Tajemnicze prace pod górą w Iranie. USA analizują możliwości ataku

W ostatnich miesiącach wyraźnie wzrosła aktywność budowlana przy Pickaxe Mountain, podziemnym obiekcie położonym w pobliżu kompleksu nuklearnego Natanz, około 225 km na południe od Teheranu. Do takich wniosków doszli analitycy Center for Strategic and International Studies (CSIS), którzy przeanalizowali zdjęcia satelitarne z sześciu lat.

Według nich podziemny kompleks prawdopodobnie ma służyć jako bezpieczne miejsce dla części irańskiego programu nuklearnego. Nie wiadomo jednak, jakie dokładnie będzie jego przeznaczenie.

Izraelski wywiad sugerował wcześniej, że Iran może planować przeniesienie tam wirówek wykorzystywanych w procesie wzbogacania uranu. Prezydent USA Donald Trump wielokrotnie groził natomiast uderzeniem w obiekt.

- Możemy uderzyć w Pickaxe bardzo szybko - powiedział w ubiegłym tygodniu, dodając, że USA wiedzą, kto przemieszcza się na terenie kompleksu.

Pickaxe Mountain. Analitycy dostrzegli wzmożone prace

Według analizy CSIS w 2026 roku nastąpił "wyraźny wzrost aktywności budowlanej" przy Pickaxe Mountain. Charakter robót miał stopniowo zmienić się z prowadzenia wykopów na prawdopodobne prace wewnątrz kompleksu i wzmacnianie jego zewnętrznej infrastruktury.

Analitycy odnotowali większy niż kiedykolwiek wcześniej ruch na drogach prowadzących do obiektu. Prowadzono też prace przy wjazdach do tuneli, utwardzano wewnętrzną sieć dróg i wzmacniano okolice wejść.

CSIS wskazuje trzy możliwe zastosowania kompleksu - montaż wirówek, wzbogacanie uranu albo zabezpieczenie innych prac związanych z irańskim programem nuklearnym, w tym przetwarzania metalicznego uranu.

ZOBACZ: Ławrow o przyszłości Ukrainy po wojnie. Postawił warunek

Jednocześnie analitycy zastrzegają, że ciągłe prace budowlane mogą świadczyć o tym, że obiekt nie jest jeszcze gotowy do wzbogacania uranu, jeśli właśnie takie ma być jego przeznaczenie.

Obiekt pod granitową górą. USA szukają sposobu na najgłębsze cele

Pickaxe Mountain może być wyjątkowo trudnym celem. Według CSIS granitowa góra stanowi wyzwanie nawet dla najpotężniejszych amerykańskich bomb konwencjonalnych.

CNN ustaliło, że cztery dni przed rozpoczęciem przez USA operacji Epic Fury przedstawiciel Defense Threat Reduction Agency zatwierdził awaryjne uzasadnienie kontraktu wartego 1,2 mln dolarów. Dotyczył on naprawy specjalnego podziemnego obiektu testowego na poligonie White Sands w Nowym Meksyku.

Miał on zostać przygotowany do testu z użyciem ostrej amunicji, którego celem - według dokumentu - była weryfikacja tajnych zdolności wobec szybko pojawiających się zagrożeń.

ZOBACZ: Europejski kraj odmawia sankcji na Rosję. Prezydent rozwiązał parlament

Trzy źródła CNN zaznajomione ze sprawą przekazały, że plany testu były związane z wojną z Iranem i potrzebą opracowania sposobu rażenia najgłębiej położonych irańskich instalacji podziemnych.

CNN zaznacza jednak, że nie było w stanie niezależnie potwierdzić, czy test rzeczywiście się odbył ani jaki był cel prac widocznych na zdjęciach satelitarnych. Pentagon nie odpowiedział na pytania stacji.

USA pracują nad nową bombą do niszczenia podziemnych obiektów

Problem głęboko ukrytych instalacji pojawił się już podczas amerykańskich uderzeń na irańskie obiekty nuklearne w czerwcu 2025 roku. Według przedstawiciela amerykańskich sił zbrojnych Pentagon oceniał wówczas, że używane przez USA bomby penetrujące Massive Ordnance Penetrator (MOP) nie byłyby w stanie zniszczyć głęboko położonego obiektu w Isfahanie. W efekcie uderzenia zasypały jego wejścia.

Amerykańskie wojsko pracuje obecnie nad bombą penetrującą nowej generacji, która ma zastąpić MOP i umożliwić rażenie jeszcze głębiej położonych celów. Kontrakt na rozpoczęcie prac nad prototypem przyznano we wrześniu 2025 roku.

Według źródła CNN Pentagon posiada również plany operacyjne dotyczące uderzenia w Pickaxe Mountain. Obiekt znajdował się wśród potencjalnych celów rozważanych wcześniej tego lata. Plan zakładał użycie jednych z największych bomb w amerykańskim arsenale.

Nadal jednak nie jest jasne, czy dostępna obecnie broń byłaby w stanie przebić się wystarczająco głęboko, by zniszczyć to, co Iran może ukrywać wewnątrz góry.