Ekonomik kalkınma amaç ve göstergeleri

Ekonomik kalkınma, ekonomik büyüme, milli gelir artışı değil; insan kaynağın gelişmesi, sağlık, eğitim düzeyi ve yaşam kalitesinin yükselmesi, değer yargılarının, davranış biçimlerinin değişmesi, kurumsal kökleri düzenlemeleri, sosyal sermaye oluşumu, sürdürülebilir olma, bireyin özgürleşme sürecidir.

Birleşmiş Milletler’in belirlediği sürdürülebilir kalkınma amaçları, “insan kaynağı gelişmişlik endeksi”nden (Human Development Index) yararlanarak sürdürülebilir kalkınmanın amaçları bilinebilir.

- Her alanda her tür yoksulluğu sonlandırmak,

- Her yaş grubuna sağlıklı yaşamı sağlamak, 

- Kaliteli, adil, eşitçi eğitim sağlamak, yaşam boyu öğrenim ve eğitimi özendirmek, 

- Cinsiyet eşitliğine ulaşma, kadın ve kızların toplum içinde konumlarını, haklarını güçlendirmek,

- Tüm bireylere hijyen, sağlık hizmetleri sağlamak,

- Herkese ulaşabileceği güvenli, sürdürülebilir enerji sağlamak,

- Herkese verimli, üretken saygın ve sürekli iş istihdam olanağı sağlamak,

- Bireyler ve bölgeler arasında gelir ve gönenç dengesizliğini, eşitsizliğini azaltmak,

- Kentleri ve yerleşim yerlerini, güvenilir, altyapısı dayanıklı ve sürdürülebilir yaşam alanları haline getirmek,

- Çevreyi, çevre sermayesini korumak, geliştirmek; çevre kirliliği, iklim kriziyle mücadele etmek,

- Ekosistemi, biyolojik çeşitliliği korumak, onarmak, ormansızlaşmayı önlemek, kuraklıkla mücadele, toprağın verimsizleşmesini engellemek, herkesin adalete ulaşmasını sağlamak,

- Sosyal refah artırıcı, kurumsal yapı inşa etmek,

- Sürdürülebilir, sürekli dengeli ekonomik büyümeyi sağlamak, 

- Olaylara perakende değil, genel kalkınma amaçları çerçevesinde bakmalı, değerlendirilmelidir. Bu bağlamda gelişmişlik ölçütleri geliştirilebilir. Değerleme kriterleri, göstergeleri, deneysel yaklaşım olarak önerilebilir.

- Toplumda tüm bireylerin gelirlerinin Dünya Bankası’nın USD cinsinden belirlediği mutlak yoksulluk sınırının üstünde olması,

- Toplumun en alt gelir grubunun milli gelirden yüzde 25 pay alan kesimin milli gelirden aldığı payı artırarak gelir dağılımı ölçüsü gibi katsayısının küçülmesi, sıfıra yaklaşması,

- Çocuklara, ilkokul öncesi ve çocukluk gelişme döneminde sağlıklı beslenme ile eğitim sağlama oranı,

- Tüm kız ve erkek çocukların ilk ve ortaokul eğitimlerini ücretsiz, kaliteli, eşitlikçi olarak tamamlamaları,

- Bireylere, aşı, ilaç, bakım, sağlık hizmeti hijyen sağlama aracı,

- Topumda sağlıklı besleme ve barınma oranı,

- Sağlıklı yeterli enerji sağlama oranı,

- Kadın ve kızlara pozitif ayrımcılık, her türlü istismar ve şiddeti sonlandırma,

- Herkese saygın bir iş sağlanarak işsizlik oranını doğal işsizlik düzeyine indirmek,

- Hukukun üstünlüğü, herkesin adalete ulaşması,

- Hanehalkının sağlıklı barınmaya sahiplik oranını yükseltmek,

- Toplumun çevresel, sosyal, entelektüel sermaye birikiminin gelişmesi. Gelişmişlik, kişi başına ortalama gelir artışı değil, ölçüsü de değil, özetlenen kalkınma amaçlarına ulaşmaktır.