Węgrzy ujawniają nazwiska agentów komunistycznych. „Po 36 latach zaniedbań”

Węgierski rząd zdecydował się na publikację pełnych danych byłych agentów i współpracowników służb specjalnych z czasów komunizmu. Premier Peter Magyar stwierdził, że „po 36 latach zaniedbań” jego ekipa „naprawia błędy popełnione w okresie transformacji ustrojowej w latach 90.”.

Peter Magyar (fot. ATTILA KISBENEDEK/AFP) /East News

Upubliczniono nazwiska i dane dziesiątek tysięcy osób, które współpracowały z komunistycznym aparatem bezpieczeństwa. Archiwa trafiły na specjalną platformę nyitottaktak.hu.

Rozliczenie z przeszłością

Premier Magyar mówił podczas dzisiejszej konferencji prasowej, że dotychczasowe ekipy rządzące przez blisko cztery dekady unikały ujawnienia niewygodnej prawdy.

Bez rozliczenia przeszłości nie ma szans na prawdziwie demokratyczne i wolne Węgry – podkreślał szef rządu. Jego zdaniem zaniedbania dotyczyły zarówno elit politycznych lat 90., jak i liderów kolejnych dekad.

Magyar otwarcie skrytykował także swoich poprzedników, a szczególnie ekipę rządzącą w latach 2010–2026 z Viktorem Orbanem na czele, którzy dwudziestopięciokrotnie odrzucali wnioski o upublicznienie dokumentów.

Elita, która przeprowadziła zmiany systemowe, zawiodła społeczeństwo – mówił otwarcie.

Co ujawnia nowa baza dokumentów?

W środę Węgierskie Archiwum Historyczne Służb Bezpieczeństwa oddało w ręce obywateli trzy główne zbiory archiwaliów:

- Akta nr 6 – karty rejestracyjne agentów, zawierające nie tylko ich dane osobowe, ale także kluczowe epizody z działalności agenturalnej;
- Rejestry B – dokumentacja dotycząca procesu werbunku i nazwisk agentów;
- Baza H – szczegółowy spis osobowy informatorów i ich pseudonimów, systematycznie tworzony od lat 70.

Premier Magyar zapowiedział również, że 25 lutego opublikowane zostaną tzw. akta „B”, czyli dokładne opisy kariery agentów widziane oczami ich prowadzących funkcjonariuszy.

Odpowiedzialność i powściągliwość jako nowe standardy

Szef rządu zaapelował do społeczeństwa o odpowiedzialność przy analizie udostępnionych dokumentów. 

Traktujmy ujawnione dane z godnością i człowieczeństwem, nie wydawajmy wyroków pochopnie. Te archiwa powinny być przede wszystkim początkiem do głębokiej, narodowej refleksji – podkreślił Magyar.

Wyborcy i opinia publiczna już teraz komentują, że ten krok może odmienić współczesną debatę polityczną na Węgrzech, pozwalając lepiej zrozumieć zawiłe dziedzictwo powojennej historii.