00" są przestępne tylko wtedy, gdy dzielą się przez 400. Dlatego rok 1900 nie był przestępny, a 2000 był. Średni rok gregoriański trwa 365,2425 dnia. Kalendarz myli się o jeden dzień na ponad 3 tys. lat. 

ZOBACZ: Polski paszport jednym z najmocniejszych na świecie. Opublikowano nowy ranking

- Nasz kalendarz, tzw. gregoriański, jest tak ustalony, aby pory roku wypadały zawsze dokładnie w tych samych częściach roku kalendarzowego - tłumaczył w "Popołudniu z Jedynką" dr Andrzej Sołtan z Polskiej Akademii Nauk.

Reforma na jakiś czas podzieliła Europę

Jako jedne z pierwszych przyjęły go Polska, Hiszpania, Portugalia i państwa na terenie dzisiejszych Włoch. Niechętnie do zmiany podeszły kraje protestanckie, jak Wielka Brytania, oraz prawosławne, m.in. Rosja i Grecja, które przez długi czas pozostały przy kalendarzu juliańskim. Dla wielu z nich przeszkodą był fakt, że autorem reformy był katolicki papież.

Katolicka Europa była więc "do przodu" względem reszty kontynentu. Różne daty komplikowały podróże, handel i załatwianie spraw urzędowych. Wielka Brytania zmieniła więc kalendarz w 1752 roku, Rosja w 1918, a ostatnia w Europie Grecja w 1923.