Dzieci na hulajnogach, piraci na pseudorowerach. Policja rozkłada ręce

• Tylko w październiku na hulajnodze zginął 15-latek, a kilkoro dzieci trafiło do szpitali. Policjanci mówią WP, że pościg za grupą nastolatków na hulajnogach to jedna trzecia sił w mieście.
• Drugi problem to pseudorowery – jednoślady z manetką gazu, które jadą jak motocykle. W świetle prawa to motorowery, ale jak ustaliła Wirtualna Polska, policja często nie ma czym tego udowodnić.
• Ministerstwo Infrastruktury szykuje przepisy wymierzone w sprzedawców. Transportowy Dozór Techniczny ma dostać narzędzia do kontroli rynku. Na razie UOKiK może sprzęt kontrolować, ale kar nałożyć nie może.

Na polskich ulicach narastają dwa problemy naraz. Pierwszy to dzieci i nastolatki na elektrycznych hulajnogach, które coraz częściej trafiają do szpitali. Drugi – jednoślady, które wyglądają jak rowery, a pędzą jak motocykle. Tylko w październiku: 1 października w gminie Proszowice (Małopolska) 13-latek, wioząc na hulajnodze 10-letnią koleżankę, zderzył się z samochodem – oboje trafili do szpitala z poważnymi obrażeniami. 20 października we Władysławowie pod Elblągiem zginął 15-latek, który wjechał hulajnogą pod opla. Działo się to po zmroku, na drodze z ograniczeniem do 90 km/h, po której hulajnogą w ogóle nie wolno jeździć.

23 października w Krościenku nad Dunajcem śmigłowiec Lotniczego Pogotowia Ratunkowego zabrał do szpitala 12-latka potrąconego na przejściu dla pieszych. Dwa dni później w Mławie 16-latek bez kasku stracił panowanie nad hulajnogą i uderzył głową w barierę. Jak ustaliła policja, był pod wpływem alkoholu. Jego także zabrał śmigłowiec.

Pod koniec września młody mężczyzna przejechał przez Warszawę elektryczną hulajnogą z prędkością ok. 100 km/h. Na ulicach stolicy i innych miast nierzadko jeżdżą też całe grupy nastolatków, dezorganizując ruch. Od razu pada pytanie: "Gdzie jest i co robi policja?".

"To nie film sensacyjny"

– Obudźmy się, to nie film sensacyjny, gdzie policja gania podejrzanych po chodnikach. Jeśli ktoś oczekuje od nas, że radiowozem np. wywrócimy pirata na takim motorowerze, to zapraszam do lekarza. Od głowy – mówi w rozmowie z Wirtualną Polską wysoki rangą oficer warszawskiej policji.

Tłumaczy, że do zatrzymania grupy kilkunastu osób na hulajnogach trzeba ściągnąć drogówkę, patrole, czasem grupę Speed (policyjną jednostkę do walki z agresywnymi kierowcami), a nawet drony.

– Wystarczy, że oni wjadą na chodnik i jest po sprawie. Jak mamy ich gonić na chodnikach? Bo przecież nie na piechotę i nie samochodami, prawda? I okazuje się, że do pochwycenia kilkunastu nastolatków trzeba byłoby zaangażować jedną trzecią dostępnych sił i środków z miasta. A gdzie indziej akurat ich zabraknie. Może do wypadku, może do rozboju, może do napadu. I co wtedy? – pyta oficer.

Inny z naszych rozmówców w policji wymienia: jazda na jednym kole, zajeżdżanie drogi samochodom, rajdy w kilkanaście osób całą szerokością ulicy, przejazdy na czerwonym, ucieczki przed patrolami, lawirowanie między pieszymi.

– Nie wszystko da się tłumaczyć wiekiem czy nieznajomością przepisów. Część tych osób świadomie łamie zasady i naraża innych. Mieszkańcy, którzy mówią o "terroryzowaniu" centrów miast czy całych dzielnic, mają powody, żeby obawiać się o swoje bezpieczeństwo – słyszymy.

Przekonała się o tym 60-latka z kieleckiego osiedla Czarnów. 23 października zwróciła uwagę dwóm 16-latkom, którzy jechali razem na jednej hulajnodze. Chwilę później kierujący ją potrącił. Kobieta ze złamaną nogą trafiła do szpitala, a o losie chłopców zdecyduje sąd rodzinny. Tak kończy się większość podobnych spraw: nastolatek przed 17. urodzinami mandatu dostać nie może, więc jego sprawa trafia do sądu rodzinnego. Ukarani mogą za to zostać rodzice – mandatem za to, że dali dziecku pojazd bez wymaganych uprawnień albo puścili je bez kasku.

