وال‌استریت ژورنال: هکرهای وابسته به ایران حملات مخرب سایبری را گسترش داده‌اند

روزنامه وال‌استریت ژورنال جمعه ۲۲آبان۱۴۰۵ در گزارشی نوشت هکرهای سپاه پاسداران با تغییر شیوه عملیات خود، حملات سایبری علیه زیرساخت‌ها و تجهیزات متصل به اینترنت را گسترش داده‌اند؛ حملاتی که به‌جای محدود ماندن به فضای دیجیتال، می‌توانند خسارت فیزیکی و اختلال مستقیم در زندگی شهروندان ایجاد کنند.

این روزنامه به سه حمله سایبری از تابستان امسال اشاره کرده که سامانه‌های کنترل تاسیسات آب در دست‌کم هفت ایالت آمریکا، شبکه‌های دو نفتکش عازم تگزاس و صدها سامانه سرمایشی فروشگاه‌ها در اروپا را هدف قرار داده‌اند. در حالی که فرانسه حمله به فروشگاه‌های این کشور را رسما به واحد «شهید کاوه» وابسته به سپاه نسبت داده، تحقیقات درباره عاملان برخی دیگر از این حملات هنوز به نتیجه قطعی نرسیده است.

به نوشته وال‌استریت ژورنال، جمهوری اسلامی که پیش‌تر بیشتر به سرقت اطلاعات، انتشار داده‌های محرمانه و عملیات تبلیغاتی سایبری متهم بود، اکنون به استفاده گسترده‌تر از روش‌هایی روی آورده که می‌توانند فعالیت تجهیزات صنعتی و زیرساخت‌های غیرنظامی را مختل کنند.

یکی از مهم‌ترین نمونه‌های این تغییر، حمله به سامانه‌های سرمایشی فروشگاه‌های فرانسه در شب ۱۹ به ۲۰مهر امسال است. وزارت خارجه فرانسه روز ۱۹آبان به‌طور رسمی اعلام کرد این حمله به بیش از ۷۰۰ مرکز فروشگاهی، خسارت‌های مادی قابل توجهی وارد کرده و باعث فاسد شدن مواد غذایی به ارزش ده‌ها میلیون یورو و وقوع آتش‌سوزی شده است. آژانس ملی امنیت سایبری فرانسه نیز اعلام کرد مهاجمان با نفوذ به سامانه‌های کنترل تجهیزات سرمایشی، تنظیمات یخ‌زدایی را به دماهای بالا تغییر داده‌اند؛ اقدامی که دست‌کم در ۱۵ مورد به آغاز آتش‌سوزی منجر شده است.

فرانسه این حمله را به واحد سایبری «شهید کاوه»، وابسته به مرکز الکترونیک و سایبری سپاه پاسداران، نسبت داده و آن را نخستین عملیات سایبری با هدف صرفا خرابکارانه در خاک این کشور، با چنین ابعاد و سطحی از خسارت، توصیف کرده است.

در گزارش مشترک نهادهای امنیتی و اطلاعاتی فرانسه، نام دو واحد «شهید کاوه» و «شهید شوشتری» مطرح شده است. بر اساس این گزارش، واحد شهید شوشتری در عملیات سایبری علیه نشریه «شارلی ابدو» در سال ۱۴۰۱ و حمله به یک شرکت فرانسوی فعال در زمینه نمایشگرهای دیجیتال در جریان المپیک پاریس در سال ۱۴۰۳ نقش داشته است.

مقام‌های فرانسوی همچنین از هدف قرار گرفتن برخی واحدهای صنایع غذایی، کشتارگاه‌ها و تأسیسات کوچک برق‌آبی در جریان حملات اخیر خبر داده‌اند. در پی انتشار این یافته‌ها، وزارت خارجه فرانسه سفیر جمهوری اسلامی در پاریس را احضار کرد و اعلام کرد پیشنهاد اعمال تحریم‌های تازه علیه اشخاص و نهادهای ایرانی مرتبط با این عملیات را به شرکای اروپایی ارایه خواهد داد.

کمیسیون اروپا نیز ۱۹آبان اعلام کرد اتحادیه اروپا برای واکنشی سریع و هماهنگ به حملات سایبری علیه فروشگاه‌های فرانسه آماده است و در حال بررسی تحریم‌های سایبری بیشتر علیه جمهوری اسلامی است. اتحادیه اروپا پیش‌تر در اسفند ۱۴۰۴ شرکت ایرانی ایمن‌نت پاسارگاد» را به دلیل نقش آن در فعالیت‌های سایبری مخرب تحریم کرده بود.

در بخش دیگری از گزارش وال‌استریت ژورنال آمده است که هکرهای مرتبط با جمهوری اسلامی در سال‌های اخیر توجه بیشتری به کنترل‌کننده‌های منطقی برنامه‌پذیر یا «پی‌ال‌سی» نشان داده‌اند؛ تجهیزاتی که برای کنترل خودکار سامانه‌های صنعتی، از تصفیه‌خانه‌های آب و شبکه‌های برق گرفته تا خطوط تولید و حمل‌ونقل، استفاده می‌شوند.

این روزنامه به نقل از مقام‌های امنیت سایبری آمریکا نوشته است که گروه «سایبر اونجرز»، مرتبط با واحد «شهید کاوه»، پیش‌تر در حملات به سامانه‌های کنترل آب ساخت شرکت اسراییلی «یونیت‌رونیکس» نقش داشته است. مقام‌های آمریکایی همچنین درباره حملات تازه به تاسیسات آب در دست‌کم هفت ایالت تحقیق کرده‌اند.

در پرونده دیگری، مقام‌های آمریکایی در شهریورماه اعلام کردند احتمال دخالت هکرهای ایرانی در نفوذ به شبکه‌های دو نفتکش عازم تگزاس را بررسی می‌کنند. انتساب قطعی این دو حمله به جمهوری‌اسلامی در گزارش وال‌استریت ژورنال تایید نشده است.

کارشناسان امنیت سایبری به این روزنامه گفته‌اند استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی برای شناسایی آسیب‌پذیری‌های نرم‌افزاری و تحلیل سامانه‌های صنعتی، می‌تواند به گسترش توان عملیاتی هکرهای ایرانی کمک کند.

به گفته این کارشناسان، اگرچه توانایی‌های فنی جمهوری اسلامی همچنان از کشورهایی مانند روسیه و چین عقب‌تر ارزیابی می‌شود، افزایش تمایل به هدف قرار دادن زیرساخت‌های غیرنظامی، تهدید ناشی از عملیات سایبری آن را جدی‌تر کرده است.

در مقابل، جمهوری اسلامی اتهام دست داشتن در حملات سایبری خارج از کشور را رد کرده است. «محمد امین‌نژاد» سفیر جمهوری اسلامی در فرانسه، نیز در گفت‌وگو با وال‌استریت ژورنال این اتهام‌ها را رد کرده و گفته است اگر ایران چنین توانایی‌هایی داشت، آن‌ها را علیه اروپا به کار نمی‌گرفت، بلکه آمریکا یا اسراییل را هدف قرار می‌داد.

گزارش تازه وال‌استریت ژورنال در حالی منتشر شده که فرانسه حملات سایبری اخیر را نقض حقوق بین‌الملل دانسته و علاوه بر پیگیری تحریم‌های اروپایی، حق انجام اقدامات متناسب دیگر در پاسخ به این عملیات را برای خود محفوظ اعلام کرده است.