Zmiany w rządzie. Prezydent czeka, niepokój w resorcie funduszy

Mijają już trzy tygodnie, odkąd Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz rzuciła ministerialnymi papierami. W tym czasie premier Donald Tusk zdążył już wskazać jej następczynię – doświadczoną unijną urzędniczkę Agnieszkę Bartol. Od kilku tygodni na swoją wicepremierowską nominację czeka też minister finansów i gospodarki Andrzej Domański.

Póki co, nie słychać o żadnej dacie uroczystości w Pałacu. – Nie ma jeszcze informacji na ten temat - przyznaje rzecznik rządu Adam Szłapka. Także prezydencki rzecznik Rafał Leśkiewicz odpisał nam, że jeszcze nie zna terminu. Część naszych rozmówców spodziewa się, że prezydent mógłby zatwierdzić zmiany w rządzie w przyszłym tygodniu. – Do tej pory można było tłumaczyć to kalendarzem prezydenta i nagłymi wydarzeniami, jak przesilenie w Trybunale Konstytucyjnym czy zamach w Krakowie. Nie znam planów prezydenta, ale wydaje się, że kolejny tydzień byłby dobry na zatwierdzenie zmian w rządzie – ocenia jeden z rozmówców zbliżonych do koalicji.

Ale nie wszyscy podzielają ten pogląd.

– Obawiam się, że po ostatnich napięciach pomiędzy małym pałacem a dużym, prezydent będzie chciał zagrać Tuskowi na nosie i dalej będzie zwlekać. O takiej uroczystości raczej nie informuje się z dnia na dzień, więc gdyby miał to być przyszły tydzień, być może wyszłyby już jakieś zaproszenia – ocenia kolejny rozmówca z obozu władzy.

Inny, z rządu, dodaje, że dalsze zwlekanie "byłoby bardzo nieodpowiedzialne ze strony prezydenta". – Konstytucja jest tu jasna, tzn. prezydent dokonuje zmian w rządzie na wniosek premiera. Choć jedyne, czego w niej nie ma, to kiedy te zmiany mają zajść. Ale dalsze zwlekanie robi się szkodliwe. Pytanie też, jak to rokuje na kwestię powołania przez prezydenta rządu po wyborach – zastanawia się rządowy rozmówca.

Sytuacja "totalnie padaczkowa"

W Ministerstwie Finansów nie czuć przesadnego niepokoju. Andrzej Domański już dziś ma spory zakres władzy jako minister finansów i gospodarki, w dodatku jest jednym z bardziej zaufanych ludzi Donalda Tuska. Z pragmatycznego punktu widzenia teka wicepremiera nie jest mu do niczego szczególnie potrzebna; nominacja ta ma przede wszystkim walor prestiżowy (Tusk ogłosił nominację po tym, jak ministra obroniono w Sejmie przed wotum nieufności zgłoszonym przez PiS).

Co innego Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej (MFiPR). Po rezygnacji Katarzyny Pełczyńskiej-Nałęcz z kierownictwa politycznego ostał się tam tylko jeden wiceminister – Jacek Karnowski z KO. I, jak słyszymy od kilku rozmówców, funkcjonowanie resortu jest utrudnione, a sam Karnowski ma unikać podejmowania co ważniejszych decyzji. – Jeśli Karnowski jest tak blisko Tuska, jak mówi, że jest, to dlaczego premier nie zrobił go głównym ministrem? Jest momentami chaos w resorcie. Mówi się, że wiceminister nie chce podpisywać niektórych papierów. Być może to wynika z czystej ostrożności, że skoro ma przyjść nowa minister, to ważne decyzje należy zostawić jej – twierdzi osoba związana z MFiPR.

Jeszcze ostrzej mówi stronnik Pełczyńskiej-Nałęcz. – Sytuacja w MFiPR jest "totalnie padaczkowa". Karnowski przez chwilę poczuł się jak główny minister, podjął się nawet próby czyszczenia i szukania spisków, głównie w obszarze mieszkaniówki. Ale ponoć już tego zaprzestał – twierdzi rozmówca.

Sam Jacek Karnowski w rozmowie z Wirtualną Polską zapewnia, że wszystkie dokumenty są na bieżąco podpisywane, nawet takie, które wymagają decyzji Rady Ministrów.

– Na pewno żadnych większych zmian kadrowych nie będę robił, bo to wręcz nie wypada, to będzie ewentualna decyzja przyszłej pani minister – stwierdza.

I dodaje, że "ministerstwo pracuje pełną parą". - Są tu świetni pracownicy, dużą pomocą jest też polskie przedstawicielstwo przy UE z panią ambasador Agnieszką Bartol na czele – zapewnia, choć dodaje, że jakieś problemy jednak występują.

– Utrudnieniem jest fakt, że w części spotkań komitetów międzyresortowych nie uczestniczy przedstawiciel kierownictwa MFiPR. Minister odpowiedzialny za politykę regionalną nie może też brać udziału na przykład w spotkaniach odbywających się poza Warszawą. A w końcu to jest ministerstwo, które na co dzień ściśle współpracuje z regionami. Nie możemy też – tak często, jak to potrzebne – reprezentować MFiPR podczas dwustronnych spotkań międzynarodowych. Chwilowo także niestety zaniedbuję jako poseł swój okręg wyborczy – przyznaje wiceminister funduszy.