Rower, który nie jest rowerem

Przepisy dla hulajnóg są jasne: od marca dzieci poniżej 13 lat nie mogą nimi jeździć po drogach publicznych, starsze, ale niepełnoletnie, muszą mieć kartę rowerową lub prawo jazdy kat. AM, A1, B1 albo T, a od czerwca do 16 lat – także kask. Z rowerami jest trudniej, bo tu problemem nie jest wiek kierowcy, ale sam sprzęt.

W lipcu wrocławscy policjanci zatrzymali w centrum miasta 22-latka na pojeździe przypominającym rower elektryczny. Nie miał pedałów, miał za to manetkę przyspieszenia, a rozpędzał się do 70 km/h. Skończyło się na 2 tys. zł mandatów, wniosku do sądu i lawecie. We wrześniu w Sopocie policja zatrzymała dwie nastolatki jadące chodnikiem na "rowerze", który bez pedałowania przekraczał 40 km/h. Pojazd zakwalifikowano jako motorower – niezarejestrowany, nieubezpieczony, a kierująca nie miała uprawnień.

Jak tłumaczy WP rzecznik Komendanta Głównego Policji podinsp. Andrzej Fijołek, rower może mieć silnik, ale tylko wspomagający: uruchamiany naciskiem na pedały, o napięciu do 48 V i mocy do 250 W, który przestaje działać po przekroczeniu 25 km/h. Jeśli jednoślad ma manetkę gazu albo choć jeden z tych parametrów jest wyższy, w świetle prawa to motorower – nawet jeśli wygląda jak rower.

– Takie pojazdy, mimo iż wyglądem przypominają rower, nie wpisują się w ustawową definicję, a kierujący łamią przepisy, poruszając się nimi – podkreśla rzecznik KGP.

A motorower to zupełnie inne obowiązki: rejestracja i tablica, obowiązkowe OC oraz uprawnienia – prawo jazdy kat. AM dla osób od 14 lat, dorosłym wystarczy kat. B. Motorower może mieć silnik do 4 kW, a jego konstrukcja musi ograniczać prędkość do 45 km/h. Mocniejszy lub szybszy jednoślad to już motocykl, na który potrzeba prawa jazdy kat. A1, A2 lub A.

Policja czeka na urząd, który nic nie może

Przy pseudorowerach jest jeszcze jeden kłopot. Gdy jednoślad ma manetkę gazu albo w ogóle nie ma pedałów, sprawa jest prosta. Gorzej, gdy pedały są, a o tym, czy to rower, decyduje moc silnika i to, czy wspomaganie wyłącza się przy 25 km/h. Tego bez mobilnej hamowni sprawdzić się nie da – a tej policja nie ma. Takie urządzenie pokazano w 2025 r. w Komendzie Wojewódzkiej Policji w Poznaniu, ale – jak słyszymy w tamtejszym biurze prasowym – nie jest dopuszczone do użytku, bo nie ma "homologacji" Głównego Urzędu Miar.

Tyle że, jak ustaliła Wirtualna Polska, żaden wniosek do GUM nie wpłynął – ani z Komendy Głównej Policji, ani z MSWiA. A nawet gdyby wpłynął, nic by nie dał. Urząd wyjaśnia nam, że hamownie do jednośladów elektrycznych nie są na liście przyrządów, które kontroluje, więc ich dopuszczenie "pozostaje poza zakresem ustawowych kompetencji Prezesa GUM".

Ministerstwo szykuje zmiany, UOKiK rozkłada ręce

Zmiany szykuje Ministerstwo Infrastruktury. W odpowiedzi przesłanej Wirtualnej Polsce resort przyznaje, że na drogach przybywa jednośladów, które "choć przypominają hulajnogi lub rowery elektryczne, w świetle przepisów nimi nie są". Projekt nowelizacji przepisów o homologacji pojazdów ma zaostrzyć zasady dopuszczania do ruchu pojazdów spoza UE. A stamtąd, głównie z Chin, pochodzi większość takich "elektryków". Transportowy Dozór Techniczny ma dostać narzędzia do kontroli rynku i wycofywania z niego m.in. motorowerów i motocykli sprzedawanych jako rowery elektryczne.

Na razie sprzęt sprawdza Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W 2025 r. Inspekcja Handlowa skontrolowała 10 modeli hulajnóg elektrycznych – bezpieczeństwo żadnego nie budziło zastrzeżeń, w pięciu znaleziono uchybienia w oznakowaniu lub dokumentacji. Wspólnie z Krajową Administracją Skarbową sprawdzono też 1139 rowerów elektrycznych (29 modeli). Z powodu podobnych nieprawidłowości wszystkie zatrzymano, zanim trafiły do sprzedaży. Kar administracyjnych UOKiK nałożyć jednak nie może – grzywnę może orzec tylko sąd.

Dopóki nowe przepisy nie wejdą w życie, pseudorowery i podrasowane hulajnogi będą sprzedawane jako zwykłe jednoślady. A policjanci – nawet jeśli dogonią pirata – często nie będą mieli czym udowodnić, że na papierze jedzie rowerem, a w rzeczywistości motorowerem.