Ebola duikt op in Nigeria: besmetting via luchthaven van Uganda onderzocht

Elles van Geldercorrespondent Afrika

Volksgezondheidsorganisatie CDC van de Afrikaanse Unie onderzoekt hoe het ebolavirus in Nigeria terecht is gekomen. Het land in West-Afrika meldde deze week de eerste ebolabesmetting. Tot nu toe waren op het Afrikaanse continent enkel Centraal- en Oost-Afrika geraakt, met de Democratische Republiek Congo als epicentrum.

De besmette vrouw die nu in een ziekenhuis in Nigeria ligt, lijkt nooit in de Democratische Republiek Congo te zijn geweest. Ze was wel in Uganda, maar daar verklaarden de autoriteiten het land eind juli juist ebolavrij, nadat ze twintig besmettingen hadden gehad aan het begin van de uitbraak.

Om te achterhalen hoe de vrouw ziek is geworden, onderzoekt de Afrikaanse volksgezondheidsorganisatie nu of de besmetting op de internationale luchthaven van Uganda heeft kunnen plaatsvinden. Via dat vliegveld in Entebbe reisde begin deze maand een Keniaan die in de Democratische Republiek Congo werkte naar de Keniaanse hoofdstad Nairobi. Hij overleed daar enkele dagen later aan ebola.

Volgens epidemioloog Dr. Mankoula van het CDC waren de patiënt uit Nigeria en de Keniaanse man beiden op 3 oktober op reis via het Ugandese vliegveld. "Is er op de luchthaven sprake geweest van enige aanraking of contact tussen de twee? Dat is een van de theorieën die momenteel wordt onderzocht", aldus Mankoula.

Uganda is daar niet blij mee. Het land is afhankelijk van toerisme en het was juist een positief moment dat de uitbraak daar enkele maanden geleden voorbij was. Het land zei eerder dat de patiënt het virus niet Uganda heeft opgelopen, maar dat de vrouw ook in de Democratische Republiek Congo is geweest.

Vandaag verklaarde het ministerie van Buitenlandse Zaken in Zwitserland dat dit niet klopt en dat ze alleen in Uganda was. Zwitserland is erbij betrokken, omdat de vrouw de Ugandese nationaliteit heeft, maar is getrouwd met een Zwitserse diplomaat die in Nigeria is gestationeerd. Het echtpaar reisde naar Uganda voor een bezoek.

Nigeria is direct begonnen met het traceren van ten minste 44 contacten van de vrouw, om verdere verspreiding te voorkomen. Het Nigeriaanse Centrum voor Ziektebestrijding en -preventie (NCDC) verklaarde dat er ook genetisch onderzoek wordt gedaan om te helpen begrijpen of de besmetting verband houdt met andere gevallen.

In Kenia zijn er inmiddels acht nieuwe besmettingen: vier familieleden en vier zorgmedewerkers die in contact zijn geweest met de patiënt die is overleden. De Keniaanse regering zegt dat er geen sprake is van verspreiding in de gemeenschap.

Daarmee is deze variant van ebola nu in vier Afrikaanse landen opgedoken. Ook in Europa zijn er geïsoleerde gevallen geweest, zoals een hulpverlener in Frankrijk en een hulpverlener in Nederland die in Oost-Congo had gewerkt.

Afrikaanse ministers van de getroffen landen komen volgende week bij elkaar om te kijken hoe ze kunnen samenwerken om de verspreiding te stoppen. Op de vliegvelden in de landen wordt al de temperatuur opgemeten van reizigers en moeten mensen hun handen wassen en gezondheidsverklaringen invullen. Toch glipte ook de zieke Keniaan erdoorheen. Hij was al behandeld in het oosten van Congo, maar het is onbekend of hij wist dat hij ebola had toen hij ging reizen.

In Congo zijn sinds half mei zeker 9500 besmettingen vastgesteld en meer dan 4600 ebolapatiënten zijn overleden(opent in nieuw venster). Daarmee is het de dodelijkste uitbraak in het land ooit. Voor de huidige Bundibugyo-variant van de zeer besmettelijke infectieziekte bestaat nog geen goedgekeurd vaccin of medicatie.