Unijne negocjacje bez polskiego ministra

Na sytuację MFiPR rzutuje także to, że w tle, na szczeblu unijnym, toczą się negocjacje dotyczące nowej perspektywy finansowej UE na lata 2028–2034. Z ramienia polskiego rządu – o ile nie są to najważniejsze ustalenia, podejmowane na unijnych szczytach z udziałem szefów rządów – mandat negocjacyjny w tych sprawach ma właśnie minister funduszy. – Polski stolik jest w tej chwili pusty w tych negocjacjach - twierdzi rozmówca zbliżony do resortu. – Oczywiście przyszła minister funduszy Agnieszka Bartol jest zaangażowana w sprawy unijne, ale ma ich mnóstwo na głowie, a tu jest potrzebny ktoś w MFiPR, kto wszystkiego na bieżąco przypilnuje. Bartol nie ma mandatu do prowadzenia tych negocjacji, a Tusk nie ma do tego głowy - dodaje.

Nasz rozmówca zwraca też uwagę, że w resorcie funduszy trwają prace nad Planem Partnerstwa Krajowego i Regionalnego (PPKR) – to strategiczny dokument planistyczny, który określi zasady wydatkowania miliardów złotych funduszy unijnych w Polsce na lata 2028–2034. Brak kierownictwa resortu nie ułatwia pracy nad dokumentem. – Jest tabelka w Excelu ze wstępnym podziałem kwot, ale utworzona przez departamenty i przed uzgodnieniami politycznymi, bo powstawała w czasie, gdy w tej koalicji nie udawało się już nic ustalić. Rozdysponowanie tych pieniędzy jest bardzo trudnym zadaniem, bo wszyscy się o nie zabijają i każdy chce dostać więcej niż poprzednio – podkreśla stronnik Katarzyny Pełczyńskiej-Nałęcz.

Ale w rządzie, choć zdają sobie sprawę, że sytuacja wokół MFiPR jest co najmniej niekomfortowa, to jednak trudno mówić o kompletnym paraliżu czy niewiedzy, co dzieje się w Brukseli. – Mamy tam na miejscu komisarza ds. budżetowych Piotra Serafina oraz Agnieszkę Bartol. Oni pilnują w tej chwili tych spraw – przekonuje rozmówca z rządu.

Taką linię utrzymuje też Jacek Karnowski z MFiPR.

– Rzeczywiście jesteśmy w momencie rozliczania środków z KPO i szykowania nowych ram finansowych UE na lata 2028–2034. Tyle że w tej chwili mamy jeszcze negocjacje na poziomie unijnym, głównie na szczeblu Rady Europejskiej, gdzie jest pan premier Donald Tusk, oraz Komisji Europejskiej. Od nas wychodzą wszystkie niezbędne dokumenty, mamy tu dobrą współpracę z polskim przedstawicielstwem przy UE – uspokaja.

Pełczyńska-Nałęcz wróci?

Im dłużej Karol Nawrocki zwleka z dokonaniem zmian w rządzie na wniosek premiera, tym więcej teorii narasta wokół tego, dlaczego tak się dzieje. Póki co najczęściej wskazuje się na kwestie kalendarzowe, ale coraz więcej słychać opinii, że Nawrocki w ten sposób po prostu odgrywa się na Tusku. Są też tacy, którzy idą dalej w swoich podejrzeniach.

– Prezydent wie, w jakiej atmosferze Tusk rozstał się z Pełczyńską-Nałęcz. Już następnego dnia po rezygnacji premier wysłał ją na przymusowy urlop. Kancelaria Premiera nawet zażyczyła sobie pisemnego potwierdzenia odbioru tej decyzji. O ile wiem, pani minister urlop kończy się w okolicach świąt, pytanie, co potem, bo wtedy chyba wręcz musi wrócić do pracy. Być może na to ewentualne zamieszanie gra Nawrocki – zastanawia się nasz rozmówca.

Pewności nie ma także nasz rozmówca z MFiPR. – Decyzją Tuska pani minister jest odsunięta od obowiązków, trudno więc zakładać, by miała się specjalnie pchać z powrotem na tę funkcję, skoro sama zrezygnowała. A jeśli chodzi o uroczystość w Pałacu, to tam wymagana jest przede wszystkim obecność powoływanych ministrów; tych zdymisjonowanych można poinformować nawet pocztą, choć pewnie tak nie wypada – wskazuje rozmówca.

Zdaniem Jacka Karnowskiego zmiany w rządzie powinny zajść jak najszybciej. – Nie rozumiem, dlaczego w ciągu kilku tygodni prezydent nie znalazł czasu na powołanie konstytucyjnego ministra. Tym bardziej że ze strony Kancelarii Prezydenta płynęły sygnały, że termin wkrótce zostanie zaproponowany. Praca kierownictwa ministerstwa jest pracą zespołową. Na dłuższą metę praca w takim układzie, z uwagi na bierność prezydenta, nie jest możliwa i szkodzi Polsce – mówi.