Seksisme op de werkvloer: 'Het zit overal', maar driekwart van de vrouwen zwijgt

“Seksisme op de werkvloer is heel uiteenlopend”, zegt Van Garsse. Het kan gaan om ongepaste blikken, seksualiserende grappen of het niet serieus nemen van de competenties van vrouwen. Ook een gendergebonden taakverdeling, zoals vrouwen die automatisch de koffie moeten zetten of notities nemen, valt eronder. Daarnaast zijn er bekende fenomenen zoals mansplaining en manterupting, waarbij mannen vrouwen onderbreken of hun ideeën overnemen.

Volgens Van Garsse worden zulke situaties vaak gebagatelliseerd. “Het zijn dingen die jij, ik en iedereen wel zal herkennen. Het zit overal.” Omdat het meestal niet om strafbare feiten gaat, worden ze volgens haar vaak gezien als iets waar vrouwen zich maar bij moeten neerleggen. Toch hebben die dagelijkse vormen van seksisme volgens haar een duidelijke impact: ze geven vrouwen telkens opnieuw het signaal dat ze niet volledig serieus worden genomen.

Impact

Opvallend is dat driekwart van de vrouwen die seksisme ervaren daar geen melding van maakt. Bij degenen die dat wel doen, zegt twee derde achteraf geen bescherming te hebben gekregen. Eén op de vijf geeft zelfs aan dat ze na haar melding werd afgestraft. Dat kan bijvoorbeeld betekenen dat een promotie of project wordt afgenomen of dat collega's zich anders tegenover hen gaan gedragen.

Die angst voor een mogelijke backlash is volgens Van Garsse een belangrijke reden waarom vrouwen zwijgen. Daarnaast hebben ze vaak weinig vertrouwen in de bestaande meldingsprocedures of weten ze simpelweg niet waar ze terechtkunnen. “In elk bedrijf zou normaal een vertrouwenspersoon moeten zijn. Er zou een beleid rondgebouwd moeten worden rond wat er gedaan moet worden in het geval van seksisme op de werkvloer. Het probleem is dat dat vaak nog niet het geval is.”

Psychosociaal risico

Van Garsse pleit daarom voor een duidelijkere erkenning van seksisme in de arbeidswetgeving. Vandaag wordt er wel gesproken over discriminatie, maar seksisme als afzonderlijk psychosociaal risico blijft volgens haar onder de radar. De Brusselse Raad voor de Gelijkheid van Mannen en Vrouwen vraagt onder meer duidelijke procedures, beschermingsmechanismen, preventie en sensibilisering op de werkvloer.

Ook collega's spelen daarin een belangrijke rol. Uit de enquête blijkt dat de bevraagde mannen seksisme op de werkvloer vaak wel herkennen, maar slechts een derde zegt ooit te hebben ingegrepen. Volgens Van Garsse komt dat onder meer doordat mannen niet weten hoe ze moeten reageren of denken dat het niet hun rol is. “Het is superbelangrijk om die omstanders ook een beetje op te leiden in hoe je eigenlijk een actieve omstander kan zijn.”

Meer bewustwording

Toch ziet Van Garsse ook een positieve evolutie. In vergelijking met een gelijkaardige enquête uit 2016 is er meer bewustwording, ook bij mannen. “Nu komt het erop aan om er ook daadwerkelijk iets aan te doen”, klinkt het. Voor haar betekent dit dat seksisme benoemd moet worden en dat collega's zich actief moeten uitspreken wanneer ze het zien gebeuren.

De boodschap aan werkgevers is dan ook duidelijk: wacht niet tot alledaags seksisme uitmondt in ernstigere vormen van grensoverschrijdend gedrag. Volgens Van Garsse vormt seksisme de “bodem van de piramide”, die uiteindelijk kan leiden tot seksuele intimidatie of zelfs seksuele agressie.