Senat wybrał ławników Sądu Najwyższego. Zdecydowana większość zgłoszona przez KOD

W głosowaniu, w którym wzięło udział 92 senatorów, poparcie uzyskało 27 kandydatów reprezentujących KOD oraz troje zgłoszonych przez grupy obywateli. Każdy senator mógł oddać maksymalnie 30 głosów z listy 42 kandydatów. Zwycięzcy otrzymali od 62 do 51 głosów poparcia. Część wybranych osób pełniła już wcześniej funkcję ławnika w Sądzie Najwyższym.

Dalszy ciąg artykułu pod materiałem wideo

Zgłoszenia kandydatów przez KOD i inne organizacje

Czytaj nas częściej w Google

Dodaj w Google

Kandydaci na ławników byli zgłaszani do marszałka Senatu przez stowarzyszenia, organizacje społeczne i zawodowe lub grupy co najmniej 100 obywateli posiadających czynne prawo wyborcze. Termin zgłoszeń upłynął 30 czerwca br. Łącznie wpłynęło 56 kandydatur, z których 28 przedstawił Komitet Obrony Demokracji.

Stowarzyszenie "Prawnicy dla Polski", którego prezesem jest Łukasz Piebiak, zgłosiło dziewięć kandydatur. Jednak wszystkie zostały odrzucone przez senacką komisję praw człowieka i praworządności ze względu na braki formalne — kandydaci nie dołączyli do dokumentów swoich zdjęć. Pozostałe zgłoszenia pochodziły od grup obywateli i innych organizacji.

Z 56 pierwotnych zgłoszeń komisja uznała 13 za niespełniające wymogów formalnych. Ostatecznie pozytywnie zaopiniowano 42 kandydatury, gdyż jeden z kandydatów zgłoszonych przez KOD wycofał swoją kandydaturę. Kadencja wybranych ławników rozpocznie się 1 stycznia 2027 r. i potrwa do 31 grudnia 2030 r.

Odmowa orzekania z sędziami powołanymi po 2017 r.

Poprzednim razem, jesienią 2022 r., Senat wybrał 30 ławników, z których 26 zgłosił Komitet Obrony Demokracji. Ponad 20 z nich odmawia orzekania w składach z udziałem "neosędziów", czyli sędziów powołanych po 2017 r. w procedurze przed Krajową Radą Sądownictwa po zmianach wprowadzonych za rządów PiS.

Małgorzata Manowska, poprzednia I prezes SN, składała w minionych latach wnioski do Senatu o odwołanie większości tych ławników. Uzasadniała to niewykonywaniem przez nich obowiązków. Izba wyższa nie uwzględniła jednak tych wniosków.

• Czytaj też: Prezes PiS przemawiał wieczorem pod TK. Krytykuje opinię Komisji Weneckiej

Rada Ławnicza kwestionuje powołanie Kapińskiego

Prezydent Karol Nawrocki powołał pod koniec maja sędziego Zbigniewa Kapińskiego na I prezesa Sądu Najwyższego. Rada Ławnicza SN, reprezentująca większość ławników mijającej kadencji, oceniła wkrótce potem w uchwale, że Kapiński nie był i nie jest legalnym sędzią Sądu Najwyższego. Rada uznała, że nie można go traktować jako legalnie obranego I prezesa SN.

Prezes Kapiński apelował na początku lipca br. do marszałek Senatu Małgorzaty Kidawy-Błońskiej, aby "zbliżająca się procedura wyboru ławników Sądu Najwyższego została przeprowadzona z należytą powagą i świadomością jej konsekwencji dla obywateli i SN, tak aby odbudowywać zaufanie do państwa". "W celu odbudowy zaufania do wymiaru sprawiedliwości niezbędne jest, aby kandydaci na ławników nie byli kojarzeni z żadną stroną sceny politycznej ani organizacjami, którym przypisuje się jednoznaczne konotacje polityczne" — podkreślał Kapiński.

Kto może zostać wybrany na ławnika?

Ławnicy w Sądzie Najwyższym pojawili się w 2018 r. po wejściu w życie uchwalonej w czasach PiS ustawy o SN. Uczestniczą oni w rozpoznawaniu skarg nadzwyczajnych oraz spraw dyscyplinarnych między innymi sędziów. Ławnikiem może zostać osoba posiadająca wyłącznie obywatelstwo polskie, korzystająca z pełni praw cywilnych i publicznych, która ukończyła 40 lat, ale nie skończyła 60 lat oraz ma co najmniej wykształcenie średnie. Musi również być nieskazitelnego charakteru i zdolna, ze względu na stan zdrowia, do pełnienia obowiązków ławnika. Funkcji tej nie mogą pełnić między innymi osoby zatrudnione w sądach, prokuraturze, policji, adwokaci, radcowie prawni, notariusze, żołnierze ani członkowie partii politycznych.