Nieuwe zoektocht naar luchtvaartpionier Earhart op atol in Stille Zuidzee

"Als je dit vindt, heb je een vondst vergelijkbaar met het vinden van de Titanic", zegt luchtvaartdeskundige Joris Melkert (TU Delft). "Dan heb je echt gescoord."

Melkert doelt op het wrak van het vliegtuig van de wereldberoemde Amerikaanse luchtvaartpionier Amalia Earhart. Zij verdween in 1937 spoorloos tijdens een vlucht om de wereld, samen met haar navigator Fred Noonan. "Een van de grootste mysteries uit de geschiedenis van de luchtvaart", zegt Melkert.

Morgen arriveert een expeditie van Amerikaanse wetenschappers op het afgelegen koraaleiland Nikumaroro in de Stille Zuidzee. Daar is vaker naar Earhart, Noonan en hun toestel gezocht. Tevergeefs.

Zes jaar geleden kreeg de zoektocht naar wat er met hen gebeurd is een nieuwe impuls, omdat het wrak op een satellietfoto te zien zou zijn.

Earhart en Noonan vertrokken op 1 juni 1937 met hun toestel Electra vanuit Miami voor een vlucht rond de wereld. Ze vlogen in oostelijke richting, grofweg langs de lijn van de evenaar. De reis verliep voorspoedig. Op 29 juni hadden ze al 37.000 kilometer afgelegd.

Op 2 juli stegen ze op in Papoea-Nieuw-Guinea voor het het laatste deel van de tocht: de oversteek over de Stille Oceaan. De eerste tussenstop zou Howland Island zijn, een vlucht van 20 uur. Daar lag een schip van de Amerikaanse kustwacht klaar om de Electra met radiosignalen naar Howland Island te loodsen.

Maar er ging iets mis. Om een of andere reden lukte het Earhart en Noonan niet om goed contact te krijgen en de richtingaanwijzingen te ontvangen. Ze wisten Howland Island niet te vinden en vlogen door.

"Ik denk dat op een gegeven moment de brandstof is opgeraakt en dat ze in zee zijn terechtgekomen", zegt Melkert. Dat was ook de conclusie van het onderzoek van de Amerikaanse regering kort na de verdwijning, en latere onderzoekers.

De Electra zou na de crash, niet ver van Howland Island, kilometers diep naar de bodem van de oceaan zijn gezonken.

Er zijn ook andere theorieën. Mogelijk hebben de twee naar een andere landingsplaats hebben gezocht en zijn ze zo bij het onbewoonde atol Nikumaroro terechtgekomen.

Eerdere onderzoeken ter plekke leverden niets concreets op, maar de satellietfoto uit 2020 voedde de theorie dat de vlucht van Earhart en Noonan daar was geëindigd. Onderzoekers van de Amerikaanse Purdue Universiteit troffen dat object op de satellietfoto ook aan op een luchtfoto van Nikumaroro uit 1938.

Melkert blijft sceptisch. "Dat is wel 650 km ten zuiden van het eiland waar ze eigenlijk had aan moeten komen, dus dat maakt het al wat minder waarschijnlijk dat het gelukt is", zegt hij. "Maar goed, daar zijn eerder wat botten gevonden van iemand die mogelijk een vrouw zou kunnen zijn."

"En dan ligt er ergens vlak voor de kust bij dat atol iets wat een vliegtuig zou kunnen zijn. Dus de gedachte is: dit zou het wellicht kunnen zijn, dus laten we maar eens gaan kijken."