De Wever heeft nog maar enkele dagen voor een begrotingsakkoord, maar daarna begint pas de echte race tegen de klok

• België staat voor een cruciale deadline om de begroting vóór 1 januari af te ronden.
• Noodfinanciering via ‘voorlopige twaalfden’ zou nieuw beleid bevriezen en het risico op kredietverlagingen met zich meebrengen.
• Tactieken van de oppositie en een strak tijdschema bedreigen het vermogen van de regering om een financiële impasse te voorkomen.

De Belgische federale regering staat voor een cruciale deadline om haar begroting af te ronden. Oppositieleden waarschuwen dat een tijdelijk noodfinancieringsmechanisme onvermijdelijk zou kunnen worden.

Vincent Van Quickenborne van de partij Anders heeft officiële parlementaire documentatie aangehaald om aan te voeren dat het huidige tijdschema onrealistisch is, en suggereert dat de regering waarschijnlijk gedwongen zal zijn om gedurende ten minste één maand een beroep te doen op voorlopige twaalfden. Hoewel regeringsbronnen bij HLN toegeven dat de marge krap is, blijven zij volhouden dat het nog steeds haalbaar is om het proces vóór het nieuwe jaar af te ronden.

Voorlopige twaalfden

Het systeem van de ‘voorlopige twaalfden’ is een laatste redmiddel dat in werking treedt als er op 1 januari nog geen begroting is goedgekeurd. Volgens deze regel mag de staat elke maand slechts een twaalfde van de begroting van het voorgaande jaar uitgeven om ervoor te zorgen dat essentiële betalingen – zoals salarissen voor leraren en ambtenaren – doorgaan.

Dit systeem verbiedt echter de financiering van nieuw beleid en verhindert de invoering van nieuwe belastingen of hervormingen. Een dergelijke impasse zou het nationale tekort verergeren, dat volgens prognoses in 2029 al meer dan 38 miljard euro zal bedragen zonder strenge bezuinigingsmaatregelen.

Economische en politieke implicaties

Afgezien van de financiële beperkingen brengt het gebruik van een noodbegroting aanzienlijke politieke en economische risico’s met zich mee. Het duidt voor de internationale financiële markten op een falend bestuur, wat zou kunnen leiden tot een verlaging van de kredietrating van België.

Een dergelijke stap zou de rente op de staatsschuld doen stijgen, wat het land miljoenen zou kosten en de beschikbare middelen voor gezondheidszorg en justitie zou verminderen. Premier Bart De Wever wil vooral dit rentesneeuwbaleffect vermijden, waarbij de regering meer moet lenen louter om de kosten van de rente op de bestaande schuld te dekken.

Strakke deadline

Het huidige tijdschema is uiterst krap. De Wever is van plan om uiterlijk op 3 november een akkoord in het parlement voor te leggen, kort daarna gevolgd door een vertrouwensstemming. Van Quickenborne stelt dat dit te laat is. Hij merkt op dat begrotingsdocumenten doorgaans een maand nodig hebben om te worden verwerkt. De regering probeert dit nu in twee dagen te proppen.

Om de deadline te halen, zou het BOSA-agentschap de documenten in recordtempo moeten opstellen en zouden wetgevers overuren moeten maken. Voorzitter Peter De Roover wil mogelijk de kerstvakantie schrappen om extra zittingen mogelijk te maken.

Rol van de oppositie

De weg vooruit is verder bemoeilijkt door het vermogen van de oppositie om het proces te vertragen. Door talrijke amendementen in te dienen, juridische toetsingen aan te vragen bij de Raad van State of filibustertactieken toe te passen, kunnen oppositiepartijen de programmawet vertragen die nodig is om begrotingscijfers om te zetten in daadwerkelijke wetgeving.

Als de belastingwetten niet vóór 1 januari zijn aangenomen, kan de regering mogelijk tot maart zijn verhinderd om nieuwe inkomstenbronnen in te voeren. Bijgevolg zal, zelfs als er begin november een politiek akkoord wordt bereikt, de laatste sprint om vóór het einde van het jaar een stemming veilig te stellen een risicovolle race tegen de klok zijn. (fc)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!