Putin zarobił miliardy dzięki wojnie w Iranie. Teraz sytuacja zaczyna się odwracać

Wzrost ten wynika głównie ze zwiększenia dostaw surowców mineralnych, żywności i metali — komentuje Bank Centralny. Kluczową rolę odegrał wzrost światowych cen surowców "w wyniku ograniczenia dostaw spowodowanego konfliktem na Bliskim Wschodzie, w tym zamknięciem cieśniny Ormuz".

Indeks cen rosyjskiego eksportu surowców (obejmujący również metale, nawozy i produkty rolne), obliczany przez Centrum Indeksów Cenowych Gazprombanku, gwałtownie wzrósł z 67,7 punktu w przeddzień wybuchu wojny do 101 punktu 10 kwietnia, a następnie spadł do 72,8 na początku lipca.

• Tekst publikujemy dzięki uprzejmości serwisu The Moscow Times

Największy wpływ miały towary z sektora paliwowo-energetycznego. Światowe ceny ropy gwałtownie wzrosły; cena rosyjskiej ropy Urals wzrosła z 44,5 dol. (167 zł) za baryłkę w lutym do 77 dol. (286 zł) w marcu i 95 dol. (353 zł) w kwietniu, według danych Ministerstwa Gospodarki i Rozwoju. Jej średnia cena w drugim kwartale wyniosła 82 dol. (305 zł) za baryłkę — to 1,5 razy więcej niż rok wcześniej i niż w pierwszym kwartale, zauważa Bank Centralny.

Wzrosły również wolumeny eksportu. Z powodu niedoboru ropy Stany Zjednoczone zniosły w marcu zakaz zakupu rosyjskiej ropy i produktów ropopochodnych, które znajdowały się już na tankowcach. Dostawy żywności wzrosły dzięki zgromadzeniu znacznych zapasów zbóż oraz zwiększeniu kontyngentów eksportowych.

Korzystny dla Rosji trend właśnie się odwraca

Obecnie sytuacja uległa odwróceniu. Z powodu ataków ukraińskich dronów na rosyjskie rafinerie produkcja produktów naftowych spadła w lipcu o 21 proc. w ujęciu rok do roku, a rząd zakazał ich eksportu. Zostało to częściowo zrównoważone wzrostem eksportu ropy naftowej, jednak całkowity wolumen rosyjskiego eksportu ropy (ropy naftowej i produktów ropopochodnych) w lipcu spadł o 5 proc. rok do roku, wynika z szacunków Międzynarodowej Agencji Energetycznej. Surowce mineralne stanowią podstawę rosyjskiego eksportu.

Według danych Federalnej Służby Celnej w pierwszym półroczu stanowiły one ponad połowę eksportu towarowego (120,7 mld dol. z 219,5 mld dol., czyli 448 mld z 815 mld zł).

Dalszy ciąg artykułu pod materiałem wideo

Przychody z eksportu napływają do Rosji z opóźnieniem wynoszącym 1,5–2 miesiące. Szczyt cen przypadł na koniec marca i początek kwietnia, a w maju napływ waluty spowodował umocnienie rubla do poziomu prawie 70 rubli za dolara pod koniec maja. Następnie ceny surowców zaczęły spadać, w czerwcu Stany Zjednoczone wznowiły sankcje, a kurs spadł do 85 rubli za dolara.

Silny rubel gwałtownie zmniejszył korzyści dla budżetu wynikające z wysokich cen. Według obliczeń analityków Banku Finlandii w pierwszym półroczu średnia cena rosyjskiej ropy w rublach była o 4 proc. niższa od zakładanej w budżecie. Biorąc pod uwagę znaczne wypłaty na rzecz koncernów naftowych w zamian za utrzymywanie cen paliw poniżej poziomu światowego, dochody rosyjskiego budżetu z sektora naftowo-gazowego w okresie od stycznia do lipca wyniosły o 17,8 proc. mniej niż w ubiegłym roku i stanowiły 51,5 proc. rocznego planu.

• "To by bardzo rozgniewało Putina". Rosyjski polityk mówi wprost: jego baza się kruszy

Dodatkowy napływ waluty nie pomoże zbytnio rosyjskiej gospodarce: efekt z tego tytułu będzie "bardzo umiarkowany" — ostrzega bliskie władzom centrum analityczne CMACP. Część zysków w postaci dodatkowych dochodów budżetowych z ropy i gazu zostanie wydana, część "pochłonie" umocnienie rubla, a efekt dla gospodarki sprowadzi się przede wszystkim do wzrostu konsumpcji ludności.

Wpływ wysokich cen surowców na rosyjską gospodarkę jest tymczasowy, zauważają analitycy Banku Finlandii. Fizyczny wolumen jej eksportu raczej nie wzrośnie znacząco w najbliższych latach, ponieważ Rosja staje się coraz bardziej izolowaną gospodarką, a podstawowe elementy jej eksportu (ropa i gaz) pozostają objęte sankcjami.