Oligarcha zniknął z listy sankcyjnej, Francja dostała prezent. Kim jest ułaskawiony szpieg?

Martin Ryan, francuski biznesmen skazany za szpiegostwo, został ułaskawiony przez prezydenta Azerbejdżanu Ilhama Alijewa. Stało się po tym, jak po naciskach m.in. Paryża, Unia Europejska usunęła z listy sankcyjnej oligarchę Aliszera Usmanowa. Według dyplomatów naciskało na to Baku - podała agencja Reutera.

Władimir Putin i Aliszer Usmanow (autor: MICHAEL KLIMENTYEV / SPUTNIK / KREMLIN POOL) /PAP/EPA

Co robił w Azerbejdżanie Ryan?

Ryan od lat mieszka w Azerbejdżanie. Zatrzymano go w 2023 roku, a skazano w marcu 2026 r. na 10 lat więzienia. Według aktu oskarżenia został on zwerbowany przez funkcjonariuszy francuskiego wywiadu zagranicznego DGSE. Jego zadaniem miało być uzyskanie informacji na temat deklaracji z Szuszy z 2021 roku, zawartej przez Azerbejdżan i Turcję i wzmacniającej ich sojusz. Następnie miał zbierać informacje na temat relacji Azerbejdżanu z Iranem, Pakistanem, Algierią i Somalią, a także o firmach związanych z Rosją i Chinami. Ryan odbywał wyrok w stolicy Azerbejdżanu.

Paryż zabiegał o zniesienie sankcji wobec oligarchy

Zgodnie z opublikowanym w środę dekretem Alijewa, Ryan znajduje się na liście 20 osób ułaskawionych przez prezydenta Azerbejdżanu jako jedyny obywatel Francji.

Francuscy urzędnicy prywatnie mówili, że władze Azerbejdżanu w rozmowach na temat dwóch Francuzów więzionych na terytorium tego kraju nalegali na zdjęcie sankcji z Usmanowa – podaje agencja Reutera, powołując się na trzech europejskich dyplomatów. Baku temu zaprzecza.

Ukraina oburzona

O przedłużeniu sankcji na 3 tys. osób i podmiotów związanych z rosyjską agresją na Ukrainę na kolejne trzy lata Rada UE poinformowała we wtorek wieczorem. Zgodnie ze źródłami UE z czarnej listy w ramach zakulisowych negocjacji usunięto dwóch rosyjskich oligarchów: Usmanowa i Michaiła Fridmana.

Przed wykreśleniem obu oligarchów z czarnej listy przestrzegła w poniedziałek Ukraina. Szef MSZ tego kraju Andrij Sybiha podkreślił, że zostali oni umieszczeni na listach sankcyjnych ze względu na przynależność do agresywnego reżimu rosyjskiego. Uznał, że wykreślenie ich z list sankcyjnych jest nie do przyjęcia i będzie stanowiło błędny sygnał dla Moskwy w momencie, gdy presja na nią powinna być wzmacniana.

Kim jest Aliszer Usmanow?

Usmanow jest jednym z najbogatszych Rosjan. Ogromny majątek zawdzięcza konsolidacji rosyjskiego przemysłu ciężkiego po upadku ZSRR. Po pełnoskalowej agresji Rosji na Ukrainę w 2022 r. UE zamroziła jego aktywa, w tym luksusowy jacht Dilbar. Powodem były jego bliskie relacje z rosyjskim przywódcą Władimirem Putinem. Po rosyjskiej inwazji w 2022 r. na listę sankcyjną trafiła także siostra Usmanowa Gulbachor Ismaiłowa, jednak w 2025 r. wskutek zabiegów rządu Węgier, którym kierował Viktor Orban, została z niej wykreślona.