To największe polskie miasto bez kolei. Przetarg zwiastuje zmiany

O ogłoszeniu przetargu poinformował na poniedziałkowej konferencji prasowej w Żorach wiceminister infrastruktury, pełnomocnik rządu ds. Centralnego Portu Komunikacyjnego Piotr Malepszak. Jak zaznaczył, szacunkowa wartość zamówienia to 270 mln zł netto, a resort infrastruktury i PLK liczą, że oferty zostaną otwarte na początku grudnia (termin ich składania to 4 grudnia).

Przeprowadzenie robót planujemy do końca 2030 r. Chcemy połączyć Jastrzębie z Katowicami w czasie do 60 minut. Docelowo (...) chcemy zbudować też te pierwsze 20 km linii dużej prędkości od Katowic w kierunku Żor i Rybnika, aby czas przejazdu jeszcze skrócić do poziomu ok. 35 minut dla szybkich regionalnych pociągów ekspresowych z Jastrzębia do Katowic - wskazał Malepszak. 

Członek zarządu PKP PLK Marcin Mochocki ocenił, że odbudowa połączenia do Jastrzębia jest wyzwaniem dla spółki w woj. śląskim tym bardziej, że wykonawca będzie miał dwa miesiące na przygotowania, a prace budowlane mają być zrealizowane w ciągu 20 miesięcy.

To bardzo ambitny termin, to jest odbudowa prawie 9-kilometrowego odcinka wraz z przejściem przez tereny trudne geologicznie, pogórnicze, wraz z budową bardzo skomplikowanego obiektu inżynieryjnego nad zalewiskiem górniczym i budową końcowej stacji Jastrzębie w nowym miejscu, w okolicy ul. Północnej i Sybiraków - wskazał wiceprezes PLK. 

Mochocki zwrócił uwagę, że linia będzie częściowo przebiegała w nowym śladzie, po zakończeniu w ciągu 22 miesięcy od podpisania umowy prac budowlanych, niezbędne będzie uzyskanie dopuszczeń kolejowych, wynikających z prawa budowlanego i z ustawy o transporcie kolejowym. 

Uczestniczący w wydarzeniu marszałek woj. śląskiego Wojciech Saługa podkreślił, że rozwoju kolei oczekują mieszkańcy, stąd inwestycje woj. śląskiego w tabor kolejowy, a także w przedsięwzięcia infrastrukturalne, jak linia do Jastrzębia. 

Prezydent Jastrzębia-Zdroju Michał Urgoł podkreślił, że dla mieszkańców miast nowa inwestycja kolejowa będzie „game changerem”.

Koszty i finansowanie

Umowę ws. realizacji przedsięwzięcia, które docelowo ma przywrócić kolej do Jastrzębia-Zdroju, przedstawiciele urzędu marszałkowskiego oraz PKP PLK podpisali w listopadzie 2022 r. Kolejarze szacowali wówczas wartość całego zadania (prace projektowe i budowlane) na 475 mln zł netto.

Przetarg na dokumentację odbudowy połączenia do Jastrzębia-Zdroju ogłoszono jako pierwszy w regionie w ramach Kolei Plus, w grudniu 2022 r. Przygotowanie dokumentacji wraz z nadzorem autorskim zamówiono za 13,2 mln zł w konsorcjum spółek Fonon i Pracownia Projektów Kolejowych w sierpniu 2023 r.

Zgodnie z założeniami uzgodnionego w 2022 r. projektu, zakłada on zapewnienie przez woj. śląskie na trasie Jastrzębie-Zdrój – Żory – Katowice 12 par pociągów na dobę (przy pierwotnie prognozowanym czasie przejazdu z Jastrzębia-Zdroju do Katowic 72-74 minut). 

Prace obejmą ok. 35 km linii kolejowych. Uzgodniono wykorzystanie istniejącej infrastruktury po śladzie odcinka linii nr 159 oraz budowę ok. 20,6 km nowych linii.

W szczegółach ma to być: budowa fragmentu nowej linii oraz odbudowa części linii 159 na terenie Jastrzębia-Zdroju, a także rewitalizacja istniejącego fragmentu LK159 pomiędzy Jastrzębiem-Zdrój i Żorami. Planowana jest też odbudowa fragmentu linii 159 pomiędzy Żorami i Orzeszem. Zakładana jest również budowa 10 nowych punktów obsługi podróżnych (przystanków i stacji).

Inwestycja ma zostać sfinansowana w 85 proc. (kosztów kwalifikowanych) ze środków PKP PLK w ramach programu Kolej Plus, a w 15 proc. ze środków pochodzących z samorządów (przy czym VAT od wydatków kwalifikowanych podlega rozliczeniu przez PKP PLK). Samorządy mają pokryć, o ile się te pojawią, wydatki niekwalifikowane (brutto).

Łączną kwotę wydatków kwalifikowanych oszacowano na 475,1 mln zł netto, z czego 71,3 mln zł (15 proc.) ma zapewnić woj. śląskie. Kwota ta ma zostać sfinansowana przez partnerów w częściach: 40 proc. woj. śląskie (28,5 mln zł), 25 proc. Jastrzębie-Zdrój, 10 proc. Pawłowice, 17,5 proc. Żory i 7,5 proc. Czerwionka-Leszczyny.

Siedem projektów w województwie śląskim

Odbudowa połączenia kolejowego do Jastrzębia-Zdroju to jeden z ośmiu projektów realizowanych w programie Kolej Plus w woj. śląskim. Sześć z nich dotyczy miast i gmin Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii, w tym wypadku GZM pokrywa ich wkład własny. 

Dokumentacje większości z tych projektów (w trybie odrębnych zamówień dokumentacji i realizacji) są na różnym etapie zaawansowania; trwa realizacja jedynej zamówionego w trybie projektuj i buduj odbudowy połączenia Gliwice - Katowice, przez Rudę Śląską Kochłowice